Σύνοδος ΝΑΤΟ: Τραμπ σε Ερντογάν για τα F-35 - "Θα το σκεφτούμε - Η Τουρκία ήταν πιο πιστή από πολλές άλλες χώρες"

Ανοιχτό άφησε ο Ντόναλντ Τραμπ το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Τουρκία, δηλώνοντας ότι η τελική απόφαση θα ληφθεί από την αμερικανική κυβέρνηση, κατά την έναρξη της συνάντησής του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, με τους δύο ηγέτες να συζητούν, σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, θέματα που αφορούν το εμπόριο, τη στρατιωτική συνεργασία και τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ - Τουρκίας.

Συγκεκριμένα, ερωτηθείς για την πιθανότητα επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε: "Είναι μια απόφαση που θα λάβουμε", αφήνοντας να εννοηθεί πως το ζήτημα βρίσκεται υπό εξέταση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι θα αποφασίσει σύντομα αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρήσουν στην πώληση των προηγμένων μαχητικών στην Άγκυρα, παρά το γεγονός ότι το Κογκρέσο έχει θέσει περιορισμούς μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Τουρκία.

Παράλληλα, ο Τραμπ επαίνεσε τη στάση της Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα έχει επιδείξει μεγαλύτερη συνέπεια στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ σε σύγκριση με άλλες χώρες που διαθέτουν ήδη το συγκεκριμένο αεροσκάφος.

"Έχουμε καλύτερη σχέση με την Τουρκία και η Τουρκία, με πολλούς τρόπους, έχει υπάρξει πολύ πιο πιστή από άλλες χώρες που θεωρούσαμε πιστές", δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι αρκετοί θεωρούν πως η Τουρκία θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει τα F-35, παρά τις αντιδράσεις που προκάλεσε η προμήθεια των ρωσικών πυραύλων S-400, η οποία είχε οδηγήσει στην απομάκρυνση της χώρας από το πρόγραμμα ανάπτυξης των αμερικανικών μαχητικών.

"Είναι κάτι που σίγουρα εξετάζουμε", ανέφερε ο Τραμπ σχετικά με την πιθανή πώληση των αεροσκαφών.

"Είναι ένα σπουδαίο αεροσκάφος, το καλύτερο - αυτή τη στιγμή μακράν το καλύτερο - και σίγουρα είναι κάτι που θα εξετάσουμε", πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Η συνάντηση στο Λευκό Παλάτι

Στο Λευκό Παλάτι της Άγκυρας έφτασε το απόγευμα της Τρίτης ο Ντόναλντ Τραμπ, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να υποδέχεται επίσημα τον Αμερικανό πρόεδρο. στην είσοδο του προεδρικού ανακτόρου της Τουρκίας.

Αμέσως μετά, οι δύο άντρες προχώρησαν σε κοινές δηλώσεις, πριν τη μεταξύ τους συνάντηση. "Τον καλωσορίζω. Θέλω να τονίσω ιδιαίτερα πόσο σημαντική είναι αυτή η επίσκεψη. Το ότι η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται στην Άγκυρα σήμερα και ότι όλοι οι ηγέτες συγκεντρώνονται στη χώρα μας, καθώς και το ότι αύριο θα συναντηθούν με τον αξιότιμο φίλο μου Τραμπ, θα μας δώσει επιπλέον δύναμη", ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος.

"Είμαστε πολύ στενοί φίλοι. Είναι υπέροχο να με καλωσορίζει το κτίριο όπου αναγράφεται το όνομά μου μόλις προσγειωθώ στο αεροδρόμιο. Το αεροδρόμιο είναι πανέμορφο, όλοι οι δρόμοι είναι καινούργιοι. Έχουμε καλές σχέσεις από την αρχή. Είναι μια πολύ ιδιαίτερη σχέση μεταξύ μας. Η Τουρκία έχει έναν πολύ ισχυρό ηγέτη. Διαθέτει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις. Είναι μια πολύ ισχυρή χώρα. Χάρη σε αυτή τη σχέση, όλα πάνε καλά. Τρέφω μεγάλο σεβασμό για τον Πρόεδρο", ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

"Η Τουρκία ήταν πολύ πιο πιστή στις ΗΠΑ από άλλους" είπε ο Τραμπ, απαντώντας σε ερώτηση για τα F-35. "Είναι κάτι που θα σκεφτούμε" είπε ο Αμερικανός πρόεδρος για πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών πολεμικών αεροσκαφών.

"Φυσικά, το F-35 δεν αποτελεί νέο ζήτημα για εμάς· το έχουμε συζητήσει στο παρελθόν και μας δόθηκε η υπόσχεση για 5 αεροσκάφη. Ο κ. Τραμπ μας έδωσε επίσης τον λόγο του, και γνωρίζω ότι στις συζητήσεις αυτής της συνόδου κορυφής εξετάζουμε θετικά την υπόσχεση που λάβαμε από αυτούς σχετικά με το F-35. Ο κ. Τραμπ τηρεί πάντα τον λόγο του σε αυτό το θέμα. Πιστεύω ότι θα προκύψει μια θετική απόφαση σχετικά με το F-35¨, ανέφερε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Λίγο νωρίτερα το προεδρικό αεροσκάφος των ΗΠΑ προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο της Άγκυρας, προκειμένου ο Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου οι ηγέτες των χωρών-μελών της Συμμαχίας καλούνται να συζητήσουν κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας, άμυνας και τη μελλοντική στρατηγική του οργανισμού.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποδέχθηκε τον πρόεδρο των ΗΠΑ στο αεροδρόμιο ενώ είχαν ολιγόλεπτη συνομιλία και στη συνέχεια με αυτοκινητοπομπή κατευθύνθηκαν προς το Προεδρικό Μέγαρο.

Εξάλλου, στη δημοσιότητα ήρθε ο πρώτος σύντομος διάλογος ανάμεσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά την άφιξη του Αμερικανού προέδρου στην Άγκυρα.

Ο Τραμπ φέρεται να αναφέρθηκε στο αεροσκάφος με το οποίο ταξίδεψε, λέγοντας: "Αυτή είναι η πρώτη πτήση αυτού του αεροπλάνου".

"Για πρώτη φορά", πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος, με τον Ερντογάν να απαντά: "Ναι, ναι, το γνωρίζω. Το άκουσα".

Στη συνέχεια, ο Τραμπ είπε: "Τώρα είναι ολοκαίνουργιο". Ο μεταφραστής, απευθυνόμενος στον Ερντογάν, εξήγησε ότι "χρησιμοποιείται ως πρώτο αεροσκάφος, επειδή δόθηκε ως δώρο".

Ο Τούρκος πρόεδρος απάντησε: "Ήρθε από το Κατάρ". Ο μεταφραστής μετέφερε στον Τραμπ: "Από το Κατάρ, ως δώρο".

Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να απάντησε: "Ναι, ναι". Στη συνέχεια ανέφερε: "Οκτακόσια εκατομμύρια δολάρια" και πρόσθεσε: "Ολοκαίνουργιο".

Ο Τραμπ απευθύνθηκε και στον μεταφραστή, ρωτώντας τον: "Πώς είστε; Είστε καλά;", με εκείνον να απαντά: "Ευχαριστώ".

Κατά την τελετή υποδοχής, ο Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτισε στα τουρκικά τη Μονάδα Τελετών της Προεδρικής Φρουράς, λέγοντας: "Merhaba asker", δηλαδή "Γεια σας, στρατιώτες".

Η άφιξη του Αμερικανού προέδρου σηματοδοτεί την έναρξη των επίσημων επαφών του στην τουρκική πρωτεύουσα, με την προσοχή να στρέφεται στις θέσεις της Ουάσινγκτον για το μέλλον του ΝΑΤΟ και στις σχέσεις της με τους Ευρωπαίους συμμάχους.

Λίγο πριν από τη Σύνοδο, ο Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε στην ανάγκη για μεγαλύτερη "πίστη" από τις χώρες της Συμμαχίας, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για τη στάση ορισμένων κρατών που δεν επέτρεψαν τη χρήση των βάσεών τους από αμερικανικές δυνάμεις για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος άσκησε κριτική σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για το κατά πόσο οι σύμμαχοι μοιράζονται τις ίδιες προτεραιότητες σε θέματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής.

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για τα 32 κράτη-μέλη, καθώς επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους στη συλλογική ασφάλεια. Ωστόσο, η φετινή συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο όπου ο διατλαντικός δεσμός εμφανίζεται πιο εύθραυστος, εξαιτίας των διαφορών ανάμεσα στις ΗΠΑ και αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Παρά τις εντάσεις, το βασικό μήνυμα της Συνόδου είναι η δημιουργία μιας ισχυρότερης Ευρώπης μέσα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει κάνει λόγο για μια νέα εποχή, την οποία έχει περιγράψει ως "ΝΑΤΟ 3.0", χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν γίνει πλήρως γνωστές όλες οι λεπτομέρειες αυτής της προσέγγισης.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φιλοξενεί τη Σύνοδο στο προεδρικό συγκρότημα Μπεστεπέ, στα δυτικά της Άγκυρας. Για τη διοργάνωση έχουν ληφθεί αυστηρά μέτρα ασφαλείας, με αυξημένη παρουσία δυνάμεων ασφαλείας, ενεργοποίηση αμυντικών συστημάτων και περιορισμούς στην κυκλοφορία σε κοντινές περιοχές.

Οι αρχές έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένους ελέγχους ενόψει της Συνόδου, ενώ σύμφωνα με την Ένωση Τούρκων Δημοσιογράφων, μεταξύ των ατόμων που συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων ασφαλείας βρίσκονται και δύο δημοσιογράφοι.

Το βράδυ της Τρίτης, ο Τούρκος πρόεδρος θα παραθέσει δείπνο στους συμμετέχοντες στον χώρο "Winter Garden" του προεδρικού συγκροτήματος. Στη συνάντηση θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι από την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, ενώ παρών θα είναι και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν συνεδριάσεις του Συμβουλίου ΝΑΤΟ - Ουκρανίας, συναντήσεις υπουργών Άμυνας της Συμμαχίας με εταίρους από την περιοχή Ινδο-Ειρηνικού, καθώς και επαφές με αξιωματούχους από χώρες του Κόλπου. Ο Τραμπ αναμένεται επίσης να έχει συνάντηση με τον Σύρο πρόεδρο Αχμάντ αλ-Σάρα.

Στην επίσημη ατζέντα της Συνόδου κυριαρχεί το ζήτημα των αμυντικών δαπανών, ένα θέμα που εδώ και χρόνια αποτελεί βασική απαίτηση των Ηνωμένων Πολιτειών προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ανέφερε πριν από τη συνάντηση ότι οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά 20% μέσα στο 2025. Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά θεωρεί πως απαιτούνται ακόμη μεγαλύτερες προσπάθειες.

Η Ουάσινγκτον έχει ζητήσει από τους συμμάχους να αυξήσουν σημαντικά τις επενδύσεις στην άμυνα, ενώ ο στρατιωτικός προϋπολογισμός των ΗΠΑ για το 2026 ανέρχεται στα 901 δισεκατομμύρια δολάρια, περίπου στο 3,3% του αμερικανικού ΑΕΠ.

Σημαντική θέση στις συζητήσεις έχει και η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, καθώς ο πόλεμος με τη Ρωσία συνεχίζεται για πέμπτο χρόνο. Ευρωπαϊκές χώρες και Καναδάς καλύπτουν μεγάλο μέρος των αναγκών του Κιέβου, μεταξύ άλλων και σημαντικό ποσοστό των αναγκών αεράμυνας.

Παράλληλα, αναμένεται να συζητηθεί η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη. Οι σύμμαχοι ζητούν μεγαλύτερη σαφήνεια από την Ουάσινγκτον μετά τις δηλώσεις Τραμπ για πιθανές αλλαγές στη διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.

Πριν από τη Σύνοδο, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε εξάμηνη αξιολόγηση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη, η οποία θα εξετάσει μεταξύ άλλων την πρόοδο των ευρωπαϊκών χωρών στην άμυνα, αλλά και την πρόσβαση των ΗΠΑ σε στρατιωτικές βάσεις και εναέριο χώρο.

Το ΝΑΤΟ δεν συμμετείχε άμεσα στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν και δεν διαθέτει συνολική συμφωνία με τις ΗΠΑ για κοινή χρήση βάσεων και εναέριου χώρου, αν και ορισμένα κράτη-μέλη έχουν διμερείς συμφωνίες.

Σε πρόσφατη δημόσια συνάντησή του με τον Μαρκ Ρούτε, ο Τραμπ είχε δηλώσει σχετικά με τη στάση των συμμάχων: "Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματά τους — δεν χρειαζόμαστε τίποτα. Θέλω μόνο πίστη".

Η αρχή της συλλογικής ασφάλειας αποτελεί τον πυρήνα του ΝΑΤΟ και αποτυπώνεται στο Άρθρο 5 της Συνθήκης της Συμμαχίας, σύμφωνα με το οποίο επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Το τι ακριβώς εννοεί ο Ντόναλντ Τραμπ όταν ζητά "πίστη" από τους συμμάχους παραμένει ένα από τα βασικά ερωτήματα που αναμένεται να απασχολήσουν τις συζητήσεις στην Άγκυρα.

Διαβάστε Επίσης

Ερντογάν και Ρούτε πιασμένοι χέρι-χέρι στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα - Η εικόνα που προκάλεσε αίσθηση

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr