Το "Ζουν ανάμεσά μας" (1988) του αμερικανού σκηνοθέτη Τζον Κάρπεντερ μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί ως το αρχέτυπο της cult ταινίας, καθώς συγκεντρώνει τα περισσότερα, εάν όχι όλα τα χαρακτηριστικά του είδους: σχετικά χαμηλού κόστους για τα χολιγουντιανά δεδομένα (3.000.000 δολάρια) απέφερε πολλαπλάσια κέρδη σε βάθος χρόνου· παραμένει η ισχυρή εντύπωση από την προβολή της στη μνήμη των θεατών πολύν καιρό αφότου σβήσει κάθε ανάμνηση από την πλοκή της· λατρεύεται δεκαετίες αργότερα για εντελώς άσχετους ή και λάθος λόγους, για τους οποίους εκτιμήθηκε ή επικρίθηκε αρχικά. Επιπροσθέτως στην πατρίδα μας, η ενισχυμένη εμπνευσμένη απόδοση ("Ζουν ανάμεσά μας") του πρωτότυπου τίτλου της ταινίας ("They live") μεταλαμπαδεύτηκε σύντομα ως έκφραση στον καθημερινό μας λόγο, τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό, με συνέπεια να αποσπαστεί πλήρως από το γενεαλογικό της δέντρο. Σήμερα οι περισσότεροι συμπατριώτες μας την χρησιμοποιούν κατά κόρον, δίχως καν να γνωρίζουν ότι ξεκίνησε τη διεθνή της σταδιοδρομία ως… ταινία του Κάρπεντερ.
Η πλοκή της ίδιας της ταινίας, από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να χρησιμεύσει και ως εγχειρίδιο κάθε θεωρίας συνωμοσίας, από τις πιο ευτράπελες και ψυχαγωγικές έως και τις πιο ψυχοφθόρες κι επικίνδυνες: εκεί έξω "κάτι μας κρύβουν", αλλά επειδή εμείς προφανώς είμαστε "γάτοι με πέταλα", τελικά καταφέρνουμε και μαθαίνουμε όλα τα "επτασφράγιστα μυστικά" και ξεφωνίζουμε μέχρι το τελευταίο καφενείο της επικράτειας όσα με ποταμούς αίματος διαφύλαξαν οι "κακοί" στα σκοτεινά τους υπόγεια. Έτσι και στην ταινία του Κάρπεντερ, οι "κακοί" είναι κάποιοι αποκρουστικοί εξωγήινοι που ελέγχουν το μυαλό μας (mind control) και μας "εμφυτεύουν" τις δικές τους εντολές μέσω κεραιών τηλεόρασης (είπαμε, 1988, τα πράγματα είναι λίγο πρωτόγονα ακόμη), ενόσω εμφανισιακά δεν ξεχωρίζουν από εμάς και χρειαζόμαστε ειδικά "μαύρα γυαλιά" (στην πορεία της ταινίας –και προκειμένου να μην δίνουμε "στόχο" στους εξωγήινους- θα βολευτούμε και με ειδικούς "φακούς επαφής") για να "δούμε" την πραγματική σιχαμερή τους φυσιογνωμία.
Κάπου εδώ έγκειται και η διαχρονική επιτυχία/ανθεκτικότητα της έκφρασης "Ζουν ανάμεσά μας": εάν δεν διαφέρουν από εμάς εμφανισιακά, πώς θα τους πάρουμε είδηση και θα προφυλαχτούμε εγκαίρως από την ολέθρια επιρροή τους; Μια πρόσθετη δυσκολία είναι πως, όχι μονάχα μας μοιάζουν εμφανισιακά, αλλά και ότι –έως ένα σημείο τουλάχιστον- διαθέτουν την ίδια στοιχειώδη ευθυκρισία μ’ εμάς ή, εάν προτιμάτε, το ίδιο ένστικτο επιβίωσης που καθοδηγεί όλα τα έμβια όντα του πλανήτη. Εάν πάρει το σπίτι τους φωτιά, λόγου χάριν, πρώτα θα πεταχτούν έξω, μετά θα καλέσουν την πυροσβεστική και κατόπιν θα προσευχηθούν (διαισθάνονται ότι, αν τα κάνουν ανάποδα, μάλλον δεν θα τους δοθεί η ευκαιρία να μας αφηγηθούν την εμπειρία τους). Εάν τους ζητήσουμε δανεικά δεσμευόμενοι να τους καταβάλλουμε ένα σεβαστό, ακόμη κι ένα αισχροκερδές επιτόκιο στην… άλλη ζωή, απαξάπαντες, μηδέ των πλέον θρησκόληπτων εξαιρουμένων, θα καγχάσουν με την αφέλειά μας. Εάν αρρωστήσουν σοβαρά, σφόδρα πιο πιθανό είναι να αναρωτηθούν ποιο νοσοκομείο εφημερεύει παρά ποια εκκλησία είναι ανοιχτή. Θέλω να πω, η εγκατάλειψη της "κοινής λογικής" εκ μέρους τους, δεν οφείλεται συνήθως σε κάποια γενετική ανεπάρκεια, αλλά είναι μια συνειδητή απόφαση… -για λόγους εξομοίωσης της συμπεριφοράς τους με τη συμπεριφορά των τριγύρω τους, για λόγους επαγγελματικής σκοπιμότητας ή συμφέροντος, για λόγους υπαρξιακής ανασφάλειας; Είναι μια άλλη τεράστια πικρή συζήτηση· δεν είναι της παρούσης.
Μαίνεται εδώ και χρόνια η δημόσια αντιδικία, ιδίως στα social media, γύρω από το πώς οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε όσους "ζουν ανάμεσά μας", αφ’ ης στιγμής τους… εντοπίσουμε. Συχνά σκοντάφτουμε στο δυσάρεστο ερώτημα: "Μα είναι δυνατόν όλοι αυτοί να… ψηφίζουν;". Κατανοώ τη δυσαρέσκεια εκείνων που, όχι άδικα, δυσανασχετούν με την ιδέα να κρίνεται η ζωή τους από τη ψήφο όσων ολοφάνερα είναι "απαλλαγμένοι από τις συμφορές της νοημοσύνης" (κατά την προσφιλή διατύπωση των Μόντι Πάιθον), αλλά πολύ φοβάμαι πως μια κουβέντα περί "καταλλήλων" και "ακαταλλήλων" ψηφοφόρων θα εκλάβει γρήγορα διαστάσεις εκλογικής "γενοκτονίας"· πάντοτε –αλλά κυρίως μετά τη βραχύβια εμπλοκή μου στην ενεργό πολιτική- μου προκαλούσε θυμηδία η αυταπάτη πως οι εκλογείς βάζουν κάτω τα προγράμματα των κομμάτων και επιλέγουν το ορθολογικότερο. Έπειτα, εάν ανοίξουμε ένα ανάλογο ζήτημα "καταλληλότητας", πέρα από τους αναμενόμενους τριγμούς στα θεμέλια της ίδιας της δημοκρατίας, ίσως –από καθαρά "ποσοτική" σκοπιά- να διαπιστώσουμε έντρομοι ότι δεν "ζουν ανάμεσά μας", αλλά "ζούμε ανάμεσά τους". Άντε να ξεμπλέξεις μετά.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
