Το πρώτο ελληνικής κατασκευής μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας, με την ονομασία "Πυρπολητής", παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό. Πρόκειται για ένα σκάφος μήκους πέντε μέτρων, το οποίο μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα άνω των 40 κόμβων και να χρησιμοποιηθεί τόσο για την επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών όσο και για επιθέσεις εναντίον εχθρικών στόχων.
Η παρουσίαση του "Πυρπολητή" αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων να αποκτήσουν περισσότερα μη επανδρωμένα συστήματα, περιορίζοντας παράλληλα την εξάρτησή τους από εισαγωγές. Ήδη ο ελληνικός στρατός έχει αναπτύξει δυνατότητα παραγωγής 4.000 drones ετησίως, με τον σχεδιασμό να προβλέπει αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας στις 15.000 μονάδες.
Την ίδια ώρα, στον τομέα των drones μπαίνουν δυναμικά και ελληνικοί επιχειρηματικοί όμιλοι. Η EFA του Κρίστιαν Χατζημηνά και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ του Γιώργου Περιστέρη έχουν προχωρήσει σε ξεχωριστές συμφωνίες με την αμερικανική Shield AI, με αντικείμενο την ανάπτυξη τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και τη δημιουργία παραγωγικών υποδομών στην Ελλάδα.
Το ερώτημα είναι πόσα drones διαθέτουν σήμερα οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, πόσο σύγχρονα είναι και πότε θα αρχίσουν να χρησιμοποιούνται μαζικά από τις στρατιωτικές μονάδες.
Τι είναι και τι μπορεί να κάνει ο "Πυρπολητής"
Ο "Πυρπολητής" είναι το πρώτο μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας (USV) που κατασκευάστηκε από το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό. Σε αντίθεση με τα γνωστά ιπτάμενα drones, το συγκεκριμένο κινείται στη θάλασσα, χωρίς να χρειάζεται πλήρωμα.
Έχει μήκος πέντε μέτρα και μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα άνω των 40 κόμβων, δηλαδή περίπου 74 χιλιομέτρων την ώρα. Διαθέτει κάμερες, ραντάρ, αισθητήρες πλοήγησης και συστήματα επικοινωνίας, ώστε να μεταφέρει εικόνα και πληροφορίες στους χειριστές του.
Το σκάφος έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές αποστολές, δηλαδή, την παρακολούθηση θαλάσσιων περιοχών και τη συλλογή πληροφοριών, την προσβολή εχθρικών στόχων και την πραγματοποίηση επιθέσεων αυτοκαταστροφής.
Στην τελευταία περίπτωση, μπορεί να μεταφέρει εκρηκτικό φορτίο και να χρησιμοποιηθεί το ίδιο ως όπλο εναντίον ενός στόχου.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι ότι μπορεί να ελέγχεται από κονσόλα εγκατεστημένη σε πολεμικό πλοίο. Αυτό επιτρέπει στο Πολεμικό Ναυτικό να στέλνει το μικρό σκάφος για αναγνώριση ή άλλη αποστολή, χωρίς να χρειάζεται να πλησιάσει το ίδιο το μεγαλύτερο πλοίο στην περιοχή. Επίσης, έχει προβλεφθεί η δυνατότητα εγκατάστασης του ελληνικού συστήματος "Κένταυρος", που έχει αναπτύξει η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) για την αντιμετώπιση εχθρικών drones.
Ο "Πυρπολητής" βρίσκεται ακόμη στο στάδιο των δοκιμών. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει αρχίσει η μαζική παραγωγή του, ενώ δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένος αριθμός σκαφών που πρόκειται να αποκτήσει το Πολεμικό Ναυτικό. Ο στόχος είναι, μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών, να προχωρήσει η κατασκευή περισσότερων μονάδων.
Τα σχέδια του υπουργείου Εθνικής Άμυνας δεν περιορίζονται, πάντως, στον "Πυρπολητή". Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) έχει προχωρήσει σε διαγωνισμό ύψους 12 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη δύο μεγαλύτερων μη επανδρωμένων σκαφών.
Το πρώτο θα έχει μήκος περίπου εννέα μέτρα και θα χρησιμοποιείται κυρίως για παρακολούθηση και αναγνώριση. Το δεύτερο, μήκους περίπου 16,7 μέτρων, θα προορίζεται για πιο σύνθετες αποστολές, όπως ο εντοπισμός υποβρυχίων και η προστασία λιμανιών, ενώ εξετάζεται η δυνατότητα μελλοντικού εξοπλισμού του με πυραυλικά συστήματα.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Στις 22 Σεπτεμβρίου κατατέθηκαν οι δεσμευτικές προσφορές από 28 φιναλίστ, ενώ για την κατασκευή των δύο πρωτοτύπων προβλέπεται χρονικό διάστημα 24 μηνών από την ανάθεση.
Επομένως, παρότι ο "Πυρπολητής" αποτελεί ένα πρώτο βήμα, θα χρειαστεί χρόνος μέχρι το Πολεμικό Ναυτικό να αποκτήσει μεγαλύτερο αριθμό ελληνικών μη επανδρωμένων σκαφών.
Πόσα drones διαθέτει σήμερα ο ελληνικός στρατός;
Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν ήδη μη επανδρωμένα συστήματα χρησιμοποιούν μικρότερα drones για παρακολούθηση και αναγνώριση, ενώ παράλληλα προχωρά στην απόκτηση μεγαλύτερων και πιο εξελιγμένων συστημάτων.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα γαλλικά Patroller. Πρόκειται για δύο συστήματα, τα οποία περιλαμβάνουν συνολικά τέσσερα αεροχήματα και προορίζονται για επιτήρηση και συλλογή πληροφοριών. Τα συγκεκριμένα drones αναμένεται να επιχειρούν από αεροδρόμιο κοντά στην Καβάλα, με την ενεργοποίησή τους να τοποθετείται στα τέλη του 2026.
Παράλληλα, προβλέπεται η παραλαβή και ενεργοποίηση μεγαλύτερου μη επανδρωμένου αεροσκάφους κατηγορίας MALE, δηλαδή ενός συστήματος που μπορεί να παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα στον αέρα και να καλύπτει μεγαλύτερες αποστάσεις.
Όσο για το πόσο σύγχρονα είναι τα ελληνικά drones, η εικόνα διαφέρει ανάλογα με το σύστημα. Τα μικρότερα drones που κατασκευάζονται στην Ελλάδα καλύπτουν κυρίως ανάγκες παρακολούθησης, αναγνώρισης και υποστήριξης των στρατιωτικών μονάδων. Αντίθετα, τα μεγαλύτερα συστήματα που αποκτώνται από το εξωτερικό διαθέτουν πιο σύνθετες δυνατότητες.
Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στο μέγεθος ή στην απόσταση που μπορούν να καλύψουν, αλλά και στους αισθητήρες, στα συστήματα επικοινωνίας και στον βαθμό αυτονομίας τους. Για τον λόγο αυτό, εκτός από την αγορά και κατασκευή drones, ο ελληνικός στρατός επενδύει και στην εκπαίδευση του προσωπικού.
Ήδη στο Κέντρο Επιχειρήσεων Προσομοίωσης "ΙΑΝΟΣ" εκπαιδεύονται χειριστές, με στόχο να περάσουν σταδιακά από τη χρήση απλούστερων συστημάτων σε πιο σύνθετα στρατιωτικά drones.
Το εργοστάσιο στις Αχαρνές που μπορεί να παράγει 4.000 drones τον χρόνο
Μια σημαντική προσπάθεια βρίσκεται σε εξέλιξη στο 306 Εργοστάσιο Βάσης Τηλεπικοινωνιών (306 ΕΒΤ), στις Αχαρνές, όπου ο ελληνικός στρατός κατασκευάζει δικά του drones. Η παραγωγική δυνατότητα έχει αυξηθεί σημαντικά μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Τον Οκτώβριο του 2025 το εργοστάσιο μπορούσε να παράγει 1.000 drones ετησίως, ενώ τον Απρίλιο του 2026 η δυνατότητα αυτή είχε φτάσει στα 4.000.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, το 306 ΕΒΤ, σε συνεργασία με το 316 ΣΠΤΧ, έχει πλέον τη δυνατότητα παραγωγής 4.000 μικρών drones τύπου FPV τον χρόνο.
Ανάμεσα στις ελληνικές κατασκευές βρίσκεται το HELION, ένα τετρακόπτερο που έχει σχεδιαστεί για παρακολούθηση και αναγνώριση. Το συγκεκριμένο drone διαθέτει κάμερες ημέρας και νύχτας, θερμική κάμερα υψηλής ανάλυσης και σύστημα μέτρησης αποστάσεων με laser. Μπορεί επίσης να μεταδίδει εικόνα σε πραγματικό χρόνο.
Έτσι, μια στρατιωτική μονάδα μπορεί να παρακολουθεί τι συμβαίνει σε μια περιοχή χωρίς να χρειάζεται να στείλει στρατιώτες για αναγνώριση. Στο ίδιο εργοστάσιο αναπτύσσεται και ένα διαφορετικό drone, το οποίο μοιάζει περισσότερο με μικρό αεροπλάνο, αλλά μπορεί να απογειώνεται και να προσγειώνεται κάθετα.
Πρόκειται για σύστημα σταθερής πτέρυγας, το οποίο συνδυάζει τη δυνατότητα απογείωσης χωρίς διάδρομο με μεγαλύτερη εμβέλεια και διάρκεια πτήσης σε σχέση με ένα συνηθισμένο τετρακόπτερο. Επιπλέον, στις κατασκευές περιλαμβάνονται μικρά drones που μπορούν να μεταφέρουν φορτία, καθώς και επιθετικά συστήματα αυτοκαταστροφής.
Η σημασία της συγκεκριμένης προσπάθειας βρίσκεται στο γεγονός ότι ο ελληνικός στρατός δεν περιορίζεται πλέον στην αγορά έτοιμων drones από το εξωτερικό, αλλά αναπτύσσει δική του δυνατότητα κατασκευής, επισκευής και προσαρμογής τους στις ανάγκες του.
Ο στόχος για παραγωγή 15.000 drones ετησίως
Το επόμενο βήμα είναι η σημαντική αύξηση της παραγωγής. Στη Μαλακάσα σχεδιάζεται η λειτουργία του 309 Εργοστασίου, το οποίο αναμένεται να ενισχύσει τις δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο σχεδιασμός προβλέπει παραγωγή τουλάχιστον 10.000 μικρών drones τον χρόνο, καθώς και 300 μεγαλύτερων drones Κατηγορίας ΙΙ, 300 μη επανδρωμένων οχημάτων εδάφους και 300 συστημάτων αντιμετώπισης εχθρικών drones. Συνολικά, ο στόχος είναι η παραγωγική δυνατότητα των Ενόπλων Δυνάμεων να φτάσει περίπου τα 15.000 drones ετησίως.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ελληνικός στρατός διαθέτει ήδη 15.000 drones. Πρόκειται για τον αριθμό που θα μπορούν να παράγουν κάθε χρόνο οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις, όταν ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός.
Αναπτύσσονται, επίσης, κινητές μονάδες παραγωγής και επισκευής drones, οι οποίες θα μπορούν να μεταφέρονται κοντά στις στρατιωτικές μονάδες.
Τον Απρίλιο λειτουργούσαν ήδη δύο τέτοιες μονάδες, ενώ προβλέπεται να φτάσουν συνολικά τις έξι. Οι μονάδες αυτές θα μπορούν να κατασκευάζουν, να επισκευάζουν και να δοκιμάζουν drones, αξιοποιώντας ακόμη και τεχνολογίες τρισδιάστατης εκτύπωσης.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι οι ίδιες οι Ταξιαρχίες να αποκτήσουν δυνατότητα κατασκευής και επισκευής μέρους του εξοπλισμού τους, χωρίς να χρειάζεται να εξαρτώνται αποκλειστικά από κεντρικά εργοστάσια.
Πότε θα μπουν μαζικά τα drones στον ελληνικό στρατό;
Η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει, αλλά θα χρειαστούν αρκετά χρόνια για να ολοκληρωθεί.Το 2026 αποτελεί σημαντική χρονιά, καθώς προχωρούν οι παραλαβές νέων συστημάτων, αυξάνεται η εγχώρια παραγωγική δυνατότητα και ξεκινούν νέα προγράμματα ανάπτυξης ελληνικών drones.
Την περίοδο 2026–2028 αναμένεται να πραγματοποιηθούν περισσότερες δοκιμές ελληνικών μη επανδρωμένων συστημάτων, να αναπτυχθούν νέα πρωτότυπα και να προχωρήσουν οι πρώτες σχετικές συμβάσεις.
Ήδη στην άσκηση "Παρμενίων" του 2025 είχαν αξιολογηθεί ελληνικά μη επανδρωμένα αεροχήματα μάχης Κατηγορίας Ι, ενώ εντός του 2026 αναμένεται η ανάπτυξη προβιομηχανικού πρωτοτύπου μη επανδρωμένου συστήματος μάχης.
Μέχρι το 2030 προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί σημαντικό μέρος των νέων υποδομών, ώστε περισσότερες στρατιωτικές μονάδες να διαθέτουν drones, αλλά και συστήματα προστασίας από εχθρικά μη επανδρωμένα.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος φτάνει μέχρι το 2035, στο πλαίσιο της νέας δομής των Ενόπλων Δυνάμεων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, κάθε στρατιωτική μονάδα θα πρέπει να διαθέτει δυνατότητα αντιμετώπισης εχθρικών drones, ενώ τρεις από τους τέσσερις τύπους ταγμάτων θα μπορούν να χρησιμοποιούν δικά τους μη επανδρωμένα.
Αυτό σημαίνει ότι τα drones δεν θα αποτελούν πλέον εξοπλισμό που διαθέτουν μόνο ορισμένες ειδικές μονάδες, αλλά θα χρησιμοποιούνται από πολύ μεγαλύτερο μέρος του στρατού.
Τι ετοιμάζουν Χατζημηνάς και Περιστέρης με την αμερικανική Shield AI
Την ώρα που ο ελληνικός στρατός αναπτύσσει δική του παραγωγή, δύο μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι επιχειρούν να αποκτήσουν παρουσία στην αγορά των πιο εξελιγμένων drones. Πρόκειται για τον όμιλο EFA του Κρίστιαν Χατζημηνά και τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ του Γιώργου Περιστέρη, οι οποίοι έχουν προχωρήσει σε ξεχωριστές συμφωνίες με την αμερικανική Shield AI.
Η αμερικανική εταιρεία αναπτύσσει μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτική χρήση. Τον Σεπτέμβριο άνοιξε γραφεία στην Αθήνα, με 11 εργαζόμενους, επιδιώκοντας να αποκτήσει μόνιμη παρουσία στην ελληνική αγορά.
Οι δύο ελληνικοί όμιλοι, ωστόσο, έχουν διαφορετικό ρόλο. Ο όμιλος EFA του Κρίστιαν Χατζημηνά συνεργάζεται με τη Shield AI στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της ενσωμάτωσής της σε μη επανδρωμένα συστήματα.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε στις 16 Ιουνίου, αφορά κυρίως την τεχνολογία Hivemind της αμερικανικής εταιρείας. Πρόκειται για λογισμικό που επιτρέπει στα drones να λειτουργούν με μεγαλύτερη αυτονομία, χωρίς να χρειάζονται συνεχώς εντολές από κάποιον χειριστή.
Στόχος της συνεργασίας είναι η ανάπτυξη και προσαρμογή αυτών των τεχνολογιών, με αξιοποίηση της τεχνογνωσίας του ελληνικού ομίλου, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν και από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ του Γιώργου Περιστέρη, από την άλλη πλευρά, επικεντρώνεται στην παραγωγή. Η συμφωνία της με τη Shield AI αφορά την ανάπτυξη παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα για το X-BAT, ένα μεγαλύτερο μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα δίκτυο ελληνικών επιχειρήσεων που θα μπορούν να συμμετέχουν στην κατασκευή εξαρτημάτων, στη συναρμολόγηση και στη συντήρηση των συγκεκριμένων συστημάτων.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ θα έχει ρόλο στον συντονισμό αυτής της προσπάθειας, αξιοποιώντας την εμπειρία της στην κατασκευή και οργάνωση μεγάλων έργων. Η συνεργασία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για τη συμμετοχή και μικρότερων ελληνικών επιχειρήσεων στην αλυσίδα παραγωγής των drones.
Πάντως, η συμφωνία δεν σημαίνει ότι έχει ήδη ξεκινήσει η μαζική παραγωγή των X-BAT στην Ελλάδα. Η δημιουργία των εγκαταστάσεων και η οργάνωση της παραγωγής αποτελούν τα επόμενα βήματα.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συνεργασία της Shield AI με την ελληνική ALTUS, που εδρεύει στην Κρήτη. Η συγκεκριμένη συμφωνία αφορά την ενσωμάτωση δύο ελληνικών πυρομαχικών KMB Hunter στο drone V-BAT, προσθέτοντας τη δυνατότητα προσβολής στόχων σε ένα αερόχημα που χρησιμοποιείται για παρακολούθηση και αναγνώριση.
Έτσι, οι τρεις συνεργασίες καλύπτουν διαφορετικά κομμάτια της αγοράς: ο όμιλος Χατζημηνά την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ την παραγωγή και η ALTUS τον οπλισμό των drones.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
