"Τι γνωρίζουν και δεν μας το λένε;", "Ο χρόνος τελειώνει" και "Κάτι ετοιμάζεται". Αυτές είναι μερικές από τις φράσεις που συνοδεύουν τις τελευταίες εβδομάδες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκαλώντας ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας επικείμενης παγκόσμιας κρίσης, την ώρα που η Κομισιόν παρουσιάζει νέες οδηγίες για την προετοιμασία των πολιτών κατά τις πρώτες 72 ώρες μιας έκτακτης ανάγκης. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα λεγόμενα "κιτ επιβίωσης 72 ωρών", καθώς ολοένα και περισσότερες χώρες καλούν τους πολίτες τους να διαθέτουν βασικές προμήθειες, ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης χωρίς εξωτερική βοήθεια για τουλάχιστον τρεις ημέρες.
Οι σχετικές αναρτήσεις, που κυκλοφορούν στο X, στο Threads και σε άλλες πλατφόρμες, απαριθμούν χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Λετονία, η Λιθουανία και η Εσθονία, υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνήσεις τους απηύθυναν σχεδόν ταυτόχρονα εκκλήσεις προς τους πολίτες να προετοιμαστούν.
Το γεγονός αυτό έχει τροφοδοτήσει θεωρίες συνωμοσίας, με ορισμένους χρήστες να αναρωτιούνται εάν οι κυβερνήσεις γνωρίζουν κάτι που αποκρύπτουν από τους πολίτες και εάν ο κόσμος προετοιμάζεται για πόλεμο ή κάποια άλλη καταστροφή.
Ωστόσο, έρευνα του λετονικού ειδησεογραφικού μέσου Delfi καταδεικνύει ότι οι συγκεκριμένες συστάσεις δεν αποτελούν κάποια ξαφνική, συντονισμένη κινητοποίηση των κυβερνήσεων. Αντίθετα, πολλές από αυτές εφαρμόζονται εδώ και χρόνια, ενώ οι νεότερες ενημερωτικές εκστρατείες συνδέονται με εθνικά σχέδια πολιτικής προστασίας.
Οι αναρτήσεις με εκατομμύρια προβολές
Σύμφωνα με το Delfi, οι αναρτήσεις άρχισαν να πολλαπλασιάζονται τον Οκτώβριο, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια προβολές μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του λογαριασμού Whale News Daily στο X, όπου σχετική δημοσίευση ξεπέρασε τις 5,3 εκατομμύρια προβολές.
Η ανάρτηση περιλαμβάνει κατάλογο χωρών και το χρονικό διάστημα για το οποίο συνιστάται στους κατοίκους τους να διατηρούν αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Καταλήγει μάλιστα στο ερώτημα τι γνωρίζουν οι κυβερνήσεις και δεν αποκαλύπτουν στους πολίτες.
Την ανησυχία ενίσχυσαν και πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας σχεδίαζε να προετοιμάσει στρατιωτικές βάσεις ώστε να μπορούν να λειτουργούν για τρεις μήνες χωρίς εξωτερική υποστήριξη.
Το Delfi εξέτασε επίσης τους λογαριασμούς που διακινούσαν τις συγκεκριμένες πληροφορίες, διαπιστώνοντας ότι ορισμένοι δημοσιεύουν συστηματικά περιεχόμενο που προκαλεί ανησυχία, παρότι η βασική θεματολογία τους σχετίζεται με τα κρυπτονομίσματα.
Τι ανακοίνωσε η Κομισιόν για τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 3 Νοεμβρίου νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την προετοιμασία των πολιτών απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης.
Κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, η επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαμπίμπ, παρουσίασε τα νέα μέτρα, τα οποία αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πολιτών και των εθνικών συστημάτων πολιτικής προστασίας.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Κομισιόν, οι οδηγίες επικεντρώνονται σε τέσσερις βασικούς τομείς:
- Αυτονομία για 72 ώρες: Οι πολίτες ενθαρρύνονται να διαθέτουν βασικές προμήθειες και σακίδια έκτακτης ανάγκης, ώστε να μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες τους κατά τις πρώτες τρεις ημέρες μιας κρίσης, όσο κινητοποιούνται οι αρμόδιες υπηρεσίες.
- Εκπαίδευση στην ετοιμότητα: Προβλέπεται η ενσωμάτωση σχετικών γνώσεων στην προσχολική και πρωτοβάθμια εκπαίδευση, με δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία των παιδιών, χωρίς να προκαλούνται φόβος και άγχος.
- Προστασία των ατόμων με αναπηρία: Οι οδηγίες δίνουν έμφαση στην προσβασιμότητα των μέτρων και στη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στον σχεδιασμό της προετοιμασίας.
- Ενημέρωση για κινδύνους: Στόχος είναι η έγκαιρη και αξιόπιστη ενημέρωση των πολιτών πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια έκτακτη κατάσταση.
Οι νέες οδηγίες δεν είναι δεσμευτικές, αλλά αποτελούν μέρος της ευρύτερης Στρατηγικής Ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, η Κομισιόν πρότεινε την καθιέρωση ετήσιας Ευρωπαϊκής Ημέρας Ετοιμότητας στις 23 Οκτωβρίου, με την πρώτη διοργάνωση να προγραμματίζεται για το 2027.
"Όταν χτυπά μια καταστροφή, οι πρώτες ώρες μπορούν να κάνουν όλη τη διαφορά. Κάθε Ευρωπαίος θα πρέπει να γνωρίζει τι να κάνει, πώς να προστατεύσει την οικογένειά του και πώς να βοηθήσει τους άλλους. Η ετοιμότητα ξεκινά από τα σπίτια μας, τα σχολεία μας, τις κοινότητές μας. Γι' αυτό δίνουμε στους ανθρώπους πρακτικά εργαλεία για να προετοιμαστούν για κρίσεις, ενώ παράλληλα ενισχύουμε τα συστήματα στα οποία βασίζονται όταν προκύπτουν έκτακτες ανάγκες", δήλωσε η Χάτζα Λαμπίμπ.
Γιατί πολλές χώρες ζητούν από τους πολίτες να προετοιμαστούν
Παρά την πρόσφατη ανακοίνωση της Κομισιόν, η σύσταση για αυτονομία 72 ωρών δεν είναι καινούργια.
Ήδη από την άνοιξη του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε παρουσιάσει τη Στρατηγική Ετοιμότητας της Ένωσης, η οποία προβλέπει μέτρα προετοιμασίας για διαφορετικές απειλές, από στρατιωτικές συγκρούσεις και φυσικές καταστροφές μέχρι πανδημίες, κυβερνοεπιθέσεις και διακοπές κρίσιμων υποδομών.
Μάλιστα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες είχαν υιοθετήσει ανάλογες οδηγίες ακόμη νωρίτερα.
Το 2024, η Εσθονία διένειμε επικαιροποιημένο οδηγό αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, η Φινλανδία ανανέωσε τις συστάσεις της, ενώ η Σουηδία εξέδωσε νέο ενημερωτικό φυλλάδιο για το τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες σε περίπτωση κρίσης ή πολέμου.
Το Βέλγιο δημοσίευσε την 1η Οκτωβρίου 2026 νέο πρακτικό οδηγό, ενώ στις 22 Οκτωβρίου το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε την εκστρατεία "Be Ready", ενθαρρύνοντας τους πολίτες να διατηρούν αποθέματα τροφίμων, νερού και άλλων βασικών αγαθών για περιπτώσεις διακοπής ηλεκτροδότησης, υδροδότησης ή επικοινωνιών.
Αντίστοιχα, οι συστάσεις της Ιαπωνίας συνδέονται με την προσπάθεια ενίσχυσης της ετοιμότητας απέναντι σε φυσικές καταστροφές και με τη δημιουργία νέας Εθνικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Καταστροφών.
Υπάρχει πραγματικός λόγος ανησυχίας;
Η έρευνα του Delfi επισημαίνει ότι η σχεδόν ταυτόχρονη εμφάνιση των οδηγιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργεί μια παραπλανητική εικόνα, καθώς οι περισσότερες πρωτοβουλίες δεν ανακοινώθηκαν την ίδια χρονική στιγμή.
Αντίθετα, αποτελούν μέρος μακροχρόνιων πολιτικών προετοιμασίας απέναντι σε διαφορετικές απειλές.
Ενδεικτική είναι η τοποθέτηση του υπουργείου Άμυνας της Λετονίας, το οποίο διευκρίνισε ότι, παρά το γεγονός πως η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική απειλή για την ασφάλεια της χώρας, δεν υφίσταται σήμερα άμεση στρατιωτική απειλή.
Το υπουργείο εξήγησε επίσης ότι οι πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης είναι ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς ενδέχεται να διακοπούν βασικές υπηρεσίες, όπως η ηλεκτροδότηση, η υδροδότηση και οι τηλεπικοινωνίες, ενώ οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης μπορεί να μην είναι σε θέση να ανταποκριθούν αμέσως σε όλα τα αιτήματα βοήθειας.
Επομένως, οι οδηγίες για τα κιτ επιβίωσης δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη επικείμενου πολέμου ή παγκόσμιας καταστροφής. Αντίθετα, εντάσσονται στην προσπάθεια των κυβερνήσεων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσουν την ετοιμότητα των πολιτών απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα πιθανών κρίσεων.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Ο Δένδιας εγκαινίασε τη Διοίκηση Επιχειρήσεων Διαστήματος - Οι Ένοπλες Δυνάμεις περνούν στη δορυφορική εποχή [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,40,608,381/crop/both/42/427bb1c8542940dc91dab302c6795d96.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Τουρκία: Έξι νεκροί από την τρομακτική έκρηξη στο εργοστάσιο σιδήρου και χάλυβα στη Σμύρνη [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x388/0,12,608,353/crop/both/fe/fee30f591c614f61bb5f711789c1285a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Τουρκία: Έξι νεκροί από την τρομακτική έκρηξη στο εργοστάσιο σιδήρου και χάλυβα στη Σμύρνη [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x388/0,12,608,353/crop/both/fe/fee30f591c614f61bb5f711789c1285a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![ΗΠΑ: Άγρια συμπλοκή οπαδών μετά από αγώνα NFL - Δύο άνδρες έπεσαν αναίσθητοι και συνέχισαν να τους χτυπούν [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x342/0,0,608,341/crop/both/85/85f75153d6ec4c0b8d0e278fcd1f6e78.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Τραγωδία στην Κίνα: 14 νεκροί από φωτιά σε πολυώροφο κτίριο - Εγκλωβισμένοι ούρλιαζαν από τα παράθυρα [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/27/277523d04e5f476083e179a0868dcf41.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Βερολίνο: Ακτιβιστής αφαίρεσε τη γερμανική σημαία από τη Βουλή, την πέταξε κάτω και ύψωσε την παλαιστινιακή [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/0d/0d45fb14879f411d96472d20ee8aaa9a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![ΗΠΑ: Σάλος με φοιτήτριες που μιμούνταν μαϊμούδες έξω από σπίτι μαύρων συμφοιτητριών τους [βιντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/2e/2ebe2384ef6146d4a94e01295f6e2880.jpg?quality=60&404=default&v=2)
