Πακέτο ΔΕΘ: Οι αλλαγές σε τεκμήρια, ενοίκια και κλιμάκια - Οι ελαφρύνσεις για τη μεσαία τάξη

Στην τελική ευθεία εισέρχεται το σχέδιο φοροελαφρύνσεων που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο για την ενίσχυση της μεσαίας τάξης και πρόκειται να ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό τον ερχόμενο Σεπτέμβριο στο πλαίσιο της ΔΕΘ. Οι ασκήσεις επί χάρτου που πραγματοποιούνται με εντατικούς ρυθμούς έχουν επικεντρωθεί στις απαιτούμενες τροποποιήσεις στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, τα εισοδήματα από ενοίκια και τα τεκμήρια διαβίωσης. Το οικονομικό επιτελείο καλείται να βρει την ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για μείωση των βαρών στα μεσαία εισοδήματα και τον δημοσιονομικό χώρο που διαθέτει και μέχρι στιγμής διαμορφώνεται στο 1,5 δισ. ευρώ, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.

Το στοίχημα είναι μεγάλο, καθώς η κυβέρνηση έχει καλλιεργήσει προσδοκίες για λιγότερους φόρους στη μεσαία τάξη, που έχει σηκώσει τα μεγαλύτερα βάρη από την εποχή των μνημονίων μέχρι σήμερα. Στο μικροσκόπιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας βρίσκεται η δημιουργία περισσότερων κλιμακίων ή προσθήκη νέων συντελεστών στη φορολογική κλίμακα, ένα πακέτο φοροελαφρύνσεων σε ιδιοκτήτες ακινήτων οι οποίοι αποκτούν εισοδήματα από ενοίκια, με τις παρεμβάσεις να συνδέονται με το πλέγμα των μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και το σταδιακό κούρεμα των τεκμηρίων διαβίωσης.

Παρεμβάσεις στη φορολογική κλίμακα

Οι παρεμβάσεις στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων απαιτούν λεπτές χειρουργικές κινήσεις, καθώς ακόμα και η πιο μικρή αλλαγή, όπως για παράδειγμα η αύξηση του χαμηλότερου φορολογικού συντελεστή 9%, έχει σημαντικό δημοσιονομικό κόστος. Το επικρατέστερο σενάριο είναι οι φοροελαφρύνσεις να πραγματοποιηθούν σε δύο στάδια, αρχής γενομένης από τα μέτρα που θα ενεργοποιηθούν το 2026 και εν συνεχεία να υπάρξει ένας νέος γύρος το 2027. Αυτή τη στιγμή πραγματοποιούνται διάφορες ασκήσεις για παρεμβάσεις στην κλίμακα τόσο στους συντελεστές όσο και στα κλιμάκια, με στόχο να περιοριστεί η διαφορά ανάμεσα στην αύξηση του μέσου εισοδήματος και την αύξηση του φόρου που αναλογεί. Τα επικρατέστερα σενάρια προβλέπουν:

- Προσθήκη ενός ενδιάμεσου συντελεστή στο κλιμάκιο εισοδήματος από τα 10.001 ευρώ μέχρι και τα 20.000 ευρώ, όπου ο συντελεστής φορολόγησης από 9% που εφαρμόζεται για εισοδήματα μέχρι και τα 10.000 ευρώ αυξάνεται απότομα στο 22%. Μια μείωση του συντελεστή φορολόγησης του εισοδηματικού κλιμακίου από τα 10.000,01 έως τα 16.000 ευρώ στο 15% για όλους τους φορολογουμένους με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματικές ή αγροτικές δραστηριότητες θα έφερνε μια σημαντική ανάσα ετησίως. Επίσης, εάν ο συντελεστής 22% μειωνόταν στο 15%, αυτό θα σήμαινε μείωση του φόρου κλιμακίου από τα 2.200 ευρώ στα 1.500 ευρώ, οδηγώντας σε έμμεση αύξηση αποδοχών κατά 50 ευρώ τον μήνα για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα με τους 14 μισθούς.

- Αναπροσαρμογή του εισοδήματος πάνω από το οποίο θα εφαρμόζεται ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής. Σήμερα ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής 44% επιβάλλεται στο τμήμα του εισοδήματος που υπερβαίνει τα 40.000 ευρώ. Αν και ο συντελεστής δεν είναι από τους υψηλότερους στην Ευρώπη, ενεργοποιείται από πολύ χαμηλά επίπεδα, τουλάχιστον αναλογικά με τον μέσο μισθό.

Αλλαγές στη φορολογική κλίμακα και στις εκπτώσεις φόρου έχει εισηγηθεί στην κυβέρνηση η Τράπεζα της Ελλάδος, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να εξαλειφθούν οι σημερινές τεράστιες διαφορές μεταξύ των συντελεστών των κλιμακίων και να είναι πιο ομαλή η μετάβαση από το ένα εισοδηματικό κλιμάκιο στο επόμενο. Στο ίδιο πλαίσιο και ο επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, καθηγητής Ιωάννης Τσουκαλάς, έδειξε προς την κατεύθυνση του εξορθολογισμού των φορολογικών κλιμακίων για ενίσχυση της δικαιοσύνης και της αποδοτικότητας. Σύμφωνα με τον κ. Τσουκαλά, πρέπει να γίνει επανασχεδιασμός της ισχύουσας φορολογικής κλίμακας και να ελαφρυνθεί το φορολογικό βάρος για τους μισθωτούς, καθώς εντοπίζονται δύο προβλήματα:

1. Στο κλιμάκιο εισοδήματος από 10.001 ευρώ έως 20.000 ευρώ, όπου ο φορολογικός συντελεστής ανέρχεται στο 22% από 9% που εφαρμόζεται για εισοδήματα έως 10.000 ευρώ, συστήνοντας την προσθήκη ενός νέου ενδιάμεσου συντελεστή.

2. Αλλά και στον ανώτατο φορολογικό συντελεστή 44%, ο οποίος επιβάλλεται στο τμήμα του εισοδήματος άνω των 40.000 ευρώ, το οποίο θεωρείται σχετικά χαμηλό, εννοώντας ότι πρέπει να ισχύει ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής για μεγαλύτερα εισοδήματα.

Κούρεμα φόρων στα εισοδήματα από ενοίκια

Φοροελαφρύνσεις σε ιδιοκτήτες ακινήτων οι οποίοι αποκτούν εισοδήματα από ενοίκια βρίσκονται στο τραπέζι της κυβέρνησης. Βασικός στόχος είναι να δοθούν περισσότερα κίνητρα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες, προκειμένου να ανοίξουν κλειστά ακίνητα, αλλά και αντικίνητρα, για να περιοριστεί το φαινόμενο της απόκρυψης από την εφορία των πραγματικών εισοδημάτων από ενοίκια.

Σε αυτό το πλαίσιο οι παρεμβάσεις που εξετάζονται προβλέπουν:

1. Αλλαγές στην κλίμακα φορολογίας των εισοδημάτων από ενοίκια με μείωση του πρώτου συντελεστή από 15% σε 5% για εισοδήματα έως 5.000 ευρώ ή και με προσθήκη ενός ή ενδεχομένως και δύο νέων συντελεστών στην κλίμακα. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι με τη μείωση του πρώτου συντελεστή και την προσθήκη νέου ενδιάμεσου, οι δηλώσεις θα αυξηθούν, και το δημοσιονομικό κόστος της ελάφρυνσης θα αντισταθμιστεί εν μέρει από την αποκάλυψη αδήλωτων μισθώσεων. Παράλληλα το μέτρο θα αποτελέσει ένα ισχυρό κίνητρο για τη διάθεση περισσότερων κλειστών ακινήτων προς ενοικίαση. Σήμερα, το ετήσιο καθαρό φορολογητέο εισόδημα από ενοίκια φορολογείται αυτοτελώς από το πρώτο ευρώ βάσει κλίμακας στην οποία ισχύουν συντελεστές 15%-45%.

Συγκεκριμένα, εφαρμόζονται συντελεστές:

- 15% για τα πρώτα 12.000 ευρώ του εισοδήματος

- 35% για το τμήμα του εισοδήματος από 12.001 έως 35.000 ευρώ

- 45% για το τμήμα του εισοδήματος πάνω από 35.000 ευρώ.

Σε περίπτωση που εφαρμοστεί ένας νέος εισαγωγικός συντελεστής 5% για το τμήμα του εισοδήματος έως 5.000 ευρώ, τότε ο φόρος μειώνεται κατά 500 ευρώ τον χρόνο, από 750 ευρώ σήμερα σε 250 ευρώ. Η μείωση αυτή θα περάσει και στα εισοδήματα από ακίνητα που υπερβαίνουν τα 5.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, τα εισοδήματα από ενοίκια ξεπερνούν τα 8,5 δισ. ευρώ ετησίως, με επτά στους δέκα φορολογουμένους να δηλώνουν έως 5.000 ευρώ, δηλαδή το 87% των ιδιοκτητών δηλώνει κάτω από 10.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα από ακίνητα.

2. Παράλληλα υπάρχει εισήγηση για αντικίνητρα για όποιους επιμένουν να διατηρούν κλειστά τα ακίνητά τους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή τους οι τράπεζες και οι servicers θα πληρώνουν διπλάσιο ΕΝΦΙΑ από το 2026. Για τις κατοικίες που παραμένουν κλειστές έχει πέσει στο τραπέζι η ιδέα της επιβολής ενός "φόρου αδράνειας". Πρόκειται για ένα τέλος που θα κάνει ασύμφορη τη διατήρηση ενός ακινήτου κενού. Το συγκεκριμένο μέτρο εφαρμόζουν αρκετές χώρες στην Ευρώπη.

Τεκμήρια διαβίωσης

Κούρεμα των τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30%, με στόχο την εξάλειψη των στρεβλώσεων και τη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών. Εξετάζονται αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του ύψους των δαπανών για τη συντήρηση κατοικιών και Ι.Χ. καθώς και του ελάχιστου κόστους, που σήμερα είναι 3.000 ευρώ για τους άγαμους και 5.000 ευρώ για τους έγγαμους ή όσους έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Με το νέο σύστημα θα μειωθεί το τεκμαρτό εισόδημα που υπολογίζει η εφορία με βάση που εφόσον ξεπερνά το δηλωθέν, ο φορολογούμενος καλείται να πληρώσει φόρο υψηλότερο από αυτόν που αναλογεί στο πραγματικό εισόδημά του. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, το περυσινό έτος πιάστηκαν στην "τσιμπίδα" των τεκμηρίων 1.540.255 φορολογούμενοι, στους οποίους καταλογίστηκε επιπλέον εισόδημα 4,4 δισ. ευρώ, ενώ αυτοί είχαν δηλώσει 2,9 δισ. ευρώ. Συνολικά δηλαδή φορολογήθηκαν για εισόδημα 7,3 δισ. ευρώ.

Ειδικότερα εξετάζεται:

- Για τα αυτοκίνητα προσδιορίζεται η τεκμαρτή δαπάνη του αυτοκινήτου με βάση τις πραγματικές ετήσιες δαπάνες που θα περιλαμβάνουν το κόστος των τελών κυκλοφορίας, της ασφάλισης, των καυσίμων που καταναλώνει ετησίως. Το άθροισμα των δαπανών αυτών θα προσαυξάνεται με έναν συντελεστή που θα προκύπτει από την τρέχουσα αξία του αυτοκινήτου.

Σήμερα το τεκμήριο για τα επιβατικά Ι.Χ. μέχρι και 1.200 κ.ε. ανέρχεται σε 4.000 ευρώ, για μεγαλύτερα των 1.200 κ.ε. και μέχρι 2.000 κ.ε. προστίθενται 600 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά, για άνω των 2.000 κ.ε. και μέχρι 3.000 κ.ε. προστίθενται 900 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά και για αυτοκίνητα άνω των 3.000 κ.ε. προστίθενται 1.200 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά. Τα ποσά μειώνονται ανάλογα με την παλαιότητα του αυτοκινήτου, η οποία υπολογίζεται από το έτος πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, κατά ποσοστό 30% για χρονικό διάστημα κυκλοφορίας πάνω από 5 και μέχρι 10 έτη και κατά ποσοστό 50% για χρονικό διάστημα πάνω από 10 έτη.

- Για τα ακίνητα, για τον υπολογισμό της τεκμαρτής δαπάνης εξετάζεται να εισαχθούν περισσότεροι παράγοντες, μεταξύ των οποίων η αντικειμενική αξία αλλά και το κόστος των λογαριασμών κοινής ωφελείας.

Διαβάστε Επίσης

Μητσοτάκης στον Economist: "Η Ελλάδα δεν έχει καμία σχέση με τη χώρα που ήταν πριν από 10 χρόνια"

Με βάση το ισχύον νομοθετικό καθεστώς το τεκμήριο διαβίωσης για την κύρια κατοικία υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνειά της ως εξής:

Μέχρι και 80 τ.μ. κύριοι χώροι, 40 ευρώ ανά τ.μ.

Από 81 τ.μ. μέχρι και 120 τ.μ. κύριοι χώροι, 65 ευρώ ανά τ.μ.

Από 121 τ.μ. μέχρι και 200 τ.μ. κύριοι χώροι, 110 ευρώ ανά τ.μ.

Από 201 τ.μ. μέχρι και 300 τ.μ. κύριοι χώροι, 200 ευρώ ανά τ.μ.

Από 301 τ.μ. και άνω κύριοι χώροι, 400 ευρώ ανά τ.μ.

Για τους βοηθητικούς χώρους 40 ευρώ ανά τ.μ.

Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά 40% για κατοικίες σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τ.μ. και κατά 70% για κατοικίες σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 5.000 ευρώ ανά τ.μ. και άνω, ενώ για τις μονοκατοικίες η προσαύξηση είναι 20%. Αντίθετα για τις δευτερεύουσες κατοικίες τα παραπάνω ποσά μειώνονται κατά 50%.

- Αλλαγές στις διατάξεις για τα ελάχιστα ποσά τεκμηρίων διαβίωσης των 3.000 ευρώ για τους άγαμους και των 5.000 ευρώ για τους εγγάμους ή τους συνάψαντες σύμφωνο συμβίωσης. Αυτό που έχει προταθεί είναι τα ελάχιστα ποσά των 3.000 ή 5.000 ευρώ να εφαρμόζονται μόνο σε όσους δεν έχουν άλλες τεκμαρτές δαπάνες ή έχουν, αλλά είναι χαμηλότερες από το ύψος της ελάχιστης δαπάνης.

Πηγή: capital.gr

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr