Ολική έκλειψη Ηλίου: Σήμερα η μέρα γίνεται νύχτα - Πού και τι ώρα να κοιτάξετε στον ουρανό, απαγορεύεται με γυμνά μάτια

REUTERS

Ένα σπάνιο ουράνιο φαινόμενο θα μαγνητίσει σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου, τα βλέμματα εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη, καθώς η Σελήνη θα περάσει μπροστά από τον Ήλιο, προκαλώντας ολική έκλειψη σε συγκεκριμένες περιοχές της ηπείρου.

Η ζώνη της ολικότητας θα διασχίσει τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τη βόρεια Ισπανία και το βορειοανατολικό άκρο της Πορτογαλίας. Την ίδια ώρα, μεγάλο μέρος της Ευρώπης θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει μια βαθιά μερική έκλειψη, με τον ηλιακό δίσκο να καλύπτεται σε σημαντικό ποσοστό και το φαινόμενο να εκτυλίσσεται σε αρκετές περιοχές κοντά στη δύση του Ήλιου.

Πώς δημιουργείται μια ηλιακή έκλειψη

Η έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη βρεθεί ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, με αποτέλεσμα η σκιά της να πέσει πάνω στον πλανήτη μας.

Ανάλογα με το πόσο από τον ηλιακό δίσκο καλύπτεται, το φαινόμενο χαρακτηρίζεται ως ολικό ή μερικό. Στην ολική έκλειψη, η Σελήνη κρύβει πλήρως τον Ήλιο για τους παρατηρητές που βρίσκονται μέσα στη στενή ζώνη της πλήρους σκιάς. Όταν καλύπτεται μόνο ένα τμήμα του Ήλιου, πρόκειται για μερική έκλειψη.

Διαβάστε Επίσης

Artemis II: Δείτε τη Γη και τη Σελήνη όπως ποτέ άλλοτε - Εντυπωσιακές εικόνες από το ταξίδι στο Διάστημα

Για να συμβεί ολική έκλειψη απαιτείται εξαιρετικά ακριβής ευθυγράμμιση της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου. Η κλίση της τροχιάς της Σελήνης γύρω από τη Γη εξηγεί γιατί ένα τέτοιο φαινόμενο δεν εμφανίζεται σε κάθε νέα Σελήνη.

Το είδος της έκλειψης που μπορεί να παρατηρήσει κάποιος εξαρτάται από το ακριβές σημείο στο οποίο βρίσκεται. Η περιοχή από την οποία είναι ορατή η ολικότητα είναι ιδιαίτερα περιορισμένη.

Τι θα δούμε από την Ελλάδα

Η σημερινή έκλειψη αποτελεί την πρώτη ολική ηλιακή έκλειψη που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη εδώ και περίπου 20 χρόνια. Για την Ελλάδα, ωστόσο, το θέαμα θα είναι πολύ πιο περιορισμένο.

Στη χώρα μας η ολική έκλειψη θα εμφανιστεί μόνο ως μια μικρή μερική κάλυψη και θα είναι ορατή κυρίως στα δυτικά και βορειοδυτικά. Σε αρκετές άλλες περιοχές η κάλυψη του Ήλιου θα είναι ελάχιστη, ενώ από την Αθήνα το φαινόμενο δεν θα είναι ορατό.

Στην Κέρκυρα, η έναρξη αναμένεται περίπου στις 20:33, ενώ το μέγιστο θα σημειωθεί γύρω στις 20:37, με τη Σελήνη να καλύπτει μόλις το 2,35% περίπου του ηλιακού δίσκου. Ακόμη μικρότερη θα είναι η κάλυψη σε Ηγουμενίτσα και Ιωάννινα.

Αντίθετα, στην Ισπανία, μέσα στη ζώνη της ολικότητας, η κορύφωση θα σημειωθεί μεταξύ 20:26 και 20:33 τοπική ώρα, ανάλογα με την τοποθεσία, λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου.

Στο Λονδίνο, σύμφωνα με το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς, η μερική έκλειψη θα αρχίσει στις 18:17, θα φτάσει στο μέγιστό της στις 19:13 και θα ολοκληρωθεί στις 20:06. Το ποσοστό κάλυψης θα διαφέρει σημαντικά ανά περιοχή, φτάνοντας περίπου το 96% στην Κορνουάλη, το 93% στη δυτική Σκωτία και το 92% στο Λονδίνο.

Επειδή το φαινόμενο θα βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα, όσοι βρίσκονται σε περιοχές όπου θα είναι ορατό καλό είναι να επιλέξουν ένα σημείο με καθαρό ορίζοντα προς τη δύση, χωρίς κτίρια, δέντρα ή άλλα εμπόδια.

Διαβάστε Επίσης

Κέρκυρα: Μαγεύουν οι εικόνες από την παραλία της Αχαράβης - Η απίστευτη στιγμή που ο ήλιος σβήνει μέσα στη θάλασσα

Απαραίτητη η προστασία των ματιών

Η παρατήρηση της έκλειψης απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο Ήλιος δεν πρέπει να παρατηρείται απευθείας με γυμνά μάτια, ούτε με τα κοινά γυαλιά ηλίου, καθώς η ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στην όραση.

Για την άμεση παρατήρηση απαιτούνται ειδικά γυαλιά έκλειψης, τα οποία διαθέτουν κατάλληλα φίλτρα για την επικίνδυνη ηλιακή ακτινοβολία.

Υπάρχει και η δυνατότητα έμμεσης παρατήρησης. Μια απλή μέθοδος είναι η χρήση αντικειμένου με μικρές οπές, όπως ένα σουρωτήρι, ώστε το ηλιακό φως να προβληθεί πάνω σε λευκό χαρτί ή άλλη επιφάνεια. Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να κοιτάζουμε απευθείας τον Ήλιο.

Εφόσον ο καιρός είναι κατάλληλος, η Σελήνη θα αρχίσει σταδιακά να καλύπτει τον ηλιακό δίσκο, ο οποίος θα μοιάζει να χάνει προοδευτικά ένα κομμάτι του. Στην κορύφωση θα έχει απομείνει μόνο ένα λεπτό φωτεινό τμήμα στις περιοχές με τη μεγαλύτερη κάλυψη, πριν ο Ήλιος αρχίσει και πάλι να εμφανίζεται σταδιακά.

Γιατί ενδιαφέρει τους επιστήμονες

Πέρα από το εντυπωσιακό θέαμα, οι ηλιακές εκλείψεις προσφέρουν στους επιστήμονες μια μοναδική ευκαιρία να μελετήσουν την εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, γνωστή ως ηλιακή κορώνα.

Κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης μπορούν να συλλεχθούν σημαντικά στοιχεία για τη χημική σύσταση της ηλιακής ατμόσφαιρας αλλά και για τις μεταβολές της σε σχέση με την ηλιακή δραστηριότητα και τον 11ετή κύκλο των ηλιακών κηλίδων.

Οι εκλείψεις έχουν συμβάλει και σε σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί εκείνη του 1919, όταν επιστημονικές αποστολές παρατήρησαν άστρα και πλανήτες κοντά στον Ήλιο. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν συνέβαλαν στην επιβεβαίωση προβλέψεων της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Η έκλειψη και οι Περσείδες

Το ουράνιο θέαμα, πάντως, δεν σταματά με την ηλιακή έκλειψη. Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων πριν ή μετά από μια ηλιακή έκλειψη σημειώνεται συνήθως και μια σεληνιακή έκλειψη, γνωστή και ως "κόκκινο φεγγάρι".

Παράλληλα, οι λάτρεις του νυχτερινού ουρανού έχουν έναν ακόμη λόγο να κοιτάξουν ψηλά. Οι Περσείδες, μία από τις πιο εντυπωσιακές βροχές διαττόντων του καλοκαιριού, αναμένεται να φτάσουν στο αποκορύφωμά τους τη νύχτα της 12ης προς 13η Αυγούστου.

Έτσι, όσοι παραμείνουν έξω μετά την έκλειψη και έχουν καθαρό ουρανό θα μπορούν να απολαύσουν και το δεύτερο μεγάλο ουράνιο θέαμα των ημερών.

Διαβάστε Επίσης

Η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου στην Ευρώπη έπειτα από 27 χρόνια και άλλα αστρονομικά γεγονότα για το 2026

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr