Μια από τις λιγότερο αναδειγμένες πτυχές στα σενάρια του πολυγραφότατου Νίκου Φώσκολου (1927-2013) είναι και η φιλότιμη καταγραφή δυστυχημάτων και σκανδάλων (συνήθως σκανδάλων μεταμφιεσμένων σε δυστυχήματα ή σκανδάλων που είχαν ως φυσική τους κατάληξη δυστυχήματα) –και αυτό σε μια εποχή πριν, κατά τη διάρκεια, καθώς και τις πρώτες δεκαετίες μετά τη δικτατορία, όπου δεν υπήρχε η ευκολία του διαδικτύου και όποιος ήθελε να προσφύγει σε πρωτογενείς πηγές πληροφοριών, έπρεπε κυριολεκτικά να στραβωθεί ή/και να γεμίσει τα πνευμόνια του σκόνη σκαλίζοντας τα έντυπα αρχεία των εφημερίδων.
Ο Φώσκολος ήταν εκείνος ακριβώς ο λησμονημένος πια τύπος του "εφημεριδά" τυφλοπόντικα (ως αθλητικός συντάκτης ξεκίνησε, άλλωστε, την πολυσχιδή του σταδιοδρομία) που "τσέκαρε" ενδελεχώς την πιστότητα όσων πληροφοριών μετέφερε –ενίοτε αντιγραμμένες κατά λέξη- στα σενάριά του. Μπορεί στο μνημονικό των περισσοτέρων μας να έχουν εντυπωθεί οι κραυγαλέα μελοδραματικές σκηνές με τις στομφώδεις κορώνες, τύπου "Όχι άλλο κάρβουνο!", που σήμερα δικαίως συμπεριλαμβάνονται στις κλασικές ανθολογίες… κωμωδίας, αλλά, ως πρελούδιο στις ευτράπελα ζοφερές κορυφώσεις, παρέθετε ακριβή στοιχεία, είτε δημοσιευμάτων είτε δικογραφιών, συχνά αλληλένδετων, που θα τα ζήλευε οιοσδήποτε φιλότιμος ερευνητής.
Δεν είναι τυχαίο ότι η δικτατορία των συνταγματαρχών "αγάπησε" τόσο τα κινηματογραφικά όσο και τα τηλεοπτικά σενάρια του Νίκου Φώσκολου. Στην περίπτωση των τηλεοπτικών σεναρίων, με πιο χαρακτηριστικό τον εξωφρενικά δημοφιλή "Άγνωστο πόλεμο" (οι νεότεροι που δεν τον πρόλαβαν, θα έχουν ακούσει σίγουρα ότι κατά την προβολή του "ερήμωναν οι δρόμοι"), ο λόγος ήταν παραπάνω και από προφανής: ο ακραία εξιδανικευμένος "συνταγματάρχης Βαρτάνης" δεν μπορούσε παρά να χαρίζει ή, έστω, να δανείζει κάτι από τη λάμψη του στους ομοιόβαθμους καραβανάδες που είχαν τότε υφαρπάξει την εξουσία. Ούτε όμως τα κινηματογραφικά του σενάρια, με τις θορυβώδεις του "καταγγελίες", ενοχλούσαν το "παρεάκι" του Παπαδόπουλου: τα "κοινωνικά σκάνδαλα" που καυτηρίαζε ο Φώσκολος ήταν διαχρονικά, δεν είχαν πολιτικές προεκτάσεις στο συγκεκριμένο στρατιωτικό καθεστώς και αν κάπου-κάπου, μουλωχτά ή και άμεσα, άφηναν κάποιες νύξεις "πολιτικών ευθυνών", αυτές αφορούσαν τον προγενέστερο "σαθρό" κοινοβουλευτισμό των "παλαιοκομματικών". Παραδόξως για τους ίδιους ακριβώς λόγους, μολονότι στο άλλο άκρο του αισθητικού εκκρεμούς, οι συνταγματάρχες όχι μόνο δεν εμπόδισαν την πραγμάτωση ταινιών όπως η "Αναπαράσταση" και οι "Μέρες του ‘36" του Θόδωρου Αγγελόπουλου, αλλά κι επέτρεψαν την πανηγυρική (πολυ)βράβευσή τους στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης.
Το 1969 ο Γιάννης Δαλιανίδης σκηνοθέτησε το "Όταν η πόλις πεθαίνη" (σε αυτή τη μιξοκαθαρεύουσα ο τίτλος), ένα τυπικό φωσκολικό σενάριο, με πρωταγωνιστές τον Φαίδωνα Γεωργίτση (στο ρόλο του "αδιάφθορου" γιατρού), τον Ανδρέα Μπάρκουλη (στο ρόλο του "διεφθαρμένου" εμπόρου φαρμάκων) και την Μαίρη Χρονοπούλου (την απαραίτητη femme fatale που διαρκώς παλαντζάρει ανάμεσα στον "αδιάφθορο" και στον "διεφθαρμένο"). Όπως προείπαμε, ο Φώσκολος δεν φείδεται "εκβιασμού δακρύων" κι εν προκειμένω, με πυροκροτητή πλοκής ένα διαβόητο σκάνδαλο νοθείας φαρμάκων που είχε ως μακάβρια συνέπεια το θάνατο μικρών παιδιών, πρέπει να είσαι αληθινό γαϊδούρι για να μην καταφύγεις στα χαρτομάντιλα. Ο Φώσκολος πετυχαίνει διάνα τη συναισθηματική αχίλλεια πτέρνα των περισσοτέρων μας: καμία απάτη δεν μας θλίβει και δεν μας εξοργίζει τόσο, όσο η απάτη εις βάρος των αδύναμων και των ανηλίκων.
Ένα τρέιλερ και μια είδηση, που συμπτωματικά περιέπεσαν στην αντίληψή μου το ίδιο εικοσιτετράωρο, με οδήγησαν συνειρμικά στον Φώσκολο. Στο τρέιλερ του επερχόμενου συνταρακτικού ντοκιμαντέρ "The slightest touch", γύρω από άτομα με βαριές και ισόβιες σωματικές δυσλειτουργίες, εμφανίζεται για ελάχιστα δευτερόλεπτα ο διάσημος ηθοποιός Κόλιν Φάρελ μαζί με τον 23χρονο γιο του Τζέιμς, που έχει διαγνωστεί –ήδη από πολύ μικρή ηλικία- με Σύνδρομο Angelman, μια σπάνια νευρογενετική διαταραχή, ικανή να επηρεάσει το νευρικό σύστημα και να οδηγήσει σε καθυστέρηση της ανάπτυξης, δυσκολίες στην ομιλία, προβλήματα στην ισορροπία και την κίνηση, νοητική αναπηρία και επιληπτικές κρίσεις. Το πλάνο του πατέρα Κόλιν με τον γιο του Τζέιμς μού υπενθύμισε ότι για ορισμένες οικογένειες (πιο πολλές από όσο φανταζόμαστε) η καθημερινότητα ως Γολγοθάς δεν είναι ένα στείρο σχήμα λόγου. Ωστόσο ήταν η ντόπια είδηση (η αποκάλυψη πως οι ιθύνοντες μιας Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης εκμεταλλεύονταν αυτόν ακριβώς τον "Γολγοθά", αναρτούσαν φωτογραφίες ανήλικων πασχόντων στην επίσημη ιστοσελίδα της ΜΚΟ, πυροδοτούσαν συναισθήματα οίκτου και αλληλεγγύης, αποσπούσαν παχυλές χρηματικές χορηγίες για τους πάσχοντες και κατόπιν τις υπεξαιρούσουν για την πάρτη τους) που μου έδωσε παραστατικά τον ορισμό της ανθρώπινης σκατοψυχίας. Είτε φωσκολολάτρες είτε φωσκολομάχοι, οφείλουμε να του αναγνωρίσουμε ότι, σε άλλους καιρούς και με ασυγκρίτως πιο πενιχρά μέσα, ανέλαβε να μας ξεναγήσει στον κοινωνικό υπόνομο.
Διαβάστε Επίσης
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![24 Ιουλίου 1974: Πριν από 52 χρόνια η Δημοκρατία επέστρεφε στη Ελλάδα, με την πτώση της χούντας [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/c5/c5e7c7d36a6f45d79ba268401be1ddaf.jpg?quality=60&404=default&v=2)
