Νοικοκυραίοι νέας κοπής

Έχω να παρακολουθήσω χρόνια τηλεόραση. Ενημερώνομαι από τις εφημερίδες και το διαδίκτυο. Ψυχαγωγούμαι από βιβλία, μουσικές, ταινίες και σειρές σε πλατφόρμες. Δελτία ειδήσεων, φαντασμαγορικά σόου, πολιτικές συζητήσεις -υπάρχουν άραγε ακόμα;- δεν βλέπω. Από μια άποψη χάνω. Δεν οφείλει ο κάθε ενεργός πολίτης να έχει μια ιδέα για το τι κουβεντιάζεται στα πρωινάδικα; Να ξέρει τους υπέρλαμπρους αστέρες της μίας ή των δύο σεζόν;

Να έχει προσωπική άποψη για τους κορδακιζόμενους υπουργούς, την ντανταϊστική σχεδόν ρητορική του Κυριάκου Βελόπουλου και το ηφαίστειο Ζωή Κωνσταντοπούλου καθώς εκρήγνυται στα μούτρα του εκάστοτε οικοδεσπότη της; Τα πιο σπαρταριστά, θα μου πείτε, αποσπάσματα κυκλοφορούν στα σόσιαλ μίντια. Γίνονται viral. Άλλο όμως να σου δίνουν τα "best of”. Και άλλο να κάθεσαι στον καναπέ και να αναμένεις στωικά την κορύφωση. Φοβάμαι πως μονάχα οι ηλικιώμενοι το κάνουν πλέον αυτό. Άντε -εκόντα, άκοντα- και τα εγγονάκια τους.

Εκείνο που κυρίως χάνω είναι οι τηλεοπτικές διαφημίσεις. Μέσα σε μετρημένα δευτερόλεπτα αποτυπώνουν τον σφυγμό της κάθε εποχής.

Όσες λίγες διαφημίσεις έχουν διασωθεί από τη δεκαετία του 1970 μάς θυμίζουν ότι τότε η όλη Ελλάδα δεν ήταν ένας πολιτισμός. Αλλά ένα τασάκι. Και πως ο άντρας, ο οποίος μπορούσε να πληρώσει ένα ενοικιαζόμενο δωμάτιο στη Μονεμβασία και να ανοίξει ένα μπουκάλι άσπρο κρασί εθεωρείτο σχεδόν τζετσέτερ.

Ο ελληνοχριστιανισμός κατά τα άλλα, το "πατρίς, θρησκεία, οικογένεια" καλά κρατούσε και στα ‘80ς και στα ’90ς. Έστω σε μια κάπως πιο ποπ εκδοχή. Οι μαμάδες σερβίριζαν μακαρονάδες –"ηλιομαγειρέματα γεμάτα αναμνήσεις"-, οι μπαμπάδες έπαιζαν προπό, αγόραζαν πεντάπορτα αυτοκίνητα, έστελναν τα πιτσιρίκια για ψώνια στο σούπερ μάρκετ. Οι νεαρότεροι πήγαιναν εκδρομές και έρχονταν σχεδόν στο τσακίρ κέφι πίνοντας νες καφέ. Αποκλειστικά ετεροφυλόφιλα, εννοείται, ζευγάρια. Γιαγιάδες και παππούδες παρέμεναν θαλεροί, αναζωογονούνταν κάθε Κυριακή με την επίσκεψη των βλαστών τους.

Οι περισσότερες διαφημίσεις ειδών διατροφής ή ασφαλιστικών εταιρειών της εποχής εκείνης θα μπορούσαν με ελάχιστες αλλαγές να χρησιμοποιηθούν στις προεκλογικές εκστρατείες των κομμάτων εξουσίας. Εικονογραφούσαν άριστα το πασοκικό σύνθημα "για ακόμα καλύτερες μέρες". Ή το εντελώς παρόμοιο της Νέας Δημοκρατίας του 2004, "υπάρχει καλύτερη Ελλάδα και τη θέλουμε". Μοναδική σχεδόν παραφωνία τα σκετς του Χάρρυ Κλυν. Όπως κάποιες δεκαετίες αργότερα ο "Ομορφάντρας" του εξαιρετικού ηθοποιού Μανώλη Μαυροματάκη και ο "Αγαπούλας" του σπουδαίου Τάκη Σπυριδάκη.

Είμαστε μια κοινωνία νοικοκυραίων, οι οποίοι όσο κι αν τραντάζονται από τις φουρτούνες της Ιστορίας ξαναβρίσκουν σύντομα σχετικά τη ρότα τους και αρμενίζουν με "την Ελλάδα καραβοκύρη", όπως ποιητικά το θέτει ο Νίκος Γκάτσος; Ή χωριζόμαστε στους κυρ-Παντελήδες και στους άλλους, τους εξεγερμένους, που φυτιλιάζουν τις βεβαιότητες μας; Και αν ακόμα υπάρχουν οι -κατά Διονύση Χαριτόπουλο- "Άτακτοι", αποτελούν μιάν ισχνή μειονότητα. Αγοραστικά μη υπολογίσιμη. Πολιτικά αδιάφορη. Προς το παρόν τουλάχιστον.

Το διαπίστωσα χθες, που πήγα σινεμά και είδα καμιά δεκαριά διαφημίσεις πριν να ξεκινήσει η ταινία. Οι φάτσες, εννοείται, έχουν εκμοντερνιστεί κατά τις απαιτήσεις της πολιτικής ορθότητας. Δεν παίζουν πλέον πεντάμορφα μοντέλα αλλά κανονικά -ό,τι και αν σημαίνει αυτό- κορίτσια και αγόρια. Κάποια θα τα έλεγες "φασαίους". Άλλα εύκολα θα μπορούσες να τα δεις ακόμα και σε κατάληψη. Αυτόχθονες γονείς με μαύρα παιδάκια όχι "της κοιλιάς" μα "της καρδιάς", τουτέστιν υιοθετημένα. Εβδομηντάρηδες και ογδοντάρηδες με μωβ μαλλιά και τατουάζ, στον δρόμο που είχε χαράξει ο Γιάννης Μπουτάρης. Βεβαίως και λοάτκι. Απελευθερωμένα και χαρούμενα – ουδεμία σχέση έχοντα με τον Ζαν Ζενέ ή με τον Κώστα Ταχτσή. Το να είσαι τότε ερωτικά διαφορετικός και να μην το κρύβεις αποτελούσε αυτόχρημα επαναστατική πράξη. Σήμερα, στην Ελλάδα των πόλεων, ως και η γιαγιά σου το αποδέχεται. Και σού εύχεται "καλά στέφανα", κοιτώντας με στοργή το ομόφυλο ταίρι σου.

Δεν έχουν συνεπώς προοδεύσει οι αξίες; Δεν έχουν απελευθερωθεί οι άνθρωποι από κοινωνικές συμβάσεις που τους καταπίεζαν και τους μαράζωναν; Ασφαλώς. Πρωτίστως ωστόσο με όρους κατανάλωσης.

Οι φασαίοι, οι λοάτκι, οι κεντρώοι ου μην αλλά και οι ριζοσπάστες αριστεροί διαθέτουν πορτοφόλια, συνήθως πλέον ηλεκτρονικά. Οι διαφημιζόμενοι το γνωρίζουν και παραγγέλνουν διαφημίσεις συμπεριληπτικές, που να απευθύνονται σε όλους. Να δελεάζουν ιδίως τους οικονομικά πιο καλοστεκούμενους. Ποιος έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να αγοράσει το προϊόν σου; Ο "Μακεδονομάχος" του κατώτατου μισθού, που πρώτα ψήφιζε Χρυσή Αυγή και τώρα διεκδικείται από τη Νίκη, την Ελληνική Λύση και την κυρία Καρυστιανού; Ή ένας καλοπληρωμένος κομπιουτεράς, που τυγχάνει γκέι; Δεν ξέρω εάν η αγορά αυτορρυθμίζεται. Ρυθμίζει πάντως τα ήθη.

Το βρίσκω κακό; Επ’ουδενί. Κάλλιο η κοινωνία να’ναι ελαφρώς νερόβραστη παρά να κοχλάζει, να προοιωνίζεται εξεγέρσεις κι όποιον πάρει ο Χάρος.

Ίσως όμως και όχι. Στο δέκατο πλάνο που είδα ενός δήθεν ανέμελου μετεφήβου απορροφημένου στο κινητό του –ας είν’καλά τα δωρεάν data-, άρχισα να δυσανασχετώ. Κι όταν, καπάκι, μου απευθύνθηκε από την οθόνη ένας υπεραισιόδοξος νεφροπαθής, που κάνει -λέει- αιμοκάθαρση σε συνθήκες πολυτελείας χάρη στην εταιρική κοινωνική ευθύνη ενός διαδικτυακού καζίνο, κάγχασα. Θυμήθηκα τη μνημειώδη φράση του Άδωνι Γεωργιάδη "περνάτε καλά και δεν το καταλαβαίνετε".

Εντός του Έλληνα συγκρούονται ανέκαθεν αντίθετες δοξασίες. Το συμπλέγμα ανωτερότητας έναντι παντός ξένου. Και η εφιαλτική ανάμνηση της ψωροκώσταινας. Μια υπερβολική αυτοπεποίθηση. Και ένα σύνδρομο καταδίωξης. Η μίρλα, το σιχτίρισμα με την ελάχιστη αφορμή. Και το "να περνάω εγώ καλά κι ας ψοφήσουν χίλια αρνιά, εβίβα!" του βοσκού που περνιέται για τσέλιγκας.

Το ίδιο, πιθανολογώ, θα συμβεί στις προσεχείς εκλογές. Καθοδόν προς τις κάλπες, θα μας γανιάσουν τα αυτιά ότι είμαστε νοικοκυραίοι νέας κοπής. Οι οποίοι αν φερθούν ανώριμα διακυβεύουν τα κεκτημένα τους, την πολύτιμή τους καθημερινότητα. Ίσως και να μην τους ακούσουμε. Να βάλουμε με την ψήφο μας μπουρλότο. Να τα αλλάξουμε όλα. Χωρίς στην ουσία να αλλάξουμε τίποτα.

Πηγή: capital

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr