Η ναυτιλία έχει μάθει να λειτουργεί μέσα σε περιόδους ανατροπών. Σήμερα, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα περιβάλλον στο οποίο οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι αλλαγές στις εμπορικές ροές και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των πλοίων απαιτούν από τις εταιρείες να προσαρμόζονται ταχύτερα από ποτέ. Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η ρομποτική τεχνολογία αρχίζει να αποκτά έναν πολύ ευρύτερο ρόλο: όχι απλώς ως μέσο αυτοματοποίησης, αλλά ως εργαλείο ενίσχυσης της παραγωγικότητας, της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της ναυτιλίας.
Στο αφιέρωμα του The TOC για την Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας, ο Chief Commercial Officer του ABS, Βασίλειος Κρουστάλλης, αναλύει πώς η νέα γενιά ρομποτικών συστημάτων μπορεί να αλλάξει τόσο τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζονται τα πλοία όσο και τον τρόπο με τον οποίο επιθεωρούνται, συντηρούνται και λειτουργούν στη θάλασσα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η εμφάνιση του λεγόμενου "resident robot": ρομποτικών συστημάτων που, αντί να χρησιμοποιούνται περιστασιακά για συγκεκριμένες εργασίες, μπορούν να αποτελούν μόνιμο μέρος του εξοπλισμού ενός πλοίου. Με συνεχείς επιθεωρήσεις, παρακολούθηση του εξοπλισμού και συλλογή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, η τεχνολογία αυτή μπορεί να μετατρέψει την εικόνα της κατάστασης ενός πλοίου από ένα στιγμιότυπο σε μια συνεχή ροή πληροφοριών.
Για τον κ. Κρουστάλλη, πάντως, η επόμενη ημέρα δεν σημαίνει αντικατάσταση του ανθρώπου από τις μηχανές. Αντίθετα, η πρόκληση βρίσκεται στον συνδυασμό της ανθρώπινης τεχνογνωσίας με τη ρομποτική, την τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα. Σε έναν κόσμο όπου η αβεβαιότητα τείνει να γίνει μόνιμο χαρακτηριστικό της ναυτιλίας, η ρομποτική αναδεικνύεται έτσι σε μία από τις τεχνολογίες που μπορούν να καθορίσουν την επόμενη δεκαετία του κλάδου.
Πώς η ρομποτική τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει τη ναυτιλία να προσαρμοστεί στην εποχή του γεωπολιτικού αινίγματος
Καθώς οι αναταράξεις επιμένουν, οι νέες τεχνολογικές προσεγγίσεις μπορούν να ενισχύσουν την ευελιξία, την αποδοτικότητα και την ανθεκτικότητα, γράφει ο Βασίλειος Κρουστάλλης, Chief Commercial Officer του ABS.
Η ναυτιλιακή βιομηχανία έχει αποδείξει επανειλημμένα την ικανότητά της να προσαρμόζεται στις αναταράξεις και στις διαφορετικές δυνάμεις που την επηρεάζουν. Οι οικονομικοί κύκλοι, οι μεταβαλλόμενες εμπορικές διαδρομές, οι ρυθμιστικές πιέσεις και οι τεχνολογικές αλλαγές έχουν διαμορφώσει εκ νέου τον κλάδο με την πάροδο του χρόνου.
Σήμερα, ένας ακόμη παράγοντας επηρεάζει τη λήψη αποφάσεων σε ολόκληρη τη ναυτιλιακή αλυσίδα αξίας: οι επιπτώσεις του γεωπολιτικού αινίγματος.
Οι επιπτώσεις αυτές γίνονται αισθητές με πολλούς τρόπους, από τους περιορισμούς στο εμπόριο και τις ένοπλες συγκρούσεις έως, ολοένα και περισσότερο, τη χρήση νέων τεχνολογιών. Οι πλοιοκτήτες και οι ναυπηγοί βρίσκονται πλέον σε ένα περιβάλλον όπου η ευελιξία και η ταχύτητα προσαρμογής αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Παρότι η ναυτιλία είναι μαθημένη στις συγκρούσεις, η μεταβαλλόμενη παγκόσμια τάξη στις διμερείς και πολυμερείς εμπορικές σχέσεις καλεί για ακόμη μία φορά τον κλάδο να κάνει αυτό που, όπως έχει δείξει η ιστορία, γνωρίζει καλύτερα: να αναδιαμορφώνεται και να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες. Και ενώ η γεωπολιτική δημιουργεί αβεβαιότητα, ταυτόχρονα αναδεικνύει την αξία των τεχνολογιών που βοηθούν τους οργανισμούς να προσαρμοστούν. Μία από τις σημαντικότερες είναι η ρομποτική.
Η ρομποτική δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένες βιομηχανικές εφαρμογές. Στη ναυτιλία και τη ναυπηγική εξελίσσεται σε μια πρακτική επιχειρησιακή δυνατότητα που ενισχύει την παραγωγικότητα, την ασφάλεια, τη συνέπεια και τη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων.
Καθώς οι τεχνολογίες αυτές ωριμάζουν, η επίδρασή τους αναμένεται να επεκταθεί σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής των ναυτιλιακών περιουσιακών στοιχείων, από την κατασκευή στο ναυπηγείο έως την επιθεώρηση, τη συντήρηση και τη λειτουργία στη θάλασσα.
Ενίσχυση των δυνατοτήτων μέσω της αυτοματοποίησης
Η αυτοματοποίηση δεν αποτελεί κάτι νέο για τη ναυτιλιακή βιομηχανία. Εδώ και δεκαετίες, τα ναυπηγεία χρησιμοποιούν ρομποτικά συστήματα συγκόλλησης, αυτοματοποιημένες γραμμές παραγωγής ελασμάτων και άλλο εξοπλισμό αυτοματοποιημένης παραγωγής για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της ποιότητας. Αυτό που αλλάζει σήμερα είναι το επίπεδο πολυπλοκότητας και ευελιξίας των ρομποτικών συστημάτων.
Οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, στις τεχνολογίες αισθητήρων και στη μηχανική μάθηση επιτρέπουν την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς ρομπότ, ικανών να λειτουργούν σε πιο σύνθετα και λιγότερο προβλέψιμα περιβάλλοντα. Εργασίες που κάποτε απαιτούσαν αυστηρά δομημένα περιβάλλοντα παραγωγής μπορούν πλέον, σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό, να πραγματοποιούνται από συστήματα που προσαρμόζονται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες και συνεργάζονται με ανθρώπους.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στη ναυπηγική βιομηχανία, όπου η πολυπλοκότητα των έργων συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ σε πολλές περιοχές εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις όσον αφορά το εργατικό δυναμικό. Τα ρομποτικά συστήματα αρχίζουν να υποστηρίζουν όχι μόνο τις εργασίες συγκόλλησης και κατασκευής, αλλά επίσης τις επιθεωρήσεις, τη διαχείριση υλικών και τις διαδικασίες διασφάλισης ποιότητας.
Ο στόχος δεν είναι να αντικατασταθούν οι εξειδικευμένοι εργαζόμενοι. Αντίθετα, η αυτοματοποίηση μπορεί να τους επιτρέψει να επικεντρωθούν σε δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, ενώ οι επαναλαμβανόμενες, σωματικά απαιτητικές ή επικίνδυνες εργασίες ανατίθενται στις μηχανές. Στην πράξη, δημιουργείται έτσι μια πιο παραγωγική αλληλεπίδραση μεταξύ της ανθρώπινης τεχνογνωσίας και των δυνατοτήτων της ρομποτικής.
Ανταπόκριση σε ένα αβέβαιο επιχειρησιακό περιβάλλον
Το γεωπολιτικό αίνιγμα που επηρεάζει το παγκόσμιο εμπόριο έχει αναδείξει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία σε ολόκληρες τις ναυτιλιακές εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι εμπορικές ροές μπορούν να μεταβληθούν γρήγορα, τα πρότυπα ανάπτυξης και απασχόλησης των πλοίων μπορούν να αλλάξουν και οι εταιρείες πρέπει να ανταποκρίνονται σε νέες εμπορικές πραγματικότητες μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ρομποτική προσφέρει πλεονεκτήματα που υπερβαίνουν την απλή μείωση του κόστους. Τα αυτοματοποιημένα συστήματα μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας, επιτρέποντας πιο συνεπή εκτέλεση κρίσιμων εργασιών. Μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη ορατότητα ως προς την κατάσταση και την απόδοση των περιουσιακών στοιχείων και να βοηθήσουν τους οργανισμούς να διατηρούν σταθερά πρότυπα και υψηλή αποδοτικότητα σε μεγαλύτερες και πιο σύνθετες δραστηριότητες.
Ίσως το σημαντικότερο είναι ότι η ρομποτική παράγει δεδομένα. Καθώς οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις επιδιώκουν να λαμβάνουν καλύτερα τεκμηριωμένες αποφάσεις, η δυνατότητα συλλογής, ανάλυσης και αξιοποίησης δεδομένων αποκτά ολοένα μεγαλύτερη αξία. Η ρομποτική αναδεικνύεται σε έναν από τους μηχανισμούς μέσω των οποίων αυτές οι πληροφορίες μπορούν να συλλέγονται με συνέπεια και σε μεγάλη κλίμακα.
Η άνοδος του "resident robot"
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη ναυτιλιακή ρομποτική είναι η εμφάνιση της έννοιας του "resident robot", δηλαδή του ρομπότ που αποτελεί μόνιμο μέρος του εξοπλισμού του πλοίου.
Παραδοσιακά, τα ρομπότ επιθεώρησης, τα τηλεχειριζόμενα οχήματα και τα drones χρησιμοποιούνταν συνήθως από εξειδικευμένους παρόχους υπηρεσιών για την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών. Μόλις ολοκληρωνόταν η εργασία, ο εξοπλισμός απομακρυνόταν από το πλοίο και επέστρεφε όταν υπήρχε εκ νέου ανάγκη.
Σήμερα, ο κλάδος αρχίζει να εξετάζει ένα διαφορετικό μοντέλο, στο οποίο τα ρομποτικά συστήματα μετατρέπονται σε μόνιμο μέρος των επιχειρησιακών δυνατοτήτων ενός πλοίου.
Όταν εγκαθίστανται μόνιμα επί του πλοίου, τα ρομποτικά συστήματα μπορούν να χρησιμοποιούνται σε τακτική και όχι περιστασιακή βάση. Μπορούν να πραγματοποιούν συχνότερες επιθεωρήσεις, να παρακολουθούν διαρκώς τον εξοπλισμό και να παράγουν πολύ περισσότερα δεδομένα σχετικά με το πώς εξελίσσεται η κατάσταση του πλοίου με την πάροδο του χρόνου.
Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή. Οι παραδοσιακές επιθεωρήσεις προσφέρουν συνήθως ένα στιγμιότυπο της κατάστασης ενός περιουσιακού στοιχείου σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η μόνιμη παρουσία ρομποτικών συστημάτων δημιουργεί τη δυνατότητα μιας συνεχούς καταγραφής της κατάστασης των δομικών στοιχείων και της απόδοσης των μηχανημάτων.
Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να συμβάλουν στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό της συντήρησης, στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων που αρχίζουν να εμφανίζονται και στη λήψη καλύτερα τεκμηριωμένων επιχειρησιακών αποφάσεων.
Για τους διαχειριστές ολοένα πιο σύνθετων και τεχνολογικά προηγμένων πλοίων, αυτή η συνεχής εικόνα της κατάστασής τους μπορεί τελικά να αποδειχθεί εξίσου πολύτιμη με την ίδια την αυτοματοποίηση.
Ο ανθρώπινος παράγοντας παραμένει κρίσιμος
Παρά τις αυξανόμενες δυνατότητες της ρομποτικής, το μέλλον της ναυτιλιακής βιομηχανίας δεν θα καθοριστεί αποκλειστικά από την αυτοματοποίηση.
Οι άνθρωποι παραμένουν στο επίκεντρο κάθε πτυχής της ναυτιλίας και της ναυπηγικής. Οι προηγμένες τεχνολογίες απαιτούν εξειδικευμένους επαγγελματίες που μπορούν να τις σχεδιάζουν, να τις εφαρμόζουν, να τις επιβλέπουν και να τις βελτιώνουν συνεχώς. Το εργατικό δυναμικό του μέλλοντος μπορεί να είναι διαφορετικό, όμως η ανθρώπινη τεχνογνωσία θα παραμείνει αναντικατάστατη.
Το προσωπικό των ναυπηγείων θα συνδυάζει ολοένα περισσότερο τις παραδοσιακές τεχνικές δεξιότητες με ψηφιακές και ρομποτικές ικανότητες. Οι ναυτικοί θα πρέπει να κατανοούν προηγμένα συστήματα υποστήριξης αποφάσεων και τεχνολογικά υποβοηθούμενες λειτουργίες, ενώ οι ομάδες στην ξηρά θα καλούνται να διαχειρίζονται στόλους αξιοποιώντας ολοένα μεγαλύτερους όγκους επιχειρησιακών δεδομένων.
Η υιοθέτηση της ρομποτικής αποτελεί επομένως τόσο τεχνολογική πρόκληση όσο και ευκαιρία για το ανθρώπινο δυναμικό. Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από την ανάπτυξη των δεξιοτήτων που απαιτούνται για την αξιοποίηση αυτών των συστημάτων, διατηρώντας παράλληλα τη μακρά παράδοση του κλάδου στην ασφάλεια και την επιχειρησιακή αριστεία.
Χαράσσοντας την επόμενη φάση
Το γεωπολιτικό αίνιγμα με το οποίο βρίσκεται αντιμέτωπη σήμερα η ναυτιλία –και η ανάγκη να ανταποκρίνεται και να προσαρμόζεται ταχύτερα από ποτέ– είναι απίθανο να εξαφανιστεί. Η αβεβαιότητα έχει εξελιχθεί σε καθοριστικό χαρακτηριστικό του επιχειρησιακού περιβάλλοντος, απαιτώντας από τις εταιρείες να ενσωματώσουν την ευελιξία, την αποδοτικότητα και την ανθεκτικότητα στον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας τους.
Η ρομποτική δεν θα λύσει κάθε πρόκληση που αντιμετωπίζει η ναυτιλιακή βιομηχανία. Γίνεται, όμως, ένα ολοένα σημαντικότερο εργαλείο για την αντιμετώπισή τους. Είτε στο ναυπηγείο είτε πάνω στο πλοίο είτε ως μέρος ευρύτερων ψηφιακών μοντέλων λειτουργίας, η ρομποτική συμβάλλει στον μετασχηματισμό του τρόπου με τον οποίο τα ναυτιλιακά περιουσιακά στοιχεία κατασκευάζονται, συντηρούνται και διαχειρίζονται.
Η σημασία αυτού του μετασχηματισμού δεν βρίσκεται απλώς στην αυτοματοποίηση. Βρίσκεται στην αυξανόμενη ικανότητα της ναυτιλιακής βιομηχανίας να συλλέγει πληροφορίες που υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων και να προσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Υπό αυτή την έννοια, η ρομποτική θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές τεχνολογίες της επόμενης δεκαετίας, βοηθώντας τη ναυτιλία να ανταποκριθεί σε έναν ολοένα πιο σύνθετο κόσμο, συνεχίζοντας παράλληλα να κάνει αυτό που έκανε πάντοτε καλύτερα: να προσαρμόζεται και να προχωρά μπροστά.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr