Σούπερ μάρκετ: Σε 20 χρόνια το ίδιο καλάθι, είναι 30% ακριβότερο- Και έρχονται και νέες ανατιμήσεις

Σωρευτική αύξηση 30% σε αξία κατέγραψε μέσα στα τελευταία 20 χρόνια, δηλαδή από 2006 έως το 2025, το καλάθι των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων (Fast-moving consumer goods – FMCG) στα σούπερ μάρκετ, όταν η Ελλάδα είναι μία από τις δύο μόνο χώρες της ΕΕ — μαζί με την Ιταλία — που κατέγραψαν πτώση στο πραγματικό εισόδημα νοικοκυριών την τελευταία εικοσαετία!

Αυτό το δομικό παράδοξο δεν φαίνεται πάντως να έχει επιδράσει στον όγκο πωλήσεων της οργανωμένης λιανικής, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που παρουσίασε στο συνέδριο NIQ Shopper Trend ο Κώστας Παπαδάκης, Sales & Engagement Manager της NielsenIQ, αφού παρά τη μεγάλη αύξηση των τιμών οι καταναλωτές συνέχισαν να γεμίζουν το καλάθι χωρίς απώλειες για τα σούπερ μάρκετ,

"Το σούπερ μάρκετ πουλάει τις ίδιες περίπου ποσότητες που πουλούσε είκοσι χρόνια πίσω, σε μια μέση τιμή αυξημένη περίπου κατά 30%", σημείωσε χαρακτηριστικά.

Η αγορά δεν μεγάλωσε, ψήλωσαν οι τιμές

Τα χρόνια της κορύφωσης της κρίσης, 2010-2015, αποτυπώνονται με σταθερά αρνητικές επιδόσεις για τον τζίρο της αγοράς, με τη μεγαλύτερη πίεση στον όγκο να καταγράφεται το 2011 στο -3,3% και το 2012 στο -3%.

Όμως η χειρότερη χρονιά της εικοσαετίας ήταν το 2016 , με κατακόρυφη πτώση τόσο σε όγκο όσο και σε μέση τιμή ανά μονάδα προϊόντος. Ήταν το έτος που ακολούθησε το δημοψήφισμα και συνέπεσε με την αύξηση στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε καφέδες και αλκοολούχα, την αλλαγή της κλίμακας ΦΠΑ και την κατάρρευση του Μαρινόπουλου που αποσταθεροποίησε ολόκληρο τον κλάδο, συνθέτοντας ένα μοναδικά δυσμενές κοκτέιλ: -9,8% σε όγκο, -6,7% στον τζίρο και +3,1% στις μέσες τιμές ανά μονάδα προϊόντος.

Πανδημία, πληθωρισμός, ανάκαμψη

Από το 2017 και μετά, η αγορά σταδιακά ανακάμπτει, ενώ το 2020 η πανδημία "άλλαξε επίπεδο" στα σούπερ μάρκετ, λόγω γενικευμένου lockdown. O όγκος εκτινάχθηκε στο +9,2%, ενώ η μέση τιμή ανά μονάδα προϊόντος παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη (+0,5%).

Ακολούθησαν τα έτη των πληθωριστικών πιέσεων. Το 2022 και το 2023 η μέση τιμή ανά μονάδα προϊόντος παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα - +8,8% και στα δύο χρόνια - ενώ οι όγκοι υποχώρησαν το 2022 (-0,7%) για να ανακάμψουν οριακά το 2023 (+0,7%), αντανακλώντας τις αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών.

Το 2025 έφερε πιο ισορροπημένη εικόνα: αύξηση της αγοράς σε αξία +5,9%, με αύξηση όγκου +4,2% και αύξηση μέσης τιμής ανά μονάδα προϊόντος στο 1,7%. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, φαίνεται ότι η ανάπτυξη οδηγείται κυρίως από πραγματική κατανάλωση και όχι από πληθωρισμό.

Οι καταναλωτές σε σοκ λόγω πολέμου

Η ανακούφιση όμως ενδέχεται να είναι προσωρινή. Νέος αστάθμητος παράγοντας έχει μπει απότομα στην εξίσωση: ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Έρευνα της NielsenIQ που διενεργήθηκε την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου — αμέσως μετά το ξέσπασμα της κρίσης — αποτυπώνει κλίμα έντονης αναστάτωσης. Έξι στους δέκα καταναλωτές δηλώνουν πολύ ανήσυχοι (57%), τρεις στους δέκα αγχωμένοι για το τι θα ακολουθήσει (27%), ένας στους δέκα θυμωμένος (13%). Μόλις ένα 5% εμφανίζεται αδιάφορο. Επτά στους δέκα (72%) δηλώνουν ότι άλλαξαν ήδη συμπεριφορά: μείωσαν δαπάνες και αγορές, ένας στους τέσσερις (25%) περιόρισε τις εξόδους εκτός σπιτιού και μόλις ένας στους δέκα (10%) προχώρησε σε αποθεματοποίηση προϊόντων.

Οι ανησυχίες έχουν αλλάξει χαρακτήρα. Πριν την κρίση στη Μέση Ανατολή, το ερώτημα ήταν αν θα φτάνουν τα χρήματα για το καλάθι των τροφίμων, με το 45% να δηλώνει έντονη ανησυχία, ποσοστό μειωμένο κατά 5% σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2025. Ακολουθούσαν οι αυξήσεις στους λογαριασμούς (21%), η δυνατότητα κάλυψης βασικών αναγκών (17%), η οικονομική επιβράδυνση (15%) και η εργασιακή ανασφάλεια (13%), ενώ σε ποσοστό 11% δηλώναν ανησυχία για ενδεχόμενες διεθνείς πολεμικές εξελίξεις. Τώρα στο προσκήνιο έρχονται φόβοι για ελλείψεις, διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και άνοδο στις τιμές καυσίμων.

"Η ψυχολογία της κρίσης έχει τέσσερα στάδια — σοκ, εγρήγορση, προσαρμογή, επανεκκίνηση. Βρισκόμαστε στο στάδιο του σοκ", σημείωσε η Ντορίνα Φυντάνη, Strategic Analytics and Insights Market Leader της NielsenIQ για Ελλάδα και Βουλγαρία.

Κι όλα αυτά όταν έξι στους δέκα καταναλωτές εκτιμούν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ύφεση, με το 76% εξ αυτών να θεωρεί ότι αυτή θα διαρκέσει περισσότερο από ένα έτος. Μάλιστα, τέσσερις στους δέκα αναμένουν επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης το 2026.

Πηγή: capital

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr