Πανελλαδικές 2020: Τι σημαίνει το ποίημα του Τίτου Πατρίκιου "Σε βρίσκει η ποίηση"

Στις εννέα ενότητες που απαρτίζουν το έργο ο ποιητής επικεντρώνεται στα σημεία εκείνα όπου διασταυρώνονται η ζωή και η ποίηση.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Στον Τίτο Πατρίκιο το σπουδαίο γαλλικό βραβείο Max Jacob '16

Αυτό είναι το ποίημα του Τίτου Πατρίκιου "Σε βρίσκει η ποίηση" που βρίσκεται στα θέματα της έκθεσης που κλήθηκαν να αναπτύξουν οι υποψήφιοι των Γενικών Λυκείων που εξετάστηκαν στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας κατά τη σημερινή πρεμιέρα των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τα θέματα δόθηκαν λίγο μετά τις 8:30 ενώ οι υποψήφιοι είχαν προσέλθει στις αίθουσες εξέτασης από τις 8:00. Σημειώνεται ότι η διάρκεια εξέτασης κάθε μαθήματος είναι τρεις ώρες.

Απόσπασμα από το ποίημα του Τίτου Πατρίκιου:

Εκεί που αναρωτιέσαι για πράγματα που πρώτη φορά

αντικρίζεις

για πράγματα χιλιοειπωμένα που έχουν πια περάσει

για πράγματα που ξαφνιάζουν κι ας γίνονται κάθε μέρα

για πράγματα που έλεγες δεν θα συμβούν ποτέ

και τώρα συμβαίνουν μπρος στα μάτια σου

γι´ άλλα που επαναλαμβάνονται μ´ελάχιστες παραλλαγές

για πράγματα που πουλιούνται μόλις πιάσουν

κατάλληλη τιμή

για πράγματα που σάπισαν με το πέρασμα του καιρού

ή που ήσαν σάπια απ ‘ την αρχή και δεν το έβλεπες

εκεί που απορείς για πράγματα που μπόρεσες να κάνεις

για πράγματα σοβαρά ή ανόητα που ρίσκαρες τη ζωή σου

για πράγματα σημαντικά που τα κατάλαβες αργότερα

για πράγματα που τα φοβήθηκες κι απέφυγες

ν´αναλάβεις

για πράγματα που τα προγραμμάτισες και δεν σου βγήκαν

γι´ άλλα που τα σχεδίασαν άλλοι και βγήκαν διαφορετικά

για πράγματα που σου έτυχαν χωρίς να τα περιμένεις

για πράγματα που μόνο τα ονειρεύτηκες

και κάποτε, μία στις χίλιες πραγματώθηκαν…

Εκεί απάνω σε βρίσκει η ποίηση.

Τι σημαίνει το ποίημα


Η ποιητική σύνθεση με τον τίτλο "Σε βρίσκει η ποίηση" εντάσσεται στην κατηγορία των ποιημάτων ποιητικής. Στις εννέα ενότητες που απαρτίζουν το έργο ο ποιητής επικεντρώνεται στα σημεία εκείνα όπου διασταυρώνονται η ζωή και η ποίηση: η ποίηση συναντά τον ποιητή, έστω και φευγαλέα, είτε εν θερμώ, όταν έρχεται αντιμέτωπος με τα μικρά ή τα μεγάλα, τα ιδιωτικά ή τα δημόσια γεγονότα του πολυκύμαντου βίου του, είτε στη φάση του αναστοχασμού που επέρχεται με το πέρασμα του χρόνου. Έτσι, στον απολογισμό ζωής που επιχειρεί, ο Τίτος Πατρίκιος επιστρέφει επίμονα στο παρελθόν και μιλάει για όσα τον σημάδεψαν, αλλού σε τόνο εξομολογητικό, αλλού με ελεγχόμενη συγκίνηση και αλλού με κριτική ματιά για πράξεις και παραλείψεις οδυνηρές.

Στην τελευταία ενότητα η υπόρρητη προσδοκία του ποιητή για την οριστική κατάκτηση της ποίησης διαψεύδεται, καθώς εκείνη παραμένει απατηλή μέσα στις συνεχείς μεταμφιέσεις της, άπιστη στις υποσχέσεις της, παραπλανητική, αινιγματική:
σε πείθει σαν άπιστη ερωμένη πως είναι δική σου μόνο (...)
σου φουσκώνει τις ουτοπίες όσο να σκάσουν σαν μπαλόνι (...)
σου ψιθυρίζει μυστικά που πρέπει εσύ να εξιχνιάσεις (...)


Και όταν στο τέλος η ποίηση αποφασίζει να ανταμείψει τον ποιητή για την αφοσίωσή του, τότε, κατά σχήμα οξύμωρο, "[τ]ου αποκαλύπτει την αλήθεια, [τ]ου λέει καθαρά πως ανήκει σε όλους". Η κατακλείδα της ποιητικής σύνθεσης "Εκεί απάνω η ποίηση βρίσκει τον καθένα μας" φωτίζει αναδρομικά το έργο και μας αποκαλύπτει ότι η ποίηση δεν αποτελεί προνόμιο του ποιητή η ποίηση συναντά τον καθένα μας, βρίσκεται παντού, αρκεί να μπορείς να την αναγνωρίσεις. Η αιρετική αυτή θέση συνιστά την πρωτοτυπία του "Σε βρίσκει η ποίηση" ως ποιήματος ποιητικής, ή με άλλα λόγια: αυτό ακριβώς είναι το σημείο που ο αυτοβιογραφούμενος ποιοητής συναντά τη βιογραφία του καθενός, το σημείο όπου συναντώνται η ποιητική και η πολιτική ηθική.

Λίγα λόγια για τον Τίτο Πατρίκιο

Ο Βαπτιστής-Τίτος Πατρίκιος (Αθήνα, 21 Μαΐου 1928) είναι Έλληνας ποιητής, πεζογράφος και μεταφραστής, της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς που έχει τιμηθεί με το Ειδικό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας το 1994.

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 21 Μαΐου 1928 (γιος των ηθοποιών Σπύρου Πατρικίου και Λέλας (Ελένης) Σταματοπούλου (κόρη των ηθοποιών Παναγιώτη και Ευδοξίας Σταματοπούλου). Αποφοίτησε από το Βαρβάκειο Γυμνάσιο το 1946 και στη συνέχεια από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Άσκησε για κάποιο διάστημα το επάγγελμα του δικηγόρου. Σύζυγός του ήταν η ιστορικός Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου. Κόρη τους είναι η ιστορικός Αλεξάνδρα Πατρικίου.

Στη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση με την ΕΠΟΝ και στη συνέχεια με τον ΕΛΑΣ. Το 1944 καταδικάστηκε σε θάνατο από συνεργάτες των Γερμανών και η εκτέλεσή του ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή. Εξορίστηκε στη Μακρόνησο (1951-1952) και στον Άη Στράτη (1952-1953).

Σπούδασε Κοινωνιολογία στην École Pratique des Hautes Études στο Παρίσι (1959-1964), όπου αργότερα πήρε μέρος στις αντιδικτατορικές εκδηλώσεις εναντίον της χούντας των Συνταγματαρχών στην Ελλάδα.

Εργάστηκε στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι και στη Διεθνή Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) στη Ρώμη. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1975 και εργάστηκε ως δικηγόρος, κοινωνιολόγος και λογοτεχνικός μεταφραστής καθώς και στο Κέντρο Μαρξιστικών Μελετών.

Στις 6 Νοεμβρίου 2000 ορίστηκε πρόεδρος της ΑΕ Πολιτιστική Ολυμπιάδα με κριτήριο, όπως ανακοινώθηκε πως πρόκειται για "όχι έναν αιθεροβάμονα ποιητή, αλλά έναν άνθρωπο με δυνατότητες δράσης". Από τη θέση αυτή παραιτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2001, διότι, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, "θέλει στο εξής να αφιερωθεί απολύτως και χωρίς περισπάσεις στο ποιητικό και γενικότερα στο λογοτεχνικό του έργο".

Στις 28 Νοεμβρίου 2000 ήταν ένας από τους δώδεκα Έλληνες ποιητές που έλαβαν μέρος στον "Κύκλο Ελληνικής Ποίησης" που διοργάνωσε το Theatre Moliere, Maison de la Poesie στο Παρίσι, όπου το γαλλικό κοινό είχε την ευκαιρία να συναντήσει τους Έλληνες ποιητές και να γνωρίσει το έργο τους, το οποίο παρουσίασαν γνωστοί Γάλλοι συγγραφείς, κριτικοί και μεταφραστές.

Το 2001 ήταν ανάμεσα στους συγγραφείς που επελέγησαν να εκπροσωπήσουν τη σύγχρονή ελληνική λογοτεχνία στην "53η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης", όπου η Ελλάδα ήταν τιμώμενη χώρα. Η Ομάδα Εργασίας "Φρανκφούρτη 2001" και το Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) αποδέχτηκαν την ομόφωνη εισήγηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής σχετικά με τους συγγραφείς που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις του προγράμματος "Νέοι Δρόμοι για την Ιθάκη", μεταξύ των οποίων και ο Τίτος Πατρίκιος.
Το 2008 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών (μαζί με τον Μένη Κουμανταρέα) για το σύνολο του έργου του. "Ποτέ δεν είναι οι μέρες ποιητικές και ακριβώς γι' αυτό χρειάζεται η ποίηση. Και όσο λιγότερο ποιητικές είναι τόσο πιο κόντρα πρέπει να πηγαίνεις", δήλωσε κατά τη βράβευση ο Τίτος Πατρίκιος. Προβληματισμένος για τις ταραγμένες μέρες που βίωσε η Ελλάδα, πρόσθεσε ότι προσπαθεί να κατανοήσει τα γεγονότα "χωρίς έτοιμες ιδέες και χωρίς να θέλει να ταυτιστεί με τους νέους, παριστάνοντας τον δεκαεξάρη".

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΑΝΑΤΡΟΠΗ 08 Μαϊ 2021 | 21:45

Νέα Σμύρνη: Απόπειρα βιασμού καταγγέλλει ένα από τα θύματα του 22χρονου επιδειξία

Μετά από τη νέα καταγγελία για βιασμό, δεν αποκλείει ο 22χρονος επιδειξίας να φτάσει στο εδώλιο όχι πλέον για πλημμέλημα, αλλά για κακούργημα.

ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΤΟΥ ΣΤΟ YOUTUBE 08 Μαϊ 2021 | 19:39

Θ. Κατσανέβας: Όταν τραγουδούσε και έπαιζε στην κιθάρα του την Αθανασία του Χατζιδάκι [βίντεο]

Ο Θ. Κατσανέβας, που έφυγε σήμερα από τη ζωή, έγραφε στίχους και μουσική - Στα νιάτα του είχε ασχοληθεί επαγγελματικά με το τραγούδι στις μπουάτ της Πλάκας.

ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥΣ 08 Μαϊ 2021 | 19:23

Αυτή είναι η σπείρα των Γεωργιανών που "ρήμαζε" σπίτια στην Αττική

Οι τέσσερις αλλοδαποί συνελήφθησαν στις 19 Απριλίου από άνδρες της υποδιεύθυνσης Ασφαλείας Νοτιοανατολικής Αττικής, καθώς διέπρατταν ληστείες και κλοπές σε σπίτια.

ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ 08 Μαϊ 2021 | 18:52

ΥΠΑ: Παρατείνονται έως 14 Μαΐου οι περιορισμοί στις πτήσεις εσωτερικού - Ποιες εξαιρούνται

Παρατείνεται έως την Παρασκευή 14 Μαΐου 2021 και ώρα 06:00 το πρωί, η αεροπορική οδηγία που αφορά πτήσεις εσωτερικού.

ΕΝ ΟΨΕΙ ΤΟΥ ΑΝΟΙΓΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ 08 Μαϊ 2021 | 18:09

Φαρμακεία: Δύο δωρεάν self test μόνο για εκπαιδευτικούς και μαθητές από τη Δευτέρα έως τις 12 Μαΐου

Οι εργαζόμενοι του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα θα μπορούν να παραλάβουν δωρεάν 2 self tests από την Πέμπτη 13 Μαΐου μέχρι και την Τετάρτη 19 Μαΐου.

ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΜΕΤΕΟ 08 Μαϊ 2021 | 17:59

Αλλάζει το σκηνικό του καιρού την Κυριακή: Κατακόρυφη πτώση θερμοκρασίας & ισχυροί άνεμοι [χάρτες]

Διαφορετικό "πρόσωπο" θα παρουσιάσει ο καιρός την Κυριακή, καθώς η θερμοκρασία θα σημειώσει αισθητή πτώση.

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ 08 Μαϊ 2021 | 17:56

Κορονοϊός: "Βράζει" η Αττική με 1.122 κρούσματα - 285 μολύνσεις στη Θεσσαλονίκη, 108 στην Αιτωλοακαρνανία, 72 στην Βοιωτία

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, από τα 2.461 νέα κρούσματα που επιβεβαιώθηκαν σήμερα στο σύνολο της χώρας, τα 1.122 εντοπίζονται στην Αττική.

ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 08 Μαϊ 2021 | 17:31

Κορονοϊός: 2.461 νέα κρούσματα - 68 νεκροί, 737 οι διασωληνωμένοι

Ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε 2.461 νέα κρούσματα κορονοϊού και 68 θανάτους στη χώρα το τελευταίο 24ωρο.

ΣΑΛΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΜΕ ΤΟΝ ΟΔΗΓΟ 08 Μαϊ 2021 | 16:53

Πειθαρχικό για τον οδηγό λεωφορείου μετά την ρατσιστική επίθεση σε μετανάστη

Ο Οργανισμός Συγκοινωνιών καταδίκασε το περιστατικό και ενεργοποίησε πειθαρχικές διαδικασίες για τον εν λόγω οδηγό.

ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ 08 Μαϊ 2021 | 16:34

Πώς θα ανοίξουν σχολεία, βρεφονηπιακοί σταθμοί, αθλητισμός και κολυμβητήρια - Τι ισχύει με τη νέα ΚΥΑ

Από 10 Μαΐου, επαναλειτουργούν τα νηπιαγωγεία, τα δημοτικά και τα γυμνάσιατα, ενώ μία εβδομάδα αργότερα ξεκινούν οι παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί και τα ωδεία.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΣΟΥ ΤΟΥ NBA 08 Μαϊ 2021 | 15:53

Κυριάκος Πιερρακάκης: Στα γυρίσματα της ταινίας της Disney "Greek Freak" - Για την ζωή του Γιάννη Αντετοκούνμπο

Η ταινία θα περιγράψει την πορεία του Έλληνα άσου Γιάννη Αντετοκούνμπο από τα Σεπόλια ως τα γήπεδα του NBA.

ΠΟΙΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ 08 Μαϊ 2021 | 15:27

Μεσολόγγι: Εκτακτη σύσκεψη λόγω της έξαρσης κρουσμάτων κορονοϊού - Τι αποφασίστηκε

Έκτακτη σύσκεψη πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Μεσολόγγι, λόγω της έξαρσης κρουσμάτων κορονοϊού.

ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΠΑΤΕΙΡΑ 08 Μαϊ 2021 | 15:10

Περιφέρεια Αττικής: Διαδικτυακή συναυλία για τη Γιορτή της Μητέρας με τον Πασχάλη Τόνιο και την Τζίνα Φωτεινοπούλου

Με αφορμή τη Γιορτή της Μητέρας θα παρουσιαστεί διαδικτυακά η "Ωδή στην Καλλιπάτειρα".