Διδάκτορες και γατόνια

"Τα παιδιά μας με δύο διδακτορικά είναι γκαρσόνια γιατί δεν έχουν μέσον, μπάρμπα στην Κορώνη. Ενώ οι δήθεν άριστοι γίνονται υπουργοί…" είπε -σε πρόσφατη συνέντευξή της- η Λένα Διβάνη, πολύ καλή συγγραφέας, ξεχωριστής ευφυίας και ενσυναίσθησης πρόσωπο.

Κοιτάζοντας, πράγματι, την περίπτωση του Μακάριου Λαζαρίδη τείνεις να της δώσεις απόλυτο δίκιο. Ο δύστηνος Λαζαρίδης έχει μετατραπεί εκών άκων σε σύμβολο της αναξιοκρατίας, της αναρρίχησης μέσα στον κομματικό σωλήνα, "έρποντας, γλείφοντας και με τα κέρατά του" θα έλεγαν ορισμένοι – υπερβολικά, ίσως, σκληρά. Κάποιος βιτριολικός θεατρικός συγγραφέας άνετα θα μπορούσε να σκαρώσει επάνω του νούμερο θερινής επιθεώρησης. Θα τον υποδυόταν αξεπέραστα ο Δημήτρης Πιατάς. Ο συνδυασμός ψευτοσεμνότητας -ήτοι κακομοιριάς- με υπόγειο θράσος ανήκει κατ’εξοχήν στην υποκριτική του γκάμα. Το θέατρο θα τρανταζόταν. Γάργαρο και λυτρωτικό το γέλιο οσάκις διακωμωδούνται οικεία μας κακά.

Και όμως. Η Λένα Διβάνη κάνει λάθος. Και όχι διότι εν τη ρύμη του προφορικού και χειμαρρώδους λόγου της προσέβαλε την επαγγελματική τάξη των σερβιτόρων, χαρακτηρίζοντάς τους έμμεσα ως τους τελευταίους τροχούς της αμάξης. Μα επειδή ξεχνάει πώς λειτουργεί η ζωή παντού και πάντα. Ακόμα και σε κοινωνίες που ορθώς καμαρώνουν για την ισονομία, για την ακριβοδίκαια παροχή ευκαιριών σε όλους τους πολίτες τους. Στις σκανδιναβικές χώρες κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Στον Καναδά ή στη Νέα Ζηλανδία ακόμα και στις μέρες μας.

Η αληθινή ενηλικίωση του ανθρώπου δεν συμβαίνει όταν συμπληρώνει τα δεκαοχτώ. Μα όταν εισέρχεται στην αγορά εργασίας. Τότε καλείται να αποδείξει και να εξαργυρώσει την αξία του. Οι νόμοι της πιάτσας ανέκαθεν σκληροί και δυσερμήνευτοι για τους νεήλυδες - χρειάζεται χρόνος για να τους αποκρυπτογραφήσεις. Ένα από τα πρώτα πράγματα που αντιλαμβάνεσαι;

Πώς τα πτυχία, όσο βαριά κι είναι, ελάχιστα σημαίνουν άμα δεν τα επιβεβαιώνεις στην πράξη. Κανένα εκπαιδευτικό ίδρυμα δεν σου εγγυάται -πώς θα μπορούσε άλλωστε;- ότι με την αποφοίτησή σου θα βρεις εργασία με αποδοχές ανάλογες των τυπικών προσόντων σου. Ούτε όμως ο νεποτισμός, ο "μπάρμπας στην Κορώνη", μπορεί να σε σώσει. Αν είσαι στούρνος, το παράθυρο που θα σου ανοίξει, θα κλείσει σύντομα με πάταγο.

Έχω συναντήσει "σοφούς" επιστήμονες, οι οποίοι στο πεδίο αποδεικνύονταν σκέτες νούλες. Γιατρούς με κορνιζαρισμένες πάνω από το κεφάλι τους περγαμηνές φημισμένων πανεπιστημίων -άριστα μετ’επαίνων-, οι οποίοι έπαιρναν κόσμο στον λαιμό τους, ανίκανοι όντες να κουράρουν στοιχειωδώς τον άρρωστο. Δικηγόρους που αν διάβαζες το βιογραφικό τους θα εντυπωσιαζόσουν, στα δικαστήρια όμως τους κατατρόπωναν συνάδελφοί τους, οι οποίοι με τα χίλια ζόρια είχαν τελειώσει τη Νομική Κομοτηνής – την αναφέρω μόνο επειδή έχει τη χαμηλότερη βάση εισαγωγής στις πανελλαδικές.

Έχω γνωρίσει, από την άλλη, αποφοίτους δημοτικού, που έφεραν τον κόσμο βόλτα και πρόκοψαν υπεράνω πάσης προσδοκίας. Εντυπωσιακότατο παράδειγμα ο Ηλίας Μαροσούλης. Πάμπτωχος κατηφόρισε από το χωριό του στην Αθήνα, μέσα σε δύο δεκαετίες εξελίχθηκε στον σημαντικότερο επιχειρηματία στον χώρο του θεάτρου και της νυχτερινής διασκέδασης. Δεν σας αρέσει η νυχτερινή διασκέδαση; Προτιμάτε πιό εκλεπτυσμένες μορφές τέχνης; Ο κορυφαίος σκηνοθέτης Κουέντιν Ταραντίνο δεν πάτησε ποτέ το πόδι του σε σχολή κινηματογράφου. Είναι ουσιαστικά αυτοδίδακτος. Ενώ ο Στιβ Τζομπς εγκατέλειψε το πανεπιστήμιο στο πρώτο κιόλας εξάμηνο. Ο Μπιλ Γκέιτς άντεξε τρία σχεδόν στο Χάρβαρντ προτού το παρατήσει για να ιδρύσει τη Μάικροσοφτ.

Υπήρξε μια ολόκληρη εποχή που στην Ελλάδα, άπαξ και διέθετες τις εκ του νόμου προϋποθέσεις, ίσως και κάποιο "δόντι", διοριζόσουν στο κράτος και μπορούσες να βαράς μύγες μέχρι τη συνταξιοδότησή σου. Κάθε επιπλέον μάλιστα "χαρτί" συνεπαγόταν μισθολογική αναβάθμιση. Ακόμα και στις μέρες μας, δημόσιοι υπάλληλοι εγγράφονται σε σεμινάρια που το περιεχόμενό τους τούς είναι παγερά αδιάφορο μόνο και μόνο για να μοριοδοτηθούν.

Η εποχή αυτή κι αν δεν έχει τελειώσει, τελειώνει. Η τεχνολογική επανάσταση καλπάζει. Όποιος δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της θα μένει εκτός. Και δύο και τρία διδακτορικά να διαθέτει. Και άψογα, εξαιρετικά φιλότιμα, να διεκπεραιώνει τα καθήκοντά του. Οι ανατέλλοντες καιροί δεν έχουν χώρο για διεκπεραιωτές. Αλλά από ανθρώπους με φαντασία και καπατσοσύνη, με ένστικτο και φιλοδοξία, που θα τους φέρνει ένα βήμα εμπρός από την τεχνητή νοημοσύνη. Από -με μια λέξη- γατόνια.

Τα γατόνια και από γκαρσόνια να ξεκινήσουν βρίσκουν, σύντομα μάλιστα, την άκρη. "Οι υπόλοιποι;" θα ρωτήσετε δικαίως. Όσοι δεν έχουν την απαιτούμενη διάθεση ή ενέργεια; Όσοι προτιμούν να μένουν μέχρι τα τριάντα στο πατρικό τους παρά να στύβουν την πέτρα; Όλοι εκείνοι που με το παραμικρό αισθάνονται άβολα, αναθεματίζουν το "σύστημα" και παραμυθιάζονται πολιτικά από τον κάθε δημαγωγό, ο οποίος τους τάζει λαγούς με πετραχήλια;

Μακράν εμού ο κοινωνικός δαρβινισμός. Η άποψη ότι οι λιγότερο κωλοπετσωμένοι πρέπει να αφεθούν στη μοίρα τους. Σε ένα ευρύχωρο έστω περιθώριο. Ακόμα και αν η αγορά δεν τους χρειάζεται, η πολιτεία επιβάλλεται να μεριμνήσει για εκείνους. Αν όχι από αλληλεγγύη, τουλάχιστον από πρόνοια προς τον εαυτό της. Με την κατάργηση αναρίθμητων θέσεων εργασίας, όσοι θα βρεθούν σε μακροχρόνια ή και ισόβια αεργία θα αποτελούν άκρως εύφλεκτη εκρηκτική ύλη.

Πρέπει να νομοθετηθεί το συντομότερο κατώτατο εγγυημένο εισόδημα. Ουδόλως ως μισθός πείνας. Ως προϋπόθεση για μια αξιοπρεπή διαβίωση. Οι νέες τεχνολογίες θα εκτοξεύσουν την παραγωγικότητα. Τα δώρα τους οφείλουν να μοιραστούν σε όλους. Ασφαλής κι άνετος έτσι ο αριστούχος φοιτητής, ο οποίος νοιώθει ότι ταπεινώνεται αν κουβαλήσει ένα δίσκο, θα μπορεί να κάνει και τέταρτο διδακτορικό.

Πηγή: capital

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr