Μισός μισθός για ένα σπίτι, ζωή με τους γονείς μέχρι τα 30 – Η λύση που κρύβεται στα ακίνητα των δήμων

Το να φύγει ένας νέος από το πατρικό του και να αποκτήσει το δικό του σπίτι έχει μετατραπεί σε μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές προκλήσεις στην Ελλάδα. Με το κόστος στέγασης να απορροφά μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος, το οποίο φτάνει έως και το 40%, η ανεξαρτητοποίηση αναβάλλεται, η δημιουργία οικογένειας γίνεται δυσκολότερη και η αναζήτηση προσιτής κατοικίας εξελίσσεται σε καθημερινό αγώνα.

Τα ακίνητα που ανήκουν στους δήμους της χώρας θα μπορούσαν να δώσουν μία λύση στο παραπάνω πρόβλημα, καθώς αρκετά από αυτά ενδέχεται να μπορούν να μετατραπούν σε κατοικίες με χαμηλό ενοίκιο, εφόσον καταγραφούν, ελεγχθούν και κριθούν κατάλληλα.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης της BluPeak Estate Analytics, η οποία προτείνει τη δημιουργία οργανωμένου δημοτικού αποθέματος προσιτής κατοικίας, ώστε ακίνητα που σήμερα δεν αξιοποιούνται στεγαστικά να μπορούν να προσφέρουν διέξοδο σε νέους, οικογένειες και εργαζομένους.

Αναγκάζονται να μείνουν έως και τα 30 με τους γονείς τους οι Έλληνες

Τα στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Το 2024, οι νέοι στην Ελλάδα έφευγαν από την οικογενειακή κατοικία κατά μέσο όρο σε ηλικία 30,7 ετών, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση η αντίστοιχη ηλικία ήταν μόλις 26,2 έτη.

Με άλλα λόγια, οι Έλληνες καθυστερούν περίπου τεσσεράμισι χρόνια περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να αποκτήσουν τη δική τους στέγη.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για το οικονομικό βάρος της κατοικίας. Στην Ελλάδα, το 30,3% των νέων ηλικίας 15 έως 29 ετών ζούσε το 2024 σε νοικοκυριά όπου οι στεγαστικές δαπάνες απορροφούσαν τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το αντίστοιχο ποσοστό περιοριζόταν μόλις στο 9,7%. Πρόκειται για μια οικονομική πίεση που αφήνει περιορισμένα περιθώρια για τις υπόλοιπες ανάγκες της καθημερινότητας.

Η δυσκολία δεν περιορίζεται στην εύρεση ενός σπιτιού. Επηρεάζει τις αποφάσεις για εργασία, προσωπική ζωή και δημιουργία οικογένειας. Όπως επισημαίνει η μελέτη, η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα των νέων να οργανώσουν τη ζωή τους, χωρίς ωστόσο να αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα που επηρεάζει το δημογραφικό πρόβλημα.

Σχεδόν 390.000 εγγραφές δημοτικής περιουσίας – Πόσες μπορούν να γίνουν σπίτια;

Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η μελέτη στρέφει το ενδιαφέρον σε μια δυνατότητα που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητη: τη δημοτική ακίνητη περιουσία.

Σύμφωνα με την επεξεργασία στοιχείων του Κτηματολογίου που παρουσιάζει η BluPeak Estate Analytics, εντοπίστηκαν 389.556 εγγραφές και δικαιώματα που συνδέονται με ακίνητα των 332 δήμων της χώρας.

Αξίζει να αναφερθεί πως δεν πρόκειται για 389.556 κλειστά σπίτια ή διαθέσιμες κατοικίες, καθώς οι εγγραφές αφορούν δικαιώματα επί ακινήτων, τα οποία μπορεί να έχουν διαφορετικές χρήσεις, ιδιοκτησιακό καθεστώς και τεχνικά χαρακτηριστικά. στόσο, η ανάλυση δείχνει ότι ένα μέρος αυτής της περιουσίας θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί.

Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι περίπου το 25% των δημοτικών δικαιωμάτων μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα, το 40% απαιτεί τεχνική, διοικητική ή νομική προετοιμασία, ενώ το υπόλοιπο 35% αντιμετωπίζει σοβαρές εκκρεμότητες ή περιορισμούς.

Χαμηλά ενοίκια αντί για κλειστά δημοτικά ακίνητα

Η πρόταση της BluPeak δεν προβλέπει την πώληση της δημοτικής περιουσίας, αλλά την αξιοποίησή της με κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια, ώστε να δημιουργηθεί ένα απόθεμα κατοικιών που θα παραμένει στην ιδιοκτησία των δήμων.

Μεταξύ των λύσεων που εξετάζονται περιλαμβάνονται μακροχρόνιες μισθώσεις με χαμηλό ή ελεγχόμενο ενοίκιο, παραχώρηση χρήσης σε δικαιούχους που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, αλλά και ανακαίνιση ακινήτων με αντάλλαγμα τη δυνατότητα πολυετούς κατοίκησης.

Η λογική είναι ότι ένα δημοτικό ακίνητο, αντί να παραμένει εκτός στεγαστικής χρήσης, θα μπορούσε να μετατραπεί σε κατοικία για έναν νέο εργαζόμενο ή μια οικογένεια που δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις τιμές της αγοράς.

Επιπλέον, καθώς η ιδιοκτησία θα παραμένει στον δήμο, το ίδιο ακίνητο θα μπορεί να καλύπτει διαδοχικά τις ανάγκες διαφορετικών δικαιούχων, δημιουργώντας μια πιο σταθερή μορφή κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής.

Βασική προϋπόθεση είναι να προηγηθεί ουσιαστική απογραφή. Οι δήμοι θα πρέπει να γνωρίζουν ποια ακίνητα διαθέτουν, πού βρίσκονται, σε ποια κατάσταση είναι, ποιες χρήσεις επιτρέπονται και πόσο θα κοστίσει η αποκατάστασή τους.

Από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη μέχρι τα νησιά

Η στεγαστική κρίση δεν έχει παντού την ίδια μορφή και, σύμφωνα με τη μελέτη, ούτε οι λύσεις μπορούν να είναι ίδιες.

Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, προτεραιότητα θα μπορούσε να δοθεί στην ενεργοποίηση κενών κτιρίων για τη δημιουργία προσιτών κατοικιών.

Στα τουριστικά νησιά, όπου η εξασφάλιση στέγης αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη μόνιμη εγκατάσταση, προτείνεται η δημιουργία δημοτικών κατοικιών για οικογένειες και εργαζομένους καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Αντίστοιχα, σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, η κατοικία θα μπορούσε να συνδυαστεί με πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, μεταφορές και δυνατότητες τηλεργασίας, ενώ στις πανεπιστημιακές πόλεις εξετάζεται η επανάχρηση δημόσιων κτιρίων και εστιών για φοιτητική στέγη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα παροχής κατοικίας σε γιατρούς, εκπαιδευτικούς και άλλους εργαζομένους κρίσιμων υπηρεσιών, καθώς και η προσέλκυση νέων οικογενειών σε περιοχές που αντιμετωπίζουν πληθυσμιακή συρρίκνωση.

Διαβάστε Επίσης

Πόσο κοστίζει να νοικιάσεις ένα σπίτι 60 τ.μ. - Οι τιμές ανά περιοχή σε όλη τη χώρα

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr