Ένα νέο πειραματικό εμβόλιο που στοχεύει μία από τις συχνότερες γενετικές μεταλλάξεις που συνδέονται με τον καρκίνο του παγκρέατος φαίνεται να ενεργοποιεί αποτελεσματικά το ανοσοποιητικό σύστημα και να είναι ασφαλές για άτομα με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Αυτό δείχνει κλινική μελέτη ερευνητών του Κέντρου Καρκίνου Johns Hopkins Kimmel στις ΗΠΑ.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό Cancer Discovery, αποτελούν την πρώτη ένδειξη ότι ένα εμβόλιο το οποίο στοχεύει τη μετάλλαξη του γονιδίου KRAS μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνια ανοσολογική προστασία σε ανθρώπους. Το KRAS είναι ένα γονίδιο που μεταλλάσσεται στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων καρκίνου του παγκρέατος, αλλά και σε πολλές προκαρκινικές αλλοιώσεις.
Ο καρκίνος του παγκρέατος συνήθως δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Σε πολλές περιπτώσεις προηγούνται για χρόνια προκαρκινικές βλάβες. Αυτό δίνει στους επιστήμονες την ευκαιρία να παρέμβουν πριν εμφανιστεί ο καρκίνος.
Η μελέτη
Το νέο εμβόλιο, που ονομάζεται mKRAS-VAX, έχει σχεδιαστεί ώστε να "εκπαιδεύει" το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να καταστρέφει κύτταρα που φέρουν μεταλλάξεις του KRAS, πριν αυτά εξελιχθούν σε καρκινικά.
Στη μελέτη συμμετείχαν 20 άτομα με κληρονομική προδιάθεση για καρκίνο του παγκρέατος, τα οποία είχαν ήδη εμφανίσει κάποια αλλοίωση στο πάγκρεας που είχε εντοπιστεί με απεικονιστικές εξετάσεις. Οι συμμετέχοντες έλαβαν τέσσερις δόσεις του εμβολίου μέσα σε διάστημα 13 εβδομάδων και στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν στενά από τους ερευνητές.
Τα αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Το 90% των συμμετεχόντων ανέπτυξε ισχυρή ανοσολογική απόκριση, δηλαδή ο οργανισμός τους παρήγαγε εξειδικευμένα ανοσοκύτταρα που μπορούσαν να αναγνωρίζουν τις μεταλλάξεις του KRAS. Μάλιστα, αυτά τα κύτταρα παρέμειναν ενεργά έως και δύο χρόνια μετά τον εμβολιασμό, γεγονός που υποδηλώνει ότι η προστασία μπορεί να έχει μεγάλη διάρκεια.
Έπειτα από διάμεση παρακολούθηση 16,5 μηνών, κανένας από τους συμμετέχοντες δεν εμφάνισε καρκίνο του παγκρέατος ούτε κάποια σοβαρή προκαρκινική βλάβη που να χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση.
Παράλληλα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι σε πέντε άτομα μικρές παγκρεατικές κύστες εξαφανίστηκαν πλήρως στις απεικονιστικές εξετάσεις, ενώ σε άλλα τρία μειώθηκαν σε μέγεθος. Στους υπόλοιπους συμμετέχοντες οι κύστες παρέμειναν σταθερές.
Το εμβόλιο φάνηκε επίσης να είναι ασφαλές. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες έως μέτριες και περιλάμβαναν πόνο ή ερυθρότητα στο σημείο της ένεσης, κόπωση, ρίγη και συμπτώματα που έμοιαζαν με γρίπη. Όλα υποχώρησαν χωρίς να χρειαστεί κάποια ειδική θεραπεία.

Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να ειπωθεί πως το εμβόλιο προλαμβάνει τον καρκίνο του παγκρέατος. Η συγκεκριμένη μελέτη σχεδιάστηκε κυρίως για να ελέγξει αν το εμβόλιο είναι ασφαλές και αν ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα, όχι για να αποδείξει την αποτελεσματικότητά του στην πρόληψη της νόσου. Επιπλέον, ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν μικρός και η περίοδος παρακολούθησης σχετικά σύντομη.
"Αυτό είναι μόνο η αρχή, αλλά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα ανταποκρίνεται όπως ελπίζαμε", δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης, Elizabeth Jaffee. "Έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας, όμως πρόκειται για ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς την πρόληψη του καρκίνου του παγκρέατος".
Δεν είναι η πρώτη φορά που το συγκεκριμένο εμβόλιο δοκιμάζεται σε ανθρώπους. Προηγούμενη μελέτη σε ασθενείς που είχαν ήδη χειρουργηθεί για καρκίνο του παγκρέατος έδειξε ότι όσοι ανέπτυξαν ισχυρή ανοσολογική απόκριση παρέμειναν χωρίς υποτροπή της νόσου για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Τα αποτελέσματα εκείνης της έρευνας οδήγησαν στη νέα μελέτη πρόληψης.
Οι ερευνητές έχουν ήδη ξεκινήσει νέα κλινική δοκιμή σε ασθενείς με παγκρεατικές κύστες υψηλού κινδύνου, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν το εμβόλιο μπορεί πράγματι να αναχαιτίσει την εξέλιξη των προκαρκινικών αλλοιώσεων και, τελικά, να αποτρέψει την εμφάνιση του καρκίνου.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

