Από περίπου 90% στο 65% έχει υποχωρήσει το μερίδιο του παραδοσιακού φούρνου στην αγορά ψωμιού τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος.
Μια μετατόπιση που αποτυπώνει ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο στοιχείο όσα έχουν αλλάξει σε μια αγορά όπου πλέον συνυπάρχουν τα περίπου 12.000 βιοτεχνικά αρτοποιεία με τα bake-off των σούπερ μάρκετ, τα σημεία πώλησης άρτου και νέα μοντέλα καταστημάτων.
Με το μερίδιό τους μειωμένο κατά 28%, οι παραδοσιακοί φούρνοι επαναφέρουν τη μάχη για το ποιος δικαιούται να χρησιμοποιεί την ονομασία "φούρνος", σε μια περίοδο κατά την οποία η κατά κεφαλήν κατανάλωση ψωμιού υποχωρεί λόγω της αλλαγής των διατροφικών συνηθειών. Μέρος της ζήτησης μετακινείται πλέον σε αρτοσκευάσματα και προϊόντα που καταναλώνονται ως πρωινό, snack ή ακόμη και ως γεύμα.
Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ωστόσο ότι η κατανάλωση ψωμιού μέσα από τα παραδοσιακά αρτοποιεία δεν έχει μειωθεί τα τελευταία δύο χρόνια και ότι μετά την πανδημία καταγράφηκε αυξημένη επισκεψιμότητα. Η απώλεια μεριδίου συνδέεται επομένως και με τη διεύρυνση των εναλλακτικών καναλιών μέσα από τα οποία φτάνει πλέον το ψωμί στον καταναλωτή.
Από 15.000 έμειναν 12.000
Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των επιχειρήσεων του κλάδου έχει συρρικνωθεί σημαντικά. Από περίπου 15.000 αρτοποιεία στο παρελθόν, σήμερα λειτουργούν περί τις 12.000, ενώ μόνο την τελευταία τριετία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς, έκλεισαν περίπου 1.500 φούρνοι.
Ο κλάδος υπολογίζει ότι τα αρτοποιεία που εξακολουθούν να λειτουργούν απασχολούν τουλάχιστον 60.000 εργαζομένους, χωρίς να υπολογίζεται η δραστηριότητα που δημιουργούν σε άλλους κρίκους της αλυσίδας, από τον πρωτογενή τομέα και τους αλευρόμυλους έως τις μεταφορές και τις υπηρεσίες.
Το πρόβλημα, όμως, δεν περιορίζεται στον αριθμό των λουκέτων. Σύμφωνα με τον κ. Καββαθά, το λειτουργικό κόστος των αρτοποιείων έχει αυξηθεί μεσοσταθμικά περισσότερο από 37,5% την τελευταία διετία, χωρίς στον υπολογισμό αυτό να περιλαμβάνονται οι επιβαρύνσεις του τελευταίου διμήνου από την ενέργεια και τα καύσιμα.
"Οι αρτοποιοί έχουν κρατήσει χαμηλά το κόστος για τον Έλληνα καταναλωτή, πολλές φορές με ζημιά της επιχείρησης", ανέφερε ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ.
Ο λογαριασμός της ενέργειας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ομοσπονδία, η επιβάρυνση από την ενέργεια τους τελευταίους μήνες φτάνει πλέον στο 35%-40%, ενώ στις πρώτες ύλες υπολογίζεται σε 10%-15%. Οι εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν ότι ενδέχεται να υπάρξουν νέες επιβαρύνσεις στις πρώτες ύλες το επόμενο δίμηνο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με την πρόεδρο της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος Έλσα Κουκουμέρια, η τιμή της κιλοβατώρας από περίπου 0,21 ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2025 έχει φτάσει στα περίπου 0,264 ευρώ τον φετινό Σεπτέμβριο, ενώ στις αρχές Οκτωβρίου κινήθηκε κοντά στα 0,29 ευρώ. Για ένα αρτοποιείο που καταναλώνει 10.000 kWh τον μήνα, η μεταβολή αυτή μεταφράζεται, κατά την Ομοσπονδία, σε πρόσθετο κόστος 1.000 έως 1.300 ευρώ τον μήνα μόνο για το ηλεκτρικό ρεύμα.
Στο φυσικό αέριο, οι αρτοποιοί ανέφεραν αύξηση από περίπου 0,04 ευρώ ανά kWh στα 0,11 ευρώ, με τάση προς τα 0,12 ευρώ. Στο πετρέλαιο υπολόγισαν ότι ένα αρτοποιείο χρειάζεται τουλάχιστον 1.000 λίτρα τον μήνα, με την πρόσθετη επιβάρυνση στην ηπειρωτική Ελλάδα να φτάνει ήδη τα 300-400 ευρώ μηνιαίως και στα νησιά να είναι ακόμη υψηλότερη.
Πίσω από το "αντέχουμε", ωστόσο, βρίσκεται μια διαφορετική καθημερινότητα για αρκετούς επαγγελματίες. Όπως περιέγραψε η κ. Κουκουμέρια, ιδιοκτήτες που εργάζονταν οκτώ ή εννέα ώρες βρίσκονται πλέον στα καταστήματά τους 12 και 13 ώρες, ενώ αρκετές επιχειρήσεις έχουν ενταχθεί σε ρυθμίσεις είτε με εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας είτε με το Δημόσιο.
"Το βέβαιο είναι ότι θα μικρύνουμε", ανέφερε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της Ομοσπονδίας.
Θα ακριβύνει το ψωμί;
Με το κόστος να ανεβαίνει εκ νέου, το ερώτημα είναι εάν και πότε μέρος των επιβαρύνσεων θα περάσει στην τιμή του ψωμιού.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου απέφυγαν να προαναγγείλουν γενικευμένες ανατιμήσεις, επισημαίνοντας ότι η τιμολογιακή πολιτική αποτελεί ατομική απόφαση κάθε επιχείρησης ανάλογα με το κοστολόγιό της. Υποστήριξαν ότι η τελευταία αύξηση στην τιμή του ψωμιού στα παραδοσιακά αρτοποιεία έγινε πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, την περίοδο που ακολούθησε την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Δεν απέκλεισαν, ωστόσο, αυξήσεις από μεμονωμένες επιχειρήσεις.
"Στην περίπτωση που κάποιος συνάδελφος, με βάση τα κοστολόγιά του, κάνει μια αύξηση των 5 ή 10 λεπτών, θα την κάνει για να σωθεί. Δεν θα την κάνει για να κερδίσει", ανέφερε η κ. Κουκουμέρια.
Το αίτημα για επιδότηση
Οι αρτοποιοί έχουν ήδη απευθυνθεί στην κυβέρνηση ζητώντας επιδότηση του ενεργειακού κόστους. Όπως ανέφεραν, στις προηγούμενες παρεμβάσεις είχαν ενταχθεί στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις και θεωρούν ότι θα πρέπει να συμπεριληφθούν και σε νέα μέτρα στήριξης.
Το αίτημα που είχαν υποβάλει πριν από περίπου έναν μήνα αφορούσε επιδότηση 7 λεπτών ανά kWh. Με τις τιμές της ενέργειας να έχουν στο μεταξύ κινηθεί υψηλότερα, η Ομοσπονδία ανέφερε ότι μια ενίσχυση ακόμη και 10 λεπτών θα ήταν πλέον καλοδεχούμενη.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου υποστηρίζουν ότι μετά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση θα έπρεπε να έχει δημιουργηθεί ένας μηχανισμός παρέμβασης για τις ενεργοβόρες μικρές επιχειρήσεις, αντί αυτές να περιμένουν κάθε φορά έκτακτα μέτρα όταν το αυξημένο κόστος έχει ήδη περάσει στους λογαριασμούς τους.
Η μάχη για τη λέξη "φούρνος"
Παράλληλα με το κόστος, οι αρτοποιοί επαναφέρουν μια αντιπαράθεση που κρατά περισσότερο από μία δεκαετία.
Ο νόμος 3526/2007 προέβλεπε ότι τον όρο "φούρνος" μπορούσαν να χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούσαν τη συνολική διαδικασία παραγωγής του ψωμιού. Το πλαίσιο μεταβλήθηκε το 2015, με τον νόμο 4336 και τις παρεμβάσεις που συνδέονταν με την εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ, επιτρέποντας τη χρήση της ονομασίας και από επιχειρήσεις που πραγματοποιούν μόνο το τελικό στάδιο έψησης, το λεγόμενο bake-off.
Οι αρτοποιοί ζητούν τώρα την επαναφορά του προηγούμενου καθεστώτος. Δεν ζητούν, όπως τονίζουν, την απαγόρευση των bake-off ή της πώλησης προψημένου κατεψυγμένου προϊόντος, αλλά τη σαφή διάκριση των σημείων αυτών από τα καταστήματα όπου πραγματοποιείται ολόκληρη η παραγωγική διαδικασία, από το ζύμωμα μέχρι το ψήσιμο.
"Δεν ζητάμε να κλείσει κανένα κατάστημα. Δεν ζητάμε να απαγορευτεί κανένα προϊόν. Ζητούμε κάτι πολύ απλό: να ξέρει ο καταναλωτής από πού και τι ψωμί προμηθεύεται για την οικογένειά του", τόνισε η κ. Κουκουμέρια.
Το επιχείρημα της Ομοσπονδίας είναι ότι η ίδια λέξη χρησιμοποιείται σήμερα για δύο διαφορετικά παραγωγικά μοντέλα και ότι ο καταναλωτής δεν είναι πάντοτε σε θέση να γνωρίζει εάν το προϊόν που αγοράζει έχει παραχθεί στο κατάστημα ή έχει φτάσει εκεί προψημένο και κατεψυγμένο.
"Άλλο είναι ένας φούρνος όπου ο αρτοποιός καθημερινά ζυμώνει, παρασκευάζει και ψήνει το ψωμί του και άλλο είναι ένα κατάστημα στο οποίο γίνεται η τελική έψηση ενός προϊόντος που έχει παραχθεί αλλού", σημείωσε η πρόεδρος της Ομοσπονδίας.
Η ίδια ήταν ακόμη πιο παραστατική όταν ρωτήθηκε για τη διαφορά του βιοτεχνικού αρτοποιείου από το bake-off: "Ο φούρνος δεν έχει ανάγκη να πουλήσει bake-off γιατί κάθε μέρα κάνει την ίδια διαδικασία. Μπαίνουμε τέσσερις η ώρα στα μαγαζιά, ξεκινάμε να ζυμώνουμε, ξεκινάμε να πλάθουμε, να ψήνουμε και να δίνουμε στον καταναλωτή".
Μετά από 11 χρόνια, Βρυξέλλες
Η Ομοσπονδία εμφανίζεται πλέον διατεθειμένη να κλιμακώσει θεσμικά τη διεκδίκησή της.
Οι αρτοποιοί έχουν απευθυνθεί στα κόμματα και στους 300 βουλευτές, ενώ για το θέμα έχουν συναντηθεί και με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, από τον οποίο, όπως ανέφεραν, εξακολουθούν να περιμένουν απάντηση.
Μέχρι σήμερα δεν έχουν προσφύγει σε ευρωπαϊκό επίπεδο. "Δεν έχουμε προσφύγει στις Βρυξέλλες", ξεκαθάρισε η κ. Κουκουμέρια, εξηγώντας ότι ο κλάδος περίμενε τα τελευταία έντεκα χρόνια, έχοντας λάβει κατά καιρούς διαβεβαιώσεις από υπουργούς ότι το ζήτημα θα επανεξεταζόταν.
Μετά από έντεκα χρόνια αναμονής, πάντως, η Ομοσπονδία εμφανίζεται πλέον έτοιμη να μεταφέρει τη διεκδίκηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τις Βρυξέλλες να αποτελούν, όπως ανέφεραν οι εκπρόσωποι του κλάδου, το επόμενο βήμα εφόσον δεν υπάρξει λύση στην Ελλάδα.
Πηγή: capital
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Από καγκελάριος… σε σούπερ μάρκετ στη Ρωσία: Ο Σρέντερ επισκέφθηκε κατάστημα στη Μόσχα και καταχειροκροτήθηκε [βίντεο]](https://files.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x342/0,0,608,341/crop/both/40/40ce9be70bd346239b83bf20c0f1583a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
