Στις 23 Ιουλίου 1974, η επτάχρονη δικτατορία της 21ης Απριλίου, υπό το βάρος της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, κατέρρευσε. Οι στρατιωτικοί παρέδωσαν την εξουσία στους πολιτικούς και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίστηκε πρωθυπουργός της χώρας, ως επικεφαλής της κυβέρνησης "Εθνικής Ενότητας", τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης Ιουλίου. Από εκείνη την ημέρα ξεκινά η περίοδος της "Μεταπολίτευσης", η οποία θεωρείται από πολλούς ως η σημαντικότερη, ίσως, εποχή της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας του ελληνικού κράτους.
Καθοριστική υπήρξε η συμβολή του Ευάγγελου Αβέρωφ, ο οποίος επικοινώνησε με τον πρώην πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή, που ζούσε αυτοεξόριστος στο Παρίσι από το 1963, ζητώντας του να επιστρέψει άμεσα στην Ελλάδα. Ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, διέθεσε αμέσως το προσωπικό του αεροσκάφος για τη μεταφορά του.
Διαβάστε Επίσης
![24 Ιουλίου 1974: Πριν από 52 χρόνια η Δημοκρατία επέστρεφε στη Ελλάδα, με την πτώση της χούντας [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/fbc/1200x630/crop/both/66/666e857c58b24b58b081cd20f33061b6.jpg?width=300&height=200&mode=crop&anchor=topcenter)
Η άφιξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου 1974, αποτέλεσε την απαρχή μιας νέας εποχής για τη χώρα. Το προσωπικό αεροσκάφος που είχε διαθέσει ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, προσγειώθηκε λίγο μετά τις 2:00 π.μ., μεταφέροντας τον πολιτικό που καλούνταν να διαχειριστεί τη μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία.
Από νωρίς το βράδυ, δεκάδες χιλιάδες πολίτες είχαν συγκεντρωθεί γύρω από το αεροδρόμιο, περιμένοντας με αγωνία την άφιξή του. Με την εμφάνιση του Καραμανλή στην πίστα, το συγκεντρωμένο πλήθος ξέσπασε σε έντονες εκδηλώσεις ενθουσιασμού, με χειροκροτήματα, συνθήματα και επευφημίες. Η υποδοχή εξελίχθηκε σε μια αυθόρμητη λαϊκή γιορτή, που εξέφραζε την ανακούφιση και την ελπίδα για την αποκατάσταση της δημοκρατικής ομαλότητας ύστερα από επτά χρόνια δικτατορίας.
Λίγο αργότερα, από τον εξώστη του αεροδρομίου, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής απευθύνθηκε για πρώτη φορά στους συγκεντρωμένους πολίτες, ζητώντας τους να επιδείξουν ενότητα, ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση. Με σύντομο αλλά ουσιαστικό λόγο, κάλεσε τον ελληνικό λαό να στηρίξει τη δύσκολη προσπάθεια αποκατάστασης της δημοκρατίας, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα χρειαζόταν ηρεμία και υπευθυνότητα για να αντιμετωπίσει τις κρίσιμες προκλήσεις της περιόδου. Αμέσως μετά την αναχώρησή του από το αεροδρόμιο, ο Καραμανλής μετέβη στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου στις 4:00 τα ξημερώματα ορκίστηκε πρωθυπουργός από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Σεραφείμ, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, στρατηγού Φαίδωνα Γκιζίκη.
Με την ορκωμοσία του συγκροτήθηκε η πρώτη κυβέρνηση της Μεταπολίτευσης, η κυβέρνηση "Εθνικής Ενότητας", η οποία ανέλαβε την αποστολή της ομαλής μετάβασης της χώρας στη δημοκρατική νομιμότητα. Η ανακοίνωση της νέας κυβέρνησης ενίσχυσε το κλίμα αισιοδοξίας που επικρατούσε σε ολόκληρη τη χώρα. Οι αυθόρμητοι πανηγυρισμοί συνεχίστηκαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, με χιλιάδες πολίτες να κατακλύζουν δρόμους και πλατείες, θεωρώντας ότι η Ελλάδα άφηνε οριστικά πίσω της τη δικτατορία και εισερχόταν σε μια νέα δημοκρατική περίοδο.
Αμέσως μετά την ορκωμοσία ανακοινώθηκαν τα πρώτα μέτρα για την αποκατάσταση του δημοκρατικού πολιτεύματος. Μεταξύ αυτών ήταν η κατάργηση του στρατοπέδου της Γυάρου, η απελευθέρωση όλων των κρατουμένων, η αμνήστευση όλων των πολιτικών αδικημάτων και η αποκατάσταση της ελληνικής ιθαγένειας σε όσους την είχε αφαιρέσει η δικτατορία του 1967.
Οι βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης "Εθνικής Ενότητας" ήταν η αποκατάσταση της δημοκρατικής ομαλότητας, η διαμόρφωση κλίματος εθνικής ενότητας, η αποδόμηση του μηχανισμού εξουσίας της δικτατορίας, η επαναφορά του πολιτικού ελέγχου στις Ένοπλες Δυνάμεις, η προετοιμασία για τη διεξαγωγή εκλογών και η αντιμετώπιση της κρίσης στην Κύπρο.
Τις εβδομάδες που ακολούθησαν, οι δημοκρατικές ελευθερίες αποκαταστάθηκαν σταδιακά. Οι πολιτικοί κρατούμενοι απελευθερώθηκαν, οι μηχανισμοί καταστολής της δικτατορίας καταργήθηκαν, η ελευθερία του Τύπου επανήλθε και νομιμοποιήθηκαν όλα τα πολιτικά κόμματα, ανάμεσά τους και το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ), ύστερα από 27 χρόνια παρανομίας. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες ελεύθερες εκλογές, το δημοψήφισμα που κατήργησε οριστικά τη μοναρχία και η ψήφιση του Συντάγματος του 1975, θέτοντας τα θεμέλια της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας.
Η πτώση της χούντας στις 24 Ιουλίου 1974 δεν αποτέλεσε απλώς μια αλλαγή κυβέρνησης. Για χιλιάδες ανθρώπους σήμανε το τέλος των πολιτικών διώξεων, της εξορίας και της φυλάκισης που είχαν βιώσει κατά τη διάρκεια της επταετίας. Οι πολιτικοί κρατούμενοι άρχισαν να αποφυλακίζονται αμέσως μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από την κυβέρνηση "Εθνικής Ενότητας" του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Μέσα στις επόμενες ημέρες και εβδομάδες απελευθερώθηκαν όσοι κρατούνταν για την αντιδικτατορική τους δράση, ενώ παράλληλα έπαψαν οι διώξεις που βασίζονταν στους έκτακτους νόμους της δικτατορίας.
Η αποκατάσταση της δημοκρατίας, ωστόσο, δεν σήμαινε και την πλήρη αποκατάσταση όλων των θυμάτων του καθεστώτος. Πολλοί άνθρωποι που είχαν υποστεί βασανιστήρια, δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν απολυθεί, εξόριστοι και οι οικογένειές τους συνέχισαν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της επταετίας για αρκετά χρόνια. Οι δίκες των πρωταιτίων της χούντας και των βασανιστών πραγματοποιήθηκαν το 1975, σηματοδοτώντας την απόδοση ποινικών ευθυνών στους υπεύθυνους του δικτατορικού καθεστώτος.
Διαβάστε Επίσης
![24 Ιουλίου 1974: Πριν από 52 χρόνια η Δημοκρατία επέστρεφε στη Ελλάδα, με την πτώση της χούντας [εικόνες - βίντεο] - εικόνα 18](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/fbc/1200x630/crop/both/5d/5da48a822de14ef0bf652585a02568a6.jpg?width=300&height=200&mode=crop&anchor=topcenter)
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Τρομακτικές εικόνες από τις φωτιές στη Γαλλία: Εκκενώνεται με σκάφη το θέρετρο Καπ Φερέ [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/crop/both/5f/5f781972dc9b4a5f95b5aa9db0fbeacf.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![24 Ιουλίου 1974: Πριν από 52 χρόνια η Δημοκρατία επέστρεφε στη Ελλάδα, με την πτώση της χούντας [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/crop/both/c5/c5e7c7d36a6f45d79ba268401be1ddaf.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Μια σύγχρονη θεατρική σκηνή γεννιέται στην Πειραιώς 260 -Ενα εμβληματικό βιομηχανικό συγκρότημα με μεγάλη ιστορία [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x324/15,0,592,324/crop/both/42/420df5411c4542a582788a1da67b8601.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Όλγα Κεφαλογιάννη - Δόμνα Μιχαηλίδου: Οι κομψές γαλάζιες εμφανίσεις στο Προεδρικό Μέγαρο [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu341x532/0,44,341,235/crop/both/75/757435f1101f4b28a63396a75739cae4.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Μητσοτάκης για τα ηλεκτρικά πατίνια: Οταν μιλάμε για παιδιά, η πρόληψη και η ασφάλεια έρχονται πρώτες [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/ab/abf9489163da4e45a836764a3440bcf5.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Η πρώτη συνάντηση της Ρένας Δούρου με τον Νικήτα Κακλαμάνη, ως πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu519x437/2,0,513,287/crop/both/3c/3cf167cd597f4237a6e4662dd51fb6ee.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Άδωνις Γεωργιάδης: Συγκινήθηκε στην επίσκεψή του στο Ελληνικό – "Θα αλλάξει την Ελλάδα" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/11/1156b1137e4e4309983b069a03972e20.jpg?quality=60&404=default&v=2)
