Σπανίως "τσιμπάω" από τον τίτλο ενός βιβλίου, πόσο μάλλον από τον υπότιτλο. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του δημοσιογράφου Τάσου Τέλλογλου, που κυκλοφόρησε πριν από μόλις τέσσερις ημέρες από τις εκδόσεις "Μεταίχμιο", εντάσσεται σε αυτό το "σπανίως".
Παρότι μπορούσα να ψυχανεμιστώ την ειρωνική και συνάμα μελαγχολική χροιά του τίτλου –"Πατριδογνωσία"-, δεν με ιντρίγκαρε τόσο όσο ο υπότιτλος: "Ιστορίες ενός εμμονικού". Συνδυάζοντας τον υπότιτλο με την επαγγελματική ιδιότητα του Τέλλογλου, κατάλαβα ότι θα είναι από εκείνα τα ολιγάριθμα βιβλία που, όχι μόνο νιώθεις ότι εμπίπτουν στα αναγνωστικά σου ενδιαφέροντα, αλλά κι ότι έχεις την παράλογη αίσθηση πως γράφτηκαν έπειτα από δική σου, ολόδική σου, προσωπική "παραγγελιά". Διαβάζοντάς το σε δύο συνεχόμενα βράδια διαπίστωσα ότι δεν έπεσα έξω.
Ομολογώ πως έχω αδυναμία στις non fiction ιστορίες, ιδίως όταν ο αφηγητής τους "έχει πένα", όπως λέμε στο συγγραφικό σινάφι, και ομιλεί μετά λόγου γνώσεως· μπορεί οι ίδιοι οι λογοτέχνες, αυτοί οι αθεράπευτοι νάρκισσοι, να παραμυθιάζουν τον εαυτό τους πρωτίστως με την ιδέα ότι η φαντασία τους είναι πιο γόνιμη από την πραγματικότητα, αλλά δεν νομίζω πως συμμερίζεται την άποψή τους και η… πραγματικότητα. Εξ ιδίας πικρής πείρας επίσης γνωρίζω πως, όταν αναλαμβάνεις –με άγνοια ή/και επίγνωση κινδύνου- να αποκαλύψεις ενοχλητικές αλήθειες, τη ρετσινιά του "εμμονικού" σού την προσάπτουν κυρίως εκείνοι που επιθυμούν διακαώς τη διαιώνιση της συγκάλυψής τους· προτού τους υποχρεώσεις να προσφύγουν σε άλλες, πιο δραστικές, μεθόδους προκειμένου να εξασφαλίσουν τη σιωπή σου, εξαντλούν κάθε δυνατότητα κόπωσης ή/και γελοιοποίησής σου: πόση αξία να έχει η κατάθεση ενός "εμμονικού";
Ως αδιόρθωτος "εμμονικός" ο Τάσος Τέλλογλου, με συμπληρωμένα σαράντα συναπτά έτη στο ελεύθερο ρεπορτάζ, ένα δημοσιογραφικό είδος που τείνει προς εξαφάνιση ταχύτερα από τη χελώνα καρέτα-καρέτα, έχει πλήρη συναίσθηση ότι οι "ιστορίες" ούτε αρχίζουν ούτε τελειώνουν όσο διάστημα είναι στραμμένοι οι προβολείς της δημοσιότητας επάνω τους. Παλαιότερα λέγαμε: "Δεν έχει συμβεί, εάν δεν το έχει δείξει η τηλεόραση" -και αργότερα επεκτείναμε τον ορισμό σε κάθε μέσο καταγραφής, αφού με τις κάμερες των κινητών μας και την ανάρτηση των βίντεο στο YouTube μπορούσαμε πια να "πάρουμε μάτι" κάθε φρικαλέα ακρότητα.
Οι "ιστορίες" όμως –μας εκμυστηρεύεται ο Τέλλογλου στην "Πατριδογνωσία" του- συνεχίζονται συνήθως και πολύν καιρό αφότου πάψουμε εμείς να ασχολούμαστε μαζί τους και όταν "κλείνουν" (εάν και όποτε "κλείσουν"), "κλείνουν" με διαφορετικό ή κι εντελώς αντίστροφο τρόπο από την αίσθηση που εμείς αποκομίσαμε πριν "σβήσουν τα φώτα". Επιπροσθέτως, για κάθε δημοσιογραφική έρευνα που οδηγεί "κάπου", ο Τέλλογλου μάς απαριθμεί τις πολλαπλάσιες δημοσιογραφικές έρευνες που δεν οδηγούν "πουθενά", τις ατελείωτες "χαμένες ώρες", τα άκαρπα "ραντεβού", ακόμη και τα στοιχεία που μπορεί να "δένουν" στο ρεπορτάζ, αλλά αποδεικνύονται "ανεπαρκή" στη δικαστική αίθουσα. Ο κεντρικός ήρωας στην εξιστόρηση του Τέλλογλου –ο ίδιος, κατά κύριο λόγο- φέρνει περισσότερο προς τον χαμηλότονο, σχεδόν αόρατο "Σμάιλι" του Τζον Λε Καρρέ, παρά προς τον εκθαμβωτικό ποζερά "Τζέιμς Μποντ" του Ίαν Φλέμινγκ.
Ο Τάσος Τέλλογλου δεν ξεχνάει να αποτίσει φόρο τιμής και στις "πηγές" του. Με μια ανοιχτή βεντάλια υποθέσεων την τελευταία τεσσαρακονταετία που τον οδηγεί από τη φλεγόμενη Μέση Ανατολή στην καταρρέουσα Ανατολική Ευρώπη και από πανευρωπαϊκά σκάνδαλα εξαγοράς πολιτικών σε εγχώριες κομπίνες, με αδιάλειπτο το ρίσκο να ξεστρατίσει από τις αληθινές παρασκηνιακές ίντριγκες σε θεωρίες συνωμοσίας, έρχεται συχνά σε επαφή και αντλεί πρωτογενείς πληροφορίες από άτομα που βάζουν κυριολεκτικά το κεφάλι τους στο ντορβά, διακινδυνεύοντας από μακρόχρονες καθείρξεις έως τη φυσική τους εξόντωση. Η οικοδόμηση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον Τέλλογλου και στις "πηγές" του είναι το απαραίτητο λίπασμα για την "Πατριδογνωσία" και, αν το καλοσκεφτείτε, είναι και η εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση ανάμεσα στον αφηγητή και στον αναγνώστη.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr