Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας, το The TOC ανοίγει τη συζήτηση για τις μεγάλες αλλαγές που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στον ναυτιλιακό κλάδο και για τις προκλήσεις που θα καθορίσουν την επόμενη ημέρα του. Η πράσινη μετάβαση, οι νέες τεχνολογίες, τα εναλλακτικά καύσιμα και κυρίως η προετοιμασία του ανθρώπινου δυναμικού βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας βιομηχανίας που καλείται να αλλάξει σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα.
Η Accelleron φωτίζει μία πλευρά της ενεργειακής μετάβασης που συχνά μένει εκτός της μεγάλης συζήτησης: τις τεχνικές δεξιότητες που απαιτούνται στην ξηρά, ώστε οι σημερινοί αλλά και οι αυριανοί στόλοι να μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια, αξιοπιστία και υψηλή ενεργειακή απόδοση.
Μέχρι σήμερα, η συζήτηση γύρω από την απανθρακοποίηση έχει επικεντρωθεί κυρίως στα νέα καύσιμα, στις μηχανές και στην εκπαίδευση των ναυτικών. Όμως, όσο τα πλοία γίνονται πιο σύνθετα και η αμμωνία, η μεθανόλη και άλλες νέες λύσεις μπαίνουν σταδιακά στο ναυτιλιακό μείγμα, αντίστοιχα αυξάνονται και οι απαιτήσεις για τους ανθρώπους που καλούνται να συντηρούν τον εξοπλισμό τους.
Μέσω του παγκόσμιου εκπαιδευτικού της προγράμματος, η Accelleron επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, επενδύοντας στην κατάρτιση ενός διεθνούς δικτύου τεχνικών και στην προετοιμασία του για τις τεχνολογίες της επόμενης ημέρας. Πρόκειται για μια πρόκληση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η ενεργειακή μετάβαση της ναυτιλίας δεν θα κριθεί μόνο από το ποια καύσιμα και ποιες μηχανές θα επικρατήσουν, αλλά και από το εάν θα υπάρχουν οι άνθρωποι με τις κατάλληλες γνώσεις για να τα υποστηρίξουν.
Η συζήτηση στον ναυτιλιακό κλάδο γύρω από την ενεργειακή μετάβαση έχει επικεντρωθεί στα καύσιμα, στις μηχανές και στην εκπαίδευση των ναυτικών. Πολύ λιγότερη προσοχή έχει δοθεί στις τεχνικές δεξιότητες που απαιτούνται στην ξηρά, προκειμένου να παραμένουν σε απρόσκοπτη λειτουργία τόσο οι υφιστάμενοι όσο και οι νέοι στόλοι. Μέσω του παγκόσμιου εκπαιδευτικού της προγράμματος, η Accelleron αναπτύσσει αθόρυβα μία από τις μεγαλύτερες και πιο ολοκληρωμένες απαντήσεις του κλάδου σε αυτή την πρόκληση.
Οι σχετικές πρωτοβουλίες των νηογνωμόνων και του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, International Chamber of Shipping (ICS), έχουν πλέον οδηγήσει σε ένα ευρέως αποδεκτό συμπέρασμα: εκατοντάδες χιλιάδες ναυτικοί θα χρειαστούν πρόσθετη εκπαίδευση μέσα στην επόμενη δεκαετία, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται με ασφάλεια πλοία που χρησιμοποιούν αμμωνία, μεθανόλη και άλλα καύσιμα χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών άνθρακα.¹ Οι νέες μηχανές και τα νέα πλοία εισέρχονται στην αγορά ταχύτερα από τον ρυθμό με τον οποίο εκπαιδεύεται το κατάλληλα καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό για τη λειτουργία τους.
Η έκθεση της Accelleron "Deadlock: What’s stopping shipping’s energy transition?", ξεκινά με τη διαπίστωση ότι οι εκπομπές της ναυτιλίας έφτασαν το 2024 στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών, ακριβώς τη χρονική στιγμή κατά την οποία θα έπρεπε να έχουν αρχίσει να μειώνονται.² Η εισαγωγική φράση του Διευθύνοντος Συμβούλου, Daniel Bischofberger, συνοψίζει εύστοχα τη σημερινή κατάσταση: "Κατασκευάσαμε τα πλοία. Τα καύσιμα δεν ήρθαν".
Αυτό το κενό καθιστά ακόμη πιο σημαντική την ενεργειακή αποδοτικότητα, ως το βασικότερο διαθέσιμο μέσο για τη μείωση των ανθρακικών εκπομπών σήμερα. Για το παγκόσμιο δίκτυο τεχνικής υποστήριξης της Accelleron, αυτό σημαίνει ότι ο εγκατεστημένος στόλος πρέπει να διατηρείται, σε όλο τον κύκλο ζωής του, στα προβλεπόμενα επίπεδα απόδοσης μέσω συστηματικής και αυστηρά οργανωμένης συντήρησης.
Μέχρι να αρχίσουν να υλοποιούνται με ταχύτερο ρυθμό οι επενδύσεις στην απανθρακοποίηση, αυτή παραμένει η βασική αξία που προσφέρει η Accelleron σε περισσότερους από 5.000 τελικούς πελάτες κάθε χρόνο. Η εταιρεία διαθέτει 600 εκπαιδευμένους τεχνικούς, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε περισσότερα από 100 σημεία τεχνικής υποστήριξης, σε πάνω από 50 χώρες.
Γιατί αποτελεί πρόκληση αυτό το ευρύτερο ζήτημα για τον κλάδο και ποιους αφορά;
Η απανθρακοποίηση της ναυτιλίας παρουσιάζεται συνήθως ως ένα ζήτημα καυσίμων και τεχνολογίας. Ωστόσο, οι νηογνώμονες και το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο έχουν προειδοποιήσει ότι εκατοντάδες χιλιάδες ναυτικοί θα χρειαστούν πρόσθετη εκπαίδευση μέσα στην επόμενη δεκαετία. Η εκπαίδευση αυτή είναι απαραίτητη όχι μόνο για τον ασφαλή χειρισμό της αμμωνίας, της μεθανόλης και άλλων καυσίμων χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών άνθρακα, αλλά και για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης τεχνικής πολυπλοκότητας των συστημάτων που θα λειτουργούν με τα νέα καύσιμα.
Λιγότερο γνωστή είναι η παράλληλη πρόκληση που ανακύπτει στην ξηρά. Οι τεχνικοί που συντηρούν σύγχρονες ναυτικές μηχανές και υπερπληρωτές πρέπει επίσης να αναβαθμίσουν γρήγορα τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους, συχνά χωρίς την καθημερινή, πρακτική εξοικείωση που θα αποκτούν τα πληρώματα των πλοίων. Επομένως, η πρόκληση αφορά τους πλοιοκτήτες, τα ναυπηγεία, τους σχεδιαστές και κατασκευαστές μηχανών, καθώς και τους οργανισμούς τεχνικής υποστήριξης στους οποίους βασίζονται.
Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, από ποιους και με ποια μέσα;
Το χάσμα δεξιοτήτων μπορεί να καλυφθεί μέσα από σταθερές και οργανωμένες επενδύσεις, με τη συνεργασία των κατασκευαστών πρωτότυπου εξοπλισμού, Original Equipment Manufacturers (OEMs), των παρόχων τεχνικών υπηρεσιών, των νηογνωμόνων και των διαχειριστών πλοίων.
Στην πράξη, αυτό προϋποθέτει:
- τυποποιημένα προγράμματα εκπαίδευσης,
- κεντρικούς εκπαιδευτικούς κόμβους και περιφερειακά κέντρα πρακτικής κατάρτισης,
- τακτικούς κύκλους επανεκπαίδευσης και επικαιροποίησης γνώσεων,
- ολοκληρωμένες λύσεις ψηφιακής μάθησης,
- συνεργασία με εξειδικευμένους εταίρους πάνω σε νέες τεχνολογίες, όπως οι εγχυτήρες καυσίμου και οι βαλβίδες ελέγχου εκπομπών,
- ενσωματωμένες διαδικασίες ασφάλειας, οι οποίες εφαρμόζονται από τον τεχνικό σε κάθε εργασία συντήρησης.
Χωρίς αυτή τη συντονισμένη προσπάθεια, ο εγκατεστημένος στόλος δεν θα μπορεί να λειτουργεί και να συντηρείται αποτελεσματικά, ούτε να προχωρήσει προς την απανθρακοποίηση με τον ρυθμό που απαιτούν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι διαχειριστές πλοίων.
Ποιο είναι το θετικό και μετρήσιμο αποτέλεσμα όταν αντιμετωπιστεί η πρόκληση;
Ένα άρτια εκπαιδευμένο τεχνικό δυναμικό διατηρεί τον εγκατεστημένο στόλο σε υψηλά επίπεδα απόδοσης καθ’ όλη τη διάρκεια ενός κύκλου ζωής που μπορεί να ξεπερνά τα 30 χρόνια. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους μοχλούς βελτίωσης της αποδοτικότητας που διαθέτει σήμερα η ναυτιλία, ιδιαίτερα όσο η διαθεσιμότητα των ανθρακικά ουδέτερων καυσίμων παραμένει περιορισμένη.
Αυτή η έκταση τεχνικής κάλυψης συμβάλλει άμεσα:
- στη βελτίωση της αποδοτικότητας καυσίμου,
- στη μείωση των έκτακτων και απρογραμμάτιστων διακοπών λειτουργίας,
- στον περιορισμό των εκπομπών,
- στην ταχύτερη επίτευξη λειτουργικών και περιβαλλοντικών οφελών.
Τα οφέλη αυτά μπορούν να αρχίσουν να αποδίδουν άμεσα και όχι μόνο μετά το 2030.
Πώς συγκρίνεται η προτεινόμενη λύση με άλλες επιλογές που έχουν διαφορετικό αντίκτυπο, κόστος ή χρόνο εφαρμογής;
Άλλες προτεινόμενες λύσεις για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, όπως τα νέα καύσιμα, οι νέες τεχνολογίες πρόωσης και οι νέοι σχεδιασμοί πλοίων, εξαρτώνται από υποδομές, κανονιστικές εξελίξεις και επενδυτικούς κύκλους που μπορεί να χρειαστούν μία δεκαετία ή και περισσότερο για να αναπτυχθούν σε μεγάλη κλίμακα.
Αντίθετα, η άμεση επένδυση στις δεξιότητες του τεχνικού προσωπικού αξιοποιεί τα πλοία και τον εξοπλισμό που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, βελτιώνει άμεσα την αποδοτικότητά τους και προετοιμάζει το ανθρώπινο δυναμικό για την επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης. Έτσι, όταν τα εναλλακτικά καύσιμα γίνουν διαθέσιμα σε μεγάλη κλίμακα, θα υπάρχει ήδη το κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό για τη λειτουργία και τη συντήρηση των σχετικών συστημάτων.
Πώς συμβάλλουν η τεχνολογία, οι υπηρεσίες, η τεχνογνωσία και οι εξαγορές της Accelleron στην αντιμετώπιση της πρόκλησης;
Η Accelleron υλοποιεί ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα εκπαίδευσης τεχνικού προσωπικού στον ναυτιλιακό κλάδο. Όλοι οι εξουσιοδοτημένοι τεχνικοί της εκπαιδεύονται με αφετηρία τα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στο Baden, στον ίδιο χώρο όπου σχεδιάζονται και κατασκευάζονται τα προϊόντα της Accelleron.
Περίπου κάθε τρία χρόνια, οι τεχνικοί επιστρέφουν στο Baden ή συμμετέχουν σε προγράμματα επανεκπαίδευσης στα κέντρα πρακτικής κατάρτισης της εταιρείας στη Σαγκάη, τη Σιγκαπούρη και το Μαϊάμι.
Παράλληλα, το παγκόσμιο δίκτυο τεχνικών έχει πρόσβαση σε ειδικά σχεδιασμένη ενότητα ηλεκτρονικής εκπαίδευσης για τα εναλλακτικά καύσιμα. Επιπλέον, ο διάλογος για θέματα ασφάλειας με τους διαχειριστές των πλοίων πριν από την έναρξη κάθε τεχνικής εργασίας έχει ενσωματωθεί στην τυπική διαδικασία παροχής υπηρεσιών.
Οι συνεργασίες και οι εξαγορές της Accelleron, όπως οι βαλβίδες ελέγχου της Somas και οι εγχυτήρες ναυτικών καυσίμων της OMT, διευρύνουν το πεδίο των τεχνικών υπηρεσιών της. Πλέον καλύπτονται συστήματα επιλεκτικής καταλυτικής αναγωγής, Selective Catalytic Reduction (SCR), συστήματα ανακυκλοφορίας καυσαερίων, Exhaust Gas Recirculation (EGR), καθώς και μηχανές διπλού καυσίμου που χρησιμοποιούν μεθανόλη ή αμμωνία.
Επιπρόσθετα, η Accelleron προσφέρει σειρά λύσεων αναβάθμισης, όπως:
- το σύστημα Engine Part Load Optimization (EPLO), για τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας της μηχανής σε μερικό φορτίο,
- το Flexible integrated Turbocharging System for 2-Stroke engines (FiTS2), δηλαδή το ευέλικτο, ολοκληρωμένο σύστημα υπερπλήρωσης για δίχρονες μηχανές.
Οι λύσεις αυτές μπορούν να βοηθήσουν τους πελάτες να βελτιώσουν την αποδοτικότητα καυσίμου και να περιορίσουν τις εκπομπές κατά τη λειτουργία των μηχανών σε χαμηλά φορτία.
Πηγές
- DNV, Maritime Forecast to 2050, έκδοση 2024, σελ. 18, και International Chamber of Shipping (ICS), Catalysing the Fourth Propulsion Revolution, 2024, σελ. 19.
- Accelleron, Deadlock: What’s stopping shipping’s carbon-neutral fuel transition? 2025, σελ. 2.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr