Ανάλυση: Γιατί δεν ήταν "σοφή κίνηση" η αντιπαράθεση του Φρίντριχ Μερτς με τον Ντόναλντ Τραμπ

"Οι διαπραγματεύσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ θα είναι "πολύ εύκολες”", δήλωσε ο Φρίντριχ Μερτς στον Economist πέρυσι, κατά τη διάρκεια της επιτυχημένης προεκλογικής του εκστρατείας για την ανάδειξή του σε καγκελάριο της Γερμανίας. Σήμερα, πιθανότατα δεν θα έλεγε το ίδιο. Έχοντας κάποτε φιλοδοξήσει να γίνει ο κύριος "ψιθυριστής" του Τραμπ στην Ευρώπη, ο κ. Μερτς βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα στο στόχαστρο του Αμερικανού προέδρου, την ίδια στιγμή που η Γερμανία αντιμετωπίζει μερική απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων, η οποία κινδυνεύει να υπονομεύσει την αποτρεπτική δύναμη της Ευρώπης έναντι της Ρωσίας.

Τα προβλήματα άρχισαν στις 27 Απριλίου. Ο κ. Μετρτς, σε ένα από τα απερίσκεπτα σχόλια για τα οποία είναι διαβόητος, είπε σε μια ομάδα μαθητών, ότι η Αμερική "προφανώς δεν έχει στρατηγική" για τη σύγκρουσή της με το Ιράν και "ταπεινώνεται" από τον αντίπαλό της. Η αντίδραση του κ. Τραμπ ήταν άμεση και ανελέητη.

Ο κ. Μερτς θα έπρεπε να αφιερώνει "περισσότερο χρόνο στην αποκατάσταση της διαλυμένης χώρας του… και λιγότερο χρόνο στην παρέμβαση σε όσους εξαλείφουν την πυρηνική απειλή του Ιράν", δήλωσε σε μία από τις πολλές επιθέσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στη συνέχεια, δεσμεύτηκε να αποσύρει μέρος των 39.000 Αμερικανών στρατιωτών που σταθμεύουν σε βάσεις στο νότιο τμήμα της Γερμανίας. Το Πεντάγωνο προχώρησε στην ανακοίνωση ενός σχεδίου για την απομάκρυνση 5.000 στρατιωτών τους επόμενους 6-12 μήνες, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.

Διαβάστε Επίσης

Politico: Πούτιν - Τραμπ - ΝΑΤΟ, το εύθραυστο γεωπολιτικό σκηνικό που ανησυχεί την Ευρώπη

Στις 2 Μαΐου ο κ. Τραμπ δήλωσε ότι αυτό ήταν μόνο η αρχή.

Μήπως είναι μόνο για τις εντυπώσεις;

Κάποιοι αναρωτιούνται αν πρόκειται απλώς για αλαζονικές δηλώσεις. Το σχέδιο του κ. Τραμπ κατά την πρώτη θητεία του να αποσύρει 12.000 στρατιώτες από τη Γερμανία, καθυστέρησε λόγω της σκεπτικιστικής στάσης του Κογκρέσου και των αξιωματούχων του Πενταγώνου, και τελικά ακυρώθηκε από τον Τζο Μπάιντεν. Ο κ. Τραμπ μπορεί να θεωρεί τη νέα του πρόταση ως κατάλληλη αντίποινα για έναν νεόπλουτο που μίλησε χωρίς να του ζητηθεί. Ωστόσο, οι σχεδιαστές του Πενταγώνου, οι οποίοι σύμφωνα με πληροφορίες αιφνιδιάστηκαν από την ανακοίνωση του προέδρου, γνωρίζουν ότι βάσεις όπως η Ράμσταϊν αποτελούν κρίσιμους κόμβους για την προβολή της αμερικανικής ισχύος, ιδίως στη Μέση Ανατολή. (Μεταξύ των ευρωπαίων συμμάχων της Αμερικής, η Γερμανία ήταν μία από εκείνες που επέβαλαν τους λιγότερους περιορισμούς στη χρήση των βάσεών της για τον πόλεμο στο Ιράν.)

Το λάθος μήνυμα στον Βλαντιμίρ Πούτιν

Στις 2 Μαΐου, οι επικεφαλής των επιτροπών των ενόπλων δυνάμεων στη Βουλή και τη Γερουσία, και οι δύο Ρεπουμπλικανοί, δήλωσαν "πολύ ανησυχούν" ότι η απόσυρση των στρατευμάτων θα έστελνε το "λάθος μήνυμα στον Βλαντιμίρ Πούτιν" και προέτρεψαν το Υπουργείο Άμυνας να συμβουλευτεί το Κογκρέσο.

Οι 5.000 στρατιώτες που θα αποσυρθούν ενδέχεται να προέρχονται από την ενίσχυση των δυνάμεων που διέταξε ο κ. Μπάιντεν το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η ίδια η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε προσπαθήσει να αποσύρει αυτές τις δυνάμεις. Η κίνηση του κ. Τραμπ μπορεί, υπό αυτή την έννοια, να αντιπροσωπεύει μια επιστροφή στο status quo.

Ωστόσο, οι Γερμανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ακόμη περισσότερο για μια δεύτερη απόφαση των ΗΠΑ: την ακύρωση μιας συμφωνίας που είχε συναφθεί το 2024 μεταξύ του κ. Μπάιντεν και του Όλαφ Σολτς, προκατόχου του κ. Μερτς, για την ανάπτυξη φέτος στη Γερμανία μιας "πολυτομεακής ειδικής δύναμης" — ενός τάγματος εξοπλισμένου με τρία συστήματα πυραύλων μεσαίου βεληνεκούς. Σε αυτά περιλαμβάνονται προηγμένοι υπερηχητικοί πύραυλοι, οι οποίοι τώρα φαίνεται ότι προορίζονται για τη Μέση Ανατολή. Στόχος της συμφωνίας ήταν να μειωθεί το χάσμα αποτροπής της Ευρώπης έναντι της Ρωσίας, η οποία έχει εγκαταστήσει πυραύλους Iskander με πυρηνική ικανότητα στο Καλίνινγκραντ. Προοριζόταν ως προσωρινό μέτρο, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες εργάζονταν για την ανάπτυξη των δικών τους δυνατοτήτων. Η Γερμανία επενδύει τεράστια ποσά στη Bundeswehr , και η πρόσφατη στρατιωτική της στρατηγική αναγνωρίζει την ανάγκη να αναπτυχθούν δυνατότητες βαθιάς επίθεσης. Ωστόσο, κανένα χρηματικό ποσό δεν μπορεί να καλύψει το χάσμα βραχυπρόθεσμα.

Η αξιοπιστία του ΝΑΤΟ είναι στο ναδίρ

Το πιο σημαντικό από όλα είναι η ζημιά που προκαλεί η απερίσκεπτη λήψη αποφάσεων του κ. Τραμπ στην αξιοπιστία της αποτροπής του ΝΑΤΟ. "Δεν έχει σημασία αν οι δυνάμεις αποσυρθούν ή όχι, ή αν οι δυνατότητες φτάσουν ή όχι", λέει ο Κρίστιαν Μέλλινγκ, διευθυντής του European Defence in a New Age, ενός think-tank με έδρα το Βερολίνο. "Η αποτροπή είναι ένα παιχνίδι του μυαλού, και οι δυνατότητες χωρίς πολιτική βούληση πίσω τους είναι άχρηστες.

Γερμανοί αξιωματούχοι προσπάθησαν να κατευνάσουν τα πνεύματα. Η απόφαση του κ. Τραμπ ήταν "αναμενόμενη", δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, προσθέτοντας ότι αυτό αποτελεί έναν επιπλέον λόγο για την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της. "Διατηρούμε στενές και εμπιστευτικές σχέσεις με τους εταίρους μας, συμπεριλαμβανομένης και κυρίως της Ουάσιγκτον", πρόσθεσε ο κ. Μερτς. Η διαμάχη ενισχύει τουλάχιστον την άποψη του κ. Μερτς ότι η Γερμανία πρέπει να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στη διαφύλαξη της ευρωπαϊκής ασφάλειας, καθώς η Αμερική αποσύρεται.

Δεν υπάρχει όμως αμφιβολία ότι η διαμάχη έρχεται σε μια δύσκολη στιγμή για τον καγκελάριο. Καθώς πλησιάζει η πρώτη επέτειος της θητείας του, ο κ. Μερτς φαίνεται να βρίσκεται σε πιο επισφαλή θέση από ποτέ. Το ποσοστό αποδοχής του έχει πέσει στο 15% μόλις. Η συμμαχία των Χριστιανοδημοκρατών του με τους Σοσιαλδημοκράτες φαίνεται να διαλύεται λόγω των εσωτερικών μεταρρυθμίσεων. Η κυβέρνηση μείωσε πρόσφατα κατά το ήμισυ τις ήδη αναιμικές προβλέψεις της για την ανάπτυξη το 2026, κυρίως λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν. Εν μέσω της αναταραχής, το λαϊκιστικό δεξιό κόμμα "Εναλλακτική για τη Γερμανία" (AfD) έχει πάρει προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις. Τον Σεπτέμβριο, οι εκλογές στην ανατολική Γερμανία ενδέχεται να οδηγήσουν την AfD στην εξουσία για πρώτη φορά σε ένα γερμανικό ομόσπονδο κράτος. Με το εσωτερικό μέτωπο τόσο ασταθές, το τελευταίο πράγμα που χρειαζόταν ο κ. Merz ήταν μια διαμάχη με τον κ. Trump.

Όμως, αυτό ακριβώς συνέβη.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr