Στην ανατολική ακτή του Golfo Paradiso, στη Λιγουρία της Ιταλίας, το γραφείο gosplan architects ολοκλήρωσε, κατόπιν ανάθεσης του Δήμου Camogli, την ανάπλαση ενός τμήματος της προκυμαίας κατά μήκος της Via Scalo al Porto.

Το έργο, έκτασης περίπου 350 τετραγωνικών μέτρων, αφορά το δάπεδο, τον αστικό εξοπλισμό και τον φωτισμό μιας λωρίδας της αποβάθρας όπου συνυπάρχουν τα αγκυροβόλια των ψαράδων, η ροή των τουριστών και η καθημερινότητα των κατοίκων.

Μια νέα γεωμετρία για τον δημόσιο χώρο

Η μελέτη επαναπροσδιορίζει τη γεωμετρία του δημόσιου χώρου και τη σχέση του με το νερό, και από αυτή τη νέα διάταξη προκύπτει κάθε επιμέρους στοιχείο: η επίστρωση με πλάκες ασβεστόλιθου Colombino και rissëu, το παραδοσιακό, ντόπιας τεχνογνωσίας, ψηφιδωτό από βότσαλα που συναντάται σε προαύλια εκκλησιών και μικρές πλατείες, τα παγκάκια από γαλβανισμένο χάλυβα βαμμένο λευκό και επεξεργασμένο ξύλο Iroko, καθώς και το διάφραγμα-παραβάν και ο δίσκος του ανεμοδείκτη από Iroko και ορείχαλκο. Από τον συνολικό σχεδιασμό της προκυμαίας έως το τελευταίο έπιπλο, όλα φέρουν την υπογραφή του ίδιου γραφείου.

Παγκάκια που δεν επιβάλλουν στάση

Το έργο παίρνει μορφή μέσα από μια ακολουθία από παγκάκια: μακριές, χαμηλές πλατφόρμες πάνω σε λευκά πλαίσια, τοποθετημένες σε τακτά διαστήματα κατά μήκος της αποβάθρας, ανάμεσα στους παραδοσιακούς στύλους των ψαράδων. Από κάθε πλατφόρμα υψώνονται περιστρεφόμενες πλάτες από Iroko. Κάποιος μπορεί να καθίσει κοιτάζοντας το ανοιχτό πέλαγος ή το χωριό, να ξαπλώσει στον ήλιο, ή ,όπως κάνουν οι ψαράδες, να χρησιμοποιήσει την επιφάνεια ως πάγκο εργασίας για να επιδιορθώσει τα δίχτυα του. Το ίδιο κάθισμα φιλοξενεί τον τουρίστα που ατενίζει την εκκλησία και τον κάτοικο που ξεδιπλώνει την εφημερίδα του το ηλιοβασίλεμα, χωρίς να επιβάλλει σε κανέναν συγκεκριμένη στάση. Τη νύχτα, μια γραμμή φωτός κάτω από την πλατφόρμα μετατρέπει κάθε πάγκο σε ένα χαμηλό φανάρι πάνω στην αποβάθρα.

Ο "διάλογος” με την υπάρχουσα ζωή του λιμανιού

Τα νέα παγκάκια τοποθετούνται ανάμεσα στους σκουρόχρωμους ξύλινους στύλους που οι ψαράδες χρησιμοποιούν ανέκαθεν για να απλώνουν και να επιδιορθώνουν τα δίχτυα τους, καθώς και για να κρεμούν σχοινιά και σημαδούρες πρόσδεσης. Αυτές οι προϋπάρχουσες κατασκευές παραμένουν στη θέση τους, και ο νέος εξοπλισμός τις οικειοποιείται, δημιουργώντας μαζί τους μια λειτουργική σχέση. Ακριβώς σε αυτή την παράθεση το έργο επανερμηνεύει, σε δημόσιο, καθημερινό τόνο, μια ζωή που παραμένει ενεργή και δεμένη με την αλιεία, σκηνοθετώντας τη συνύπαρξη ανάμεσα στο λιμάνι που εργάζεται και σε αυτό που θαυμάζεται.

Το έμβλημα της αποβάθρας

Στο ένα άκρο της παρέμβασης, εκεί όπου η προκυμαία ανοίγεται προς το νερό, ένα διάφραγμα από λωρίδες Iroko ανισόμετρου ύψους προστατεύει την άκρη με ελαφριά χειρονομία, λειτουργώντας παράλληλα ως το έμβλημα του τόπου. Πάνω του, σε έναν λευκό ιστό, ο ορειχάλκινος δίσκος του ανεμοδείκτη πιάνει τον άνεμο και περιστρέφεται: ένας μικρός ήλιος τη μέρα, ένα φεγγάρι τη νύχτα, στην κεφαλή της αποβάθρας. Στο δάπεδο, οι πλάκες ασβεστόλιθου και το ψηφιδωτό rissëu συγκρατούν μαζί το καινούργιο και τη μνήμη της προκυμαίας, σε μια συνέχεια υλικού και όχι απλώς ύφους.

Δύο πλευρές, μία στάση σχεδιασμού

Σε έναν τόπο που είναι ταυτόχρονα λιμάνι που προσφέρει όμως την αγαπημένη στους τουρίστες, γραφική εικόνα, το αρχιτεκτονικό γραφείο gosplan αρνείται να επιλέξει ανάμεσα στις δύο του πλευρές. Η σαφέστερη πρόθεση του έργου είναι να τις κρατήσει ενωμένες: οι στύλοι, τα δίχτυα και οι σημαδούρες των ψαράδων παραμένουν, και το νέο σύστημα από παγκάκια τα οικειοποιείται, μετατρέποντας τη συνήθεια τη γνώριμη χειρονομία όσων έρχονται στην αποβάθρα για να δουλέψουν, να διαβάσουν ή να κοιτάξουν το πέλαγος σε σχεδιαστικό υλικό.

Τα υλικά, τα χρώματα και οι τεχνικές ανήκουν στην ιστορία του τόπου, ασβεστόλιθος, rissëu, ξύλο, ορείχαλκος και επανεκφράζονται σε μια λιτή, σύγχρονη γλώσσα, ακολουθώντας μια σταθερά που χαρακτηρίζει τη δουλειά του γραφείου: να ριζώνει στο πλαίσιό της χωρίς να ενδίδει στην εντυπωσιακή, εικονική χειρονομία.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ελάχιστο κομμάτι αστικής υποδομής που διατηρεί τον εργατικό χαρακτήρα της αποβάθρας, αποδίδοντάς της παράλληλα ένα από τα ωραιότερα σημεία θέασης πάνω στην καρδιά της μικρής παραλιακής, πόλης.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr