Τι έρχεται για τις συντάξεις στην Ελλάδα: Τα τρία σενάρια - Ανησυχητική έκθεση της Κομισιόν

istock

Σενάρια πολιτικής για τις συντάξεις για να μετρηθεί η επίπτωση των μεταρρυθμίσεων στην εξέλιξη του κατά κεφαλήν ΑΕΠ περιλαμβάνονται στην έκθεση της Κομισιόν για τη γήρανση του πληθυσμού (Ageing Report 2027).

Το ένα σενάριο προβλέπει την αύξηση των ορίων ηλικίας με βάση το προσδόκιμο ζωής άνω των 65 ετών, το δεύτερο είναι να μείνουν σταθερές οι ηλικίες συνταξιοδότησης στα επίπεδα του 2026 και το τρίτο κάνει λόγο για την πιθανότητα μείωσης των ποσοστών αναπλήρωσης κατά 10%.

Το σενάριο σύνδεσης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής εξετάζει την υιοθέτηση ενός μηχανισμού αυτόματης αναπροσαρμογής των ορίων ηλικίας τόσο για την κανονική όσο και για την πρόωρη συνταξιοδότηση, ανάλογα με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής στην ηλικία των 65 ετών.

Ως αποτέλεσμα, οι πραγματικές ηλικίες συνταξιοδότησης αυξάνονται σταδιακά. Ωστόσο, λαμβάνεται υπόψη ότι όσο αυξάνεται η ηλικία, ενδέχεται να μεγαλώνει ο κίνδυνος εμφάνισης μερικής ή πλήρους αναπηρίας ή να χρησιμοποιούνται εναλλακτικές δυνατότητες αποχώρησης από την αγορά εργασίας.

Το σενάριο που λαμβάνει υπόψη σταθερά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης υποθέτει ότι οι βασικές προϋποθέσεις θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος, δηλαδή τα όρια ηλικίας πρόωρης και κανονικής συνταξιοδότησης, καθώς και οι απαιτήσεις ως προς τα έτη ασφάλισης, παραμένουν αμετάβλητες σε όλη την περίοδο προβολής, με βάση τις ισχύουσες συνθήκες.

Για τον σκοπό αυτό, οι πιθανότητες αποχώρησης από την αγορά εργασίας για τα άτομα ηλικίας 51 ετών και άνω, όπως υπολογίζονται στο Μοντέλο Προσομοίωσης Γενεών, διατηρούνται σταθερές στα επίπεδα του 2026.

Το τρίτο σενάριο αφορά στο να διατηρηθούν σταθερά τα ποσοστά αναπλήρωσης συντάξεων και προβλέπει τη λήψη μέτρων εφόσον, το ποσοστό αναπλήρωσης των δημόσιων συντάξεων που συνδέονται με τις αποδοχές μειωθεί σε κάποιο σημείο περισσότερο από 10% του επιπέδου του έτους βάσης (2025). Σε αυτή την περίπτωση, το ποσοστό αναπλήρωσης διατηρείται σταθερό στο επίπεδο που αντιστοιχεί σε μείωση 10% και ενδέχεται να υπάρξουν έκτακτες παρεμβάσεις πριν το ποσοστό αναπλήρωσης υποχωρήσει στο 90% του επιπέδου του έτους βάσης.

Οι επιπτώσεις των τριών σεναρίων στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας για το διάστημα 2025-2080 είναι θετικές κατά 1,2% ως 1,5% σε συνδυασμό και με άλλες παραμέτρους, όπως η αύξηση των γεννήσεων, η χαμηλή ή υψηλή παραγωγικότητα, κ.α

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έκθεσης είναι ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας στις χώρες που έχουν συνδέσει τις ηλικίες συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής άνω των 65 ετών, θα είναι ακέραια, δηλαδή τα όρια ηλικίας θα αυξάνονται κατά τον ίδιο αριθμό ετών που θα αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής. Στις οι χώρες αυτές με πλήρη σύνδεση ορίων ηλικίας και προσδόκιμου ζωής, περιλαμβάνεται και η Ελλάδα.

Οι προβολές δείχνουν ότι η ηλικία κατά την οποία οι εργαζόμενοι αποχωρούν από την αγορά εργασίας θα αυξηθεί κατά περίπου δύο χρόνια κατά μέσο όρο στις επόμενες δεκαετίες. Τις μεγαλύτερες αυξήσεις θα εμφανίσουν οι χώρες που έχουν θεσπίσει αυτόματη σύνδεση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, στις οποίες συγκαταλέγεται και η Ελλάδα.

Αντιθέτως σε χώρες που δεν έχουν συνδέσει το προσδόκιμο ζωής με την ηλικία συνταξιοδότησης (Γερμανία, Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, κ.α) ή υπάρχει μερική σύνδεση η αύξηση των ορίων ηλικίας θα είναι μικρότερη και συγκεκριμένα κατά τα ¾ της μεταβολής του προσδόκιμου ζωής.

Διαβάστε Επίσης

Πώς η εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης κατεβάζει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης

Αργότερα στη σύνταξη οι ηλικίες 55-64 ετών

Η σύνδεση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής άνω των 65 ετών θα "εγκλωβίσει" στον εργασιακό βίο κυρίως τους εργαζόμενους σε ηλικίες 55-64 ετών, και φυσικά τους νεότερους που θα συνταξιοδοτηθούν κοντά στα 70, ή στα 64-65 αν συμπληρώσουν 40 χρόνια ασφάλισης.

Η ηλικιακή ομάδα 55-64 ετών είναι εκείνη που επηρεάζεται περισσότερο από τα μέτρα που αποσκοπούν στην καθυστέρηση της συνταξιοδότησης. Το μέσο ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας για αυτή την ηλικιακή ομάδα στην ΕΕ αυξήθηκε από 43% το 2005 σε περίπου 70% το 2025. Και για την Ελλάδα η αύξηση συμμετοχής της ηλικιακής ομάδας στην εργασία ενισχύθηκε λόγω της αύξησης των ορίων ηλικίας κατά 20 μονάδες από το 43,6% το 2005 στο 63,8% το 2025.

Ως το 2080 το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας των ανδρών ηλικίας 55-64 ετών θα αυξηθεί περαιτέρω κατά περίπου 6 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) κατά μέσο όρο στην Ε.Ε και για τις γυναίκες, η αύξηση ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 7 ποσοστιαίες μονάδες.

Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη έχουν ήδη αυξήσει τα όρια ηλικίας για την πρόωρη και την κανονική συνταξιοδότηση ή βρίσκονται στη διαδικασία εφαρμογής αντίστοιχων αυξήσεων τα επόμενα χρόνια.

Άλλοι μηχανισμοί προσαρμογής που έχουν υιοθετηθεί σε ορισμένα κράτη μέλη είναι η εισαγωγή ενός αυτόματου μηχανισμού εξισορρόπησης στο συνταξιοδοτικό σύστημα ή ενός συντελεστή βιωσιμότητας, ο οποίος, αντί να μεταβάλλει την ηλικία συνταξιοδότησης, προσαρμόζει το ύψος της συνταξιοδοτικής παροχής με βάση την αύξηση του προσδόκιμου ζωής.

Διαβάστε Επίσης

Συντάξεις Δεκεμβρίου 2026: Πότε πληρώνονται - Οι ημερομηνίες ανά Ταμείο

Πηγή: capital

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr