Politico: Ο επόμενος εφιάλτης του ΝΑΤΟ - Μια προεδρία Λεπέν (ή Μελανσόν) στη Γαλλία

REUTERS

Η πιθανότητα η Γαλλία να απομακρυνθεί από τις στρατιωτικές δομές του ΝΑΤΟ δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό ή θεωρητικό σενάριο. Αντίθετα, καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές του 2027, η προοπτική ενός προέδρου που θα αμφισβητεί ανοιχτά τη συμμετοχή της χώρας στη Συμμαχία προκαλεί ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα ανάλυσης του Politico, σύμφωνα με την οποία μια πιθανή αποχώρηση του Παρισιού από την ενοποιημένη στρατιωτική διοίκηση της Συμμαχίας θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα σοβαρό ρήγμα σε μια περίοδο κατά την οποία το ΝΑΤΟ προσπαθεί να προσαρμοστεί τόσο στη σταδιακή μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη όσο και στην αυξανόμενη απειλή από τη Ρωσία.

Η ανησυχία δεν είναι αβάσιμη. Δημοσκοπήσεις τις οποίες επικαλείται το Politico δείχνουν ότι περίπου οι μισοί Γάλλοι ψηφοφόροι κατευθύνονται προς υποψηφίους με σκληρές θέσεις απέναντι στο ΝΑΤΟ. Η Μαρίν Λεπέν, του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, έχει δηλώσει ότι θέλει η Γαλλία να αποχωρήσει από την ολοκληρωμένη στρατιωτική διοίκηση της Συμμαχίας, ενώ ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, από τη ριζοσπαστική Αριστερά, έχει ταχθεί ακόμη πιο ξεκάθαρα υπέρ της πλήρους αποχώρησης της Γαλλίας από το ΝΑΤΟ. Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Γαλλία είναι η μοναδική πυρηνική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαθέτει στρατιωτικές δυνατότητες που είναι κρίσιμες για την ευρωπαϊκή άμυνα.

Η απομάκρυνση της Γαλλίας από τη στρατιωτική δομή του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να δημιουργήσει αβεβαιότητα γύρω από τη γαλλική στρατιωτική παρουσία στη Ρουμανία και την Εσθονία, να περιορίσει την πρόσβαση της Συμμαχίας σε εξειδικευμένες στρατιωτικές δυνατότητες και να δυσχεράνει τον συντονισμό μεταξύ των 32 κρατών-μελών. Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο κρίσιμο λόγω της χρονικής συγκυρίας. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη αρχίσει να περιορίζει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, ενώ οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες τους και προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο μιας ρωσικής επίθεσης εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ μέσα στην τρέχουσα δεκαετία.

"Με μικρότερη αμερικανική παρουσία, εκείνο που δεν θέλεις είναι μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα να απομακρύνεται από τη Συμμαχία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία ολόκληρος ο στόχος είναι οι Ευρωπαίοι, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της Γαλλίας, να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη", δήλωσε στο Politico ο Τζέιμι Σι, ανώτερος συνεργάτης σε θέματα άμυνας στο Friends of Europe και πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ.

Το ενδεχόμενο μιας αποχώρησης από την ενοποιημένη στρατιωτική διοίκηση δεν θα προκαλούσε, ωστόσο, προβλήματα μόνο στη Συμμαχία. Θα είχε σημαντικό κόστος και για την ίδια τη Γαλλία. "Ελπίζουμε ότι η Γαλλία κατανοεί τα μακροπρόθεσμα οφέλη ενός ισχυρού ΝΑΤΟ και ότι αυτό απαιτεί επίσης την πλήρη ενσωμάτωσή της στις δομές του ΝΑΤΟ", δήλωσε στο Politico ο υπουργός Άμυνας της Φινλανδίας, Άντι Χάκανεν, εκφράζοντας την ελπίδα ότι το Παρίσι θα διατηρήσει μια ισχυρή θέση στην ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.

Βεβαίως, απομένουν περίπου οκτώ μήνες μέχρι τις προεδρικές εκλογές και το αποτέλεσμα κάθε άλλο παρά προδιαγεγραμμένο είναι. Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο ένας υποψήφιος να μετριάσει τις θέσεις του μετά την εκλογή του, όπως συνέβη σε σημαντικό βαθμό με την Ιταλίδα συντηρητική δεξιά πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, μετά την ανάληψη της εξουσίας το 2022.

Παρ' όλα αυτά, η ιστορικά δύσκολη σχέση της Γαλλίας με το ΝΑΤΟ καθιστά το ενδεχόμενο ιδιαίτερα ευαίσθητο. "Με φοβίζουν αυτές τις εκλογές", δήλωσε στο Politico διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, υπό καθεστώς ανωνυμίας. "Η απώλεια της Γαλλίας θα ήταν καταστροφική".

Η Γαλλία έχει αποχωρήσει ξανά από τη στρατιωτική διοίκηση του ΝΑΤΟ

Η αποχώρηση της Γαλλίας από την ολοκληρωμένη στρατιωτική διοίκηση του ΝΑΤΟ δεν θα αποτελούσε ιστορικό προηγούμενο. Το 1966, ο τότε πρόεδρος Σαρλ ντε Γκολ αποφάσισε να τερματίσει τη συμμετοχή της χώρας στις στρατιωτικές δομές της Συμμαχίας, επικαλούμενος την ανάγκη για μεγαλύτερη εθνική κυριαρχία. Περίπου 26.000 στρατιώτες αποχώρησαν και το ΝΑΤΟ αναγκάστηκε να μεταφέρει την έδρα του από το Παρίσι στο Βέλγιο. Η Γαλλία επέστρεψε στην ενοποιημένη στρατιωτική διοίκηση της Συμμαχίας μόλις το 2009, επί προεδρίας Νικολά Σαρκοζί.

Διαβάστε Επίσης

Η Μαρίν Λεπέν δεν κάνει πίσω - Ξεκίνησε προεκλογική εκστρατεία παρά την καταδίκη της

Ο Φαμπρίς Ποτιέ, διευθύνων σύμβουλος της Rasmussen Global και πρώην επικεφαλής σχεδιασμού πολιτικής του ΝΑΤΟ, εκτιμά ότι ακόμη και μια προεδρία Λεπέν δεν θα προχωρούσε πιθανότατα σε πλήρη διακοπή των σχέσεων με τη Συμμαχία. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, θα ήταν λάθος να θεωρηθεί ότι θα υπήρχε συνέχεια στην υφιστάμενη πολιτική. Οι Γάλλοι "ποτέ δεν ήταν τα πιο φιλοΝΑΤΟϊκά μέλη" της Συμμαχίας, γεγονός που καθιστά το ζήτημα εύκολο πεδίο για τους λαϊκιστές.

Εσωτερική δημοσκόπηση του ΝΑΤΟ από την περασμένη άνοιξη, την οποία επικαλείται το Politico, δείχνει ότι μόλις το 54% των Γάλλων θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής της χώρας στη Συμμαχία. Πρόκειται για το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των 32 κρατών-μελών, μετά το Μαυροβούνιο.

Μέχρι σήμερα, το γαλλικό σύστημα των δύο γύρων στις προεδρικές εκλογές λειτουργούσε ως ανάχωμα για τους πιο σκληροπυρηνικούς υποψηφίους, καθώς στον δεύτερο γύρο οι ψηφοφόροι συχνά συσπειρώνονταν γύρω από έναν πιο μετριοπαθή υποψήφιο. Το 2027, ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι θα επαναληφθεί το ίδιο μοτίβο.

Η Μαρίν Λεπέν έχει ήδη διατυπώσει με απόλυτη σαφήνεια τη θέση της. "Πρέπει να αποχωρήσουμε από την ενοποιημένη διοίκηση του ΝΑΤΟ", δήλωσε στα τέλη Μαΐου. Και, σύμφωνα με Γάλλο αξιωματούχο με άμεση γνώση των συζητήσεων, η ίδια θέση διατυπώθηκε και σε κλειστή συνάντηση με ανώτατο Γάλλο στρατιωτικό διοικητή νωρίτερα μέσα στη χρονιά. Η Λεπέν φέρεται επίσης να υποστήριξε ότι η Γαλλία θα πρέπει τελικά να αποκαταστήσει τις επαφές της με τη Ρωσία.

"Σήμερα είναι η φιλορωσική πτέρυγα που έχει ανακτήσει την εξουσία μέσα στον Εθνικό Συναγερμό", δήλωσε Γάλλος βουλευτής που βρίσκεται κοντά στην κυβέρνηση, περιγράφοντας τη μετατόπιση που έχει σημειωθεί στο κόμμα της Λεπέν.

Ο Μελανσόν έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Διαχρονικός επικριτής του ΝΑΤΟ, παρουσίασε στα τέλη Ιουλίου ορισμένες από τις βασικές προτεραιότητές του στην εξωτερική πολιτική, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η πλήρης αποχώρηση από τη Συμμαχία, την οποία συνδέει με την, κατά την άποψή του, "ανοιχτά εχθρική" στάση των ΗΠΑ. "Δεν μπορεί να τίθεται θέμα να παραμείνουμε μέλος του ΝΑΤΟ", δήλωσε σε συνέδριο τον Ιούνιο.

Τι θα σήμαινε για το ΝΑΤΟ

Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας απόφασης θα ήταν σημαντικές. "Η Γαλλία δεν είναι απλώς ιδρυτικό μέλος, αλλά βασικός παράγοντας αυτής της Συμμαχίας, κυρίως λόγω του πυρηνικού της οπλοστασίου", δήλωσε η Μαρί-Ανιές Στρακ-Τσίμερμαν, πρόεδρος της επιτροπής Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. "Υπάρχει μόνο μία ομάδα που θα μπορούσε να κερδίσει από αυτό - και αυτή είναι οι εχθροί της ελευθερίας μας".

Σε θεωρητικό επίπεδο, η απόφαση για αποχώρηση από τις στρατιωτικές δομές του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να ληφθεί άμεσα. Σύμφωνα με τον Γάλλο αντιστράτηγο Μισέλ Γιακοβλέφ, πρώην αναπληρωτή αρχηγό του επιτελείου του στρατιωτικού αρχηγείου της Συμμαχίας, ο Γάλλος πρόεδρος δεν χρειάζεται την έγκριση του κοινοβουλίου. Παράλληλα, η ρήτρα αποχώρησης ενός έτους που προβλέπεται στη Συνθήκη του ΝΑΤΟ αφορά την αποχώρηση από τις πολιτικές δομές της Συμμαχίας και όχι κατ' ανάγκη μια αποχώρηση από την ενιαία στρατιωτική διοίκηση, όπως αυτή που έχει προτείνει η Λεπέν.

Στην πράξη, πάντως, η διαδικασία πιθανότατα θα διαρκούσε περίπου έναν χρόνο. Θα έπρεπε να αποχωρήσουν περίπου 1.000 Γάλλοι αξιωματικοί που υπηρετούν μόνιμα στις δομές του ΝΑΤΟ και να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός σύνδεσης με τη Συμμαχία, προκειμένου να διατηρηθεί ένας βαθμός συντονισμού, όπως είχε συμβεί και μετά την απόφαση του ντε Γκολ.

Ακόμη και μετά την αποχώρηση του 1966, το Παρίσι διατήρησε στενές σχέσεις με το ΝΑΤΟ και συμμετείχε συχνά σε κοινές επιχειρήσεις και αποστολές. Με έναν νέο πρόεδρο που θα έχει σαφώς πιο σκληρή γραμμή, όμως, η κατάσταση θα μπορούσε να είναι διαφορετική.

Οι μεγαλύτερες ανησυχίες αφορούν τη γαλλική δύναμη περίπου 1.200 στρατιωτών στη Ρουμανία, την άτυπη συνεργασία της Γαλλίας με το ΝΑΤΟ σε ζητήματα πυρηνικών όπλων, καθώς και εξειδικευμένες δυνατότητες στον τομέα των δορυφόρων και των πληροφοριών, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες του ΝΑΤΟ που επικαλείται το Politico.

Χωρίς τη Γαλλία, οι στρατιωτικοί σχεδιαστές του ΝΑΤΟ θα έχαναν πρόσβαση στο μοναδικό πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο της Ευρώπης, στον αμφίβιο στόλο που περιλαμβάνει πλοία κλάσης Mistral, στους δορυφόρους πληροφοριών CERES και σε ένα ισχυρό πολεμικό ναυτικό που μπορεί να αναπτύξει περίπου το 65% του στόλου του. Το τελευταίο ποσοστό είναι, σύμφωνα με τον Γιακοβλέφ, ακόμη υψηλότερο από εκείνο των ΗΠΑ.

"Το γεγονός είναι ότι διαθέτουμε λίγο από όλα", σημείωσε ο Γάλλος στρατηγός, προσθέτοντας ότι η αποχώρηση από τη στρατιωτική διοίκηση θα είχε και δημοσιονομικές συνέπειες για τη Συμμαχία. Η Γαλλία συνεισφέρει σήμερα περίπου το 10% στον ετήσιο επιχειρησιακό προϋπολογισμό του ΝΑΤΟ, ύψους 5,3 δισ. ευρώ.

"Θα αποδυνάμωνε τη Συμμαχία, επειδή εξακολουθούμε να είμαστε η σημαντικότερη δύναμη μετά την Αμερική", υποστήριξε.

Το κόστος για τη Γαλλία

Το παράδοξο είναι ότι μια αποχώρηση από την ενιαία στρατιωτική διοίκηση θα έπληττε σημαντικά και την ίδια τη Γαλλία. Το Παρίσι θα διατηρούσε τη θέση του στα πολιτικά όργανα του ΝΑΤΟ και θα συνέχιζε να έχει λόγο, μεταξύ άλλων, στην ενεργοποίηση της ρήτρας συλλογικής άμυνας. Η επιρροή του, όμως, στις στρατιωτικές αποφάσεις θα περιοριζόταν σημαντικά.

Πολλές στρατιωτικές προτάσεις έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο επεξεργασίας από τα στρατιωτικά επιτελεία του ΝΑΤΟ πριν φτάσουν στο πολιτικό επίπεδο. Έτσι, η Γαλλία θα μπορούσε σε αρκετές περιπτώσεις απλώς να αποδεχθεί ή να απορρίψει μια τελική πρόταση, χωρίς να έχει την ίδια δυνατότητα να επηρεάσει τη διαμόρφωσή της.

Παράλληλα, η Γαλλία θα έχανε σημαντικές θέσεις στις δομές της Συμμαχίας, μεταξύ των οποίων τη θέση του Ανώτατου Συμμαχικού Διοικητή Μετασχηματισμού, τη θέση του αναπληρωτή διοικητή στο αεροπορικό στρατηγείο του ΝΑΤΟ και τη θέση του αρχηγού επιτελείου στη βάση του Μπρούνσουμ στην Ολλανδία.

Ακόμη πιο σημαντικό θα ήταν το ζήτημα της ανταλλαγής πληροφοριών. Εάν η Γαλλία περιόριζε την ανταλλαγή πληροφοριών με τη Συμμαχία, θα μπορούσε τελικά να περιορίσει και τη δική της πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τις εξελίξεις και τις στρατιωτικές κινήσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη.

"Σίγουρα θα σήμαινε απώλεια επιρροής", εκτίμησε ο Γιακοβλέφ. Μια τέτοια εξέλιξη "θα κόστιζε πολύ - πολιτικά, τεχνικά, επιχειρησιακά και δομικά".

Το πολιτικό κόστος θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερο. Εάν η Γαλλία απομακρυνόταν από τις στρατιωτικές δομές του ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ συνέχιζαν να μειώνουν την παρουσία τους στην Ευρώπη, η Γερμανία θα βρισκόταν αντιμέτωπη με την ανάγκη να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.

"Με τη Γαλλία εκτός και τους Αμερικανούς να αποσύρονται, η Γερμανία θα πρέπει να αναλάβει δράση", δήλωσε ο διπλωμάτης του ΝΑΤΟ τον οποίο επικαλείται το Politico. "Εάν φύγεις, χάνεις τα πάντα".

Η τάση αυτή, άλλωστε, έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται. "Έχει ήδη σημειωθεί μια τεράστια μετατόπιση, οικονομικά και πολιτικά, προς τη Γερμανία και την Πολωνία, οι οποίες πλέον είναι οι μεγάλες χώρες όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ", σημείωσε ο Τζέιμι Σι. Μια απομάκρυνση της Γαλλίας, σύμφωνα με τον ίδιο, απλώς θα επιτάχυνε αυτή την ήδη εξελισσόμενη αλλαγή ισορροπιών.

Το ερώτημα πλέον είναι εάν υπάρχει χρόνος για να περιοριστεί ο κίνδυνος. Ο Σι υποστηρίζει ότι οι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ θα πρέπει να αρχίσουν διακριτικές επαφές με βουλευτές της Εθνικού Συναγερμού και της αριστερής Ανυπότακτης Γαλλίας, προκειμένου να τους εξηγήσουν το κόστος μιας απομάκρυνσης από τις στρατιωτικές δομές της Συμμαχίας και παράλληλα να προσφέρουν στο Παρίσι περισσότερες θέσεις διοίκησης, ώστε να καταδειχθεί ο ρόλος που εξακολουθεί να διαδραματίζει η Γαλλία στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Καθώς οι γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027 πλησιάζουν, η πιθανότητα να αναδειχθεί στην εξουσία ένας πρόεδρος με έντονα ευρωσκεπτικιστικές και ΝΑΤΟ-σκεπτικιστικές θέσεις εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους πονοκεφάλους για τη Συμμαχία. Όπως το έθεσε ο ίδιος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ που μίλησε στο Politico: "Θα επιβιώσουμε". Ωστόσο, πρόσθεσε, "θα είναι πάρα πολύ επικίνδυνο".

ΠΗΓΗ Capital.gr

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr