Ο "μάγος" του χορού Μόουζες Πέντλετον στο TheTOC: '' Οι Έλληνες έχουν καταλάβει εδώ και αιώνες ότι οι άνθρωποι μεταμορφώνονται"

"Μεγάλωσα με τον κόσμο της Αλίκης. Η δική μου παιδική ηλικία είχε πολλή Χώρα των Θαυμάτων μέσα της", λέει στο TheTOC o Μόουζες Πέντλετον, ο παγκοσμίου φήμης Αμερικανός χορογράφος, ιδρυτής και καλλιτεχνικός διευθυντής των MOMIX για την αφετηρία της νέας παράστασης "ALICE" που θα παρουσιαστεί τον Δεκέμβριο σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

"Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου το έχω περάσει εξερευνώντας τέτοιους παράξενους κόσμους", συνεχίζει ο Πέντλετον και καλεί το ελληνικό κοινό για μία "ελεύθερη πτώση", όπως αρέσκεται να λέει, στο σύμπαν του Λιούις Κάρολ. Εκεί όπου καταργείται η βαρύτητα και το ανθρώπινο σώμα γίνεται η πρώτη ύλη μιας οπτικής ψευδαίσθησης.

Είστε γνωστός σε όλο τον κόσμο ως ο αλχημιστής της ψευδαίσθησης. Τι σημαίνει για εσάς η ψευδαίσθηση; Θα λέγατε ότι αποτελεί την ουσία της τέχνης σας;

Δεν είχα ποτέ μαγικό ραβδί, αν και ίσως να μου ήταν χρήσιμο στις πρόβες. Για μένα, η ψευδαίσθηση έχει να κάνει με το να παρακινείς τους ανθρώπους να κοιτάξουν κάτι οικείο και ξαφνικά να το δουν διαφορετικά. Ένα ανθρώπινο σώμα ξεπερνά τα όριά του και γίνεται λουλούδι, ένα παράξενο ζώο ή κάτι που δεν μπορείς ακριβώς να προσδιορίσεις. Λατρεύω εκείνη τη στιγμή που το κοινό αναρωτιέται: "Μα πώς στο καλό το κάνουν αυτό;". Στην πραγματικότητα, δεν κάνουμε μαγικά. Απλώς παίζουμε παιχνίδια με την πραγματικότητα.

Η νέα παράσταση ALICE αντλεί έμπνευση από το κλασικό έργο του Λιούις Κάρολ. Τι σας άγγιξε στην "Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων";

Η Αλίκη πέφτει στη φωλιά ενός κουνελιού και ανακαλύπτει ότι οι συνηθισμένοι κανόνες δεν
ισχύουν πια. Αυτό μου φάνηκε πολύ οικείο. Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου το έχω περάσει εξερευνώντας τέτοιους παράξενους κόσμους. Με γοήτευσε η ελευθερία της φαντασίας του Κάρολ. Μπορείς να μικρύνεις, να μεγαλώσεις, να εξαφανιστείς, να αλλάξεις ταυτότητα και να πιάσεις κουβέντα με μια κάμπια. Είναι σχεδόν σαν το πρόγραμμα προβών των MOMIX.

Μόουζες Πέντλετον: "Η Ελλάδα πάντα ασκούσε μια ιδιαίτερη γοητεία πάνω μου"

Η παράσταση θα παρουσιαστεί τον Δεκέμβριο στην Ελλάδα, στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Ποια είναι η σχέση σας με την Ελλάδα; Τι αγαπάτε στη χώρα μας;

Η Ελλάδα πάντα ασκούσε μια ιδιαίτερη γοητεία πάνω μου. Έχετε υπέροχα τοπία και έναν πολιτισμό που ουσιαστικά επινόησε τη θεατρική φαντασία. Οι Έλληνες είχαν καταλάβει εδώ και αιώνες ότι οι άνθρωποι μπορούσαν να μεταμορφωθούν σε μυθικά πλάσματα ή θεούς. Δανείζομαι αυτή την ιδέα εδώ και χρόνια. Και, φυσικά, υπάρχει η θάλασσα. Με ελκύουν οι τόποι όπου η φύση έχει τόσο ισχυρή παρουσία.

Λέτε ότι η νέα παράσταση των MOMIX δεν είναι διασκευή του παραμυθιού, αλλά
μια ελεύθερη πτώση μέσα σε αυτό. Τι σημαίνει αυτό;

Σημαίνει ότι δεν θα σας αφηγηθούμε την ιστορία κεφάλαιο προς κεφάλαιο. Παίρνουμε τη
φαντασία της Αλίκης και αφήνουμε να μας παρασύρει. Ή ίσως να μας παρασύρει στην πτώση
της. Με ενδιαφέρει περισσότερο πώς μοιάζει η Χώρα των Θαυμάτων και τι αίσθηση σου δίνει,
παρά το να εξηγήσω την πλοκή. Παίρνουμε τους χαρακτήρες του Κάρολ, την παράξενη λογική
του, το χιούμορ του και τα μετατρέπουμε σε εικόνες με τα σώματα. Είναι η Αλίκη μέσα από τον
καθρέφτη των MOMIX.

Μόουζες Πέντλετον: "Κάποιοι αφήνουν πίσω την παιδική τους ηλικία. Εγώ έχτισα μία καριέρα πάνω σε αυτή"

"Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων" είναι ένα παραμύθι που διαβάζατε ως παιδί. Σας συντροφεύουν ακόμη οι αναμνήσεις από την οικογένειά σας και τη φάρμα όπου μεγαλώσατε, στο Βερμόντ;

Σίγουρα μεγάλωσα με τον κόσμο της Αλίκης, όμως και η δική μου παιδική ηλικία είχε πολλή Χώρα των Θαυμάτων μέσα της. Στη φάρμα στο Βερμόντ υπήρχαν ζώα, έντομα, φυτά, οι εποχές που άλλαζαν και κάθε λογής παράξενες μικρές ιστορίες που εκτυλίσσονταν γύρω μου. Η φύση ήταν το πρώτο μου θέατρο. Ακόμη περνάω πολύ χρόνο κοιτάζοντας λουλούδια, φωτογραφίζοντας φυτά, παρατηρώντας το φως να αλλάζει. Κάποιοι αφήνουν πίσω τους την παιδική τους ηλικία. Εγώ μάλλον έχτισα μια ολόκληρη καριέρα πάνω στη δική μου.

Είναι αλήθεια ότι η ενασχόλησή σας με τον χορό ξεκίνησε έπειτα από ένα ατύχημα στο σκι, ως
μια μορφή θεραπείας;

Ναι, το σκι έπαιξε ρόλο στο ενδιαφέρον μου για την κίνηση και το σώμα. Πριν γίνω χορευτής, ήμουν αθλητής του σκι. Στην προσπάθειά μου να αναρρώσω από ένα ατύχημα,
παρακολούθησα ένα μάθημα χορού, όπου άρχισα να εξερευνώ την κίνηση με διαφορετικό τρόπο. Βέβαια, η χορογραφία και το σκι έχουν ορισμένα κοινά στοιχεία. Χρειάζονται ισορροπία, σωστός χρονισμός, ορμή και μια κάποια διάθεση να ρισκάρεις. Τελικά, ανακάλυψα ότι το ανθρώπινο σώμα μπορεί να κάνει αρκετά εκπληκτικά πράγματα και χωρίς πέδιλα του σκι.

Ο χορός εξακολουθεί να λειτουργεί θεραπευτικά για εσάς;

Απολύτως. Η κίνηση είναι φάρμακο, τουλάχιστον για μένα. Εξακολουθώ να γυμνάζομαι
τακτικά, να κολυμπώ και να προσπαθώ να κρατάω τη μηχανή σε λειτουργία. Ο χορός, όμως,
κρατά και τη φαντασία σε κίνηση. Κι αυτό είναι εξίσου σημαντικό. Το σώμα μπορεί πού και πού να διαμαρτύρεται για την ηλικία του, αλλά η φαντασία δεν έχει λάβει ακόμη τη σχετική ειδοποίηση.

Ιδρύσατε αρχικά τους Pilobolus στα φοιτητικά σας χρόνια και αργότερα τους MOMIX. Ήταν εύκολη η μετάβαση;

Η αποχώρησή μου από τους Pilobolus δεν ήταν εύκολη απόφαση. Είχαμε δημιουργήσει μαζί κάτι πραγματικά ξεχωριστό. Είχα, όμως, κι άλλες ιδέες που ήθελα να εξερευνήσω. Με
ενδιέφεραν όλο και περισσότερο η θεατρική ψευδαίσθηση, οι οπτικές εικόνες, η μουσική, οι
φωτισμοί και οι δυνατότητες να κάνεις το ανθρώπινο σώμα να μοιάζει με κάτι άλλο,
χρησιμοποιώντας αντικείμενα και κοστούμια. Η δημιουργία των MOMIX ήταν ένα ρίσκο, αλλά υποθέτω πως το άγνωστο πάντα με τραβούσε. Δεν ανακαλύπτεις και πολλά μένοντας ακριβώς εκεί που βρίσκεσαι.

"Μερικές φορές νιώθω καλλιτεχνικός διευθυντής. Άλλες φορές, σαν να διευθύνω ένα περιοδεύον τσίρκο"

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε ως εμπνευστής και καλλιτεχνικός
διευθυντής των MOMIX;

Να κρατάω ζωντανή την ομάδα και, ταυτόχρονα, τη φαντασία. Άλλο να δημιουργείς
χορογραφίες κι άλλο να διατηρείς μια ομάδα σε περιοδεία, να πληρώνεις μισθούς, να μεταφέρεις σκηνικά σε όλο τον κόσμο και να αντιμετωπίζεις τις καταστροφές που συμβαίνουν πότε πότε στο θέατρο. Μερικές φορές νιώθω καλλιτεχνικός διευθυντής. Άλλες φορές, σαν να διευθύνω ένα περιοδεύον τσίρκο. Ευτυχώς, μου αρέσουν τα τσίρκα.

Θυμάστε την πρώτη σας ομάδα χορευτών; Διατηρείτε επαφή με τους χορευτές σας;

Φυσικά. Οι πρώτοι χορευτές συνέβαλαν στη διαμόρφωση αυτού που έγιναν οι MOMIX. Κάθε
ερμηνευτής φέρνει κάτι διαφορετικό. Μερικές φορές ανακαλύπτουν σε μια ιδέα δυνατότητες
που εγώ δεν είχα καν φανταστεί. Και με τα χρόνια, η ομάδα έχει γίνει μια διευρυμένη
οικογένεια. Οι άνθρωποι έρχονται και φεύγουν, αλλά όσα έχετε ζήσει μαζί μένουν. Τίποτα δεν συγκρίνεται με το να βγαίνετε μαζί αλώβητοι από μια δύσκολη πρόβα.

"Δεν είμαι βέβαιος ότι πιστεύω στις κορυφές. Μου φαίνονται ύποπτα σαν μέρη"

Η επιτυχία ήρθε γρήγορα. Πώς τη διαχειριστήκατε;

Προσπάθησα να μην τη σκέφτομαι υπερβολικά. Η επιτυχία είναι υπέροχη, φυσικά, αλλά μπορεί και να σου αποσπάσει την προσοχή. Το πόσο ενδιαφέρων είσαι κρίνεται από αυτό που θα δημιουργήσεις στη συνέχεια. Πάντα με ενθουσίαζε περισσότερο αυτό που συμβαίνει στο στούντιο παρά όσα γράφονται για εμάς. Άλλωστε, το χειροκρότημα δεν βοηθά ιδιαίτερα όταν προσπαθείς να βρεις πώς θα κάνεις έναν χορευτή να πετάξει.

Πότε συνειδητοποιήσατε ότι είχατε "κατακτήσει" τη δική σας κορυφή στον χορό;

Δεν είμαι βέβαιος ότι πιστεύω στις κορυφές. Μου φαίνονται ύποπτα σαν μέρη από τα οποία πρέπει να αρχίσεις να κατηφορίζεις. Ως χορευτής, βλέπεις το σώμα σου να αλλάζει και πρέπει να το αποδεχτείς. Ως χορογράφος, όμως, έχεις πάντα καινούργια βουνά να ανέβεις. Μπορεί να μην πηδάω πια τόσο ψηλά όσο κάποτε, αλλά μπορώ ακόμη να φανταστώ κάποιον άλλον να το κάνει.

"Η αίσθηση του χιούμορ είναι απαραίτητη στους MOMIX"

Στους MOMIX επικρατεί οικογενειακή ατμόσφαιρα. Πώς αντιδρά η ομάδα όταν ένας
χορευτής αποχωρεί ή έρχεται κάποιος καινούργιος;

Είναι πάντα ένα μείγμα λύπης και ενθουσιασμού. Όταν κάποιος φεύγει, χάνεις μια
προσωπικότητα, μια συγκεκριμένη ενέργεια και όλα εκείνα που έχετε ζήσει μαζί. Όταν έρχεται κάποιος καινούργιος, ξαφνικά ανοίγονται νέες δυνατότητες. Μια ομάδα χορού είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Πρέπει να συνεχίζει να αναπτύσσεται και να αλλάζει, όπως όλα στη φύση.

Λέγεται ότι οι ακροάσεις σας είναι ιδιαίτερα απαιτητικές. Ποια προσόντα πρέπει να έχει ένας
χορευτής για να ενταχθεί στην καλλιτεχνική σας οικογένεια;

Η τεχνική είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί. Αναζητώ χορευτές με περιέργεια, εφευρετικότητα,
δύναμη, μουσικότητα και διάθεση να δοκιμάσουν κάτι που στην αρχή μπορεί να μοιάζει
εντελώς γελοίο. Στους MOMIX δεν γίνεται να παίρνεις τον εαυτό σου υπερβολικά στα σοβαρά. Τη μια μέρα μπορεί να είσαι ένα όμορφο πλάσμα που αιωρείται στον χώρο. Την επόμενη, μπορεί να είσαι το πίσω μέρος ενός γιγάντιου εντόμου. Η αίσθηση του χιούμορ είναι απαραίτητη.

Σε λίγα χρόνια, οι MOMIX θα συμπληρώσουν 50 χρόνια. Τι σας έχει προσφέρει όλη αυτή η
πορεία;

Πολλές περιπέτειες, μερικές μελανιές, κάποιες υπέροχες φιλίες και περισσότερες εκπλήξεις απ’
όσες θα μπορούσα ποτέ να μετρήσω. Είχα την τύχη να περάσω τη ζωή μου μετατρέποντας
αλλόκοτες ιδέες σε κάτι που οι άνθρωποι μπορούν πράγματι να δουν. Και ύστερα από όλα
αυτά τα χρόνια, εξακολουθώ να έχω περιέργεια για το τι μπορεί να συμβεί αύριο. Υποθέτω πως αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο. Δεν μου έχουν τελειώσει οι ερωτήσεις.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr