Η άγνωστη ιστορία πίσω από τη φωτογραφία του Καραμανλή και του Ζισκάρ ντ' Εστέν στην ταβέρνα του Ξυνού

Πενήντα ένα χρόνια μετά το ιστορικό δείπνο του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Βαλερί Ζισκάρ ντ' Εστέν στην ταβέρνα του Ξυνού, στην καρδιά της Πλάκας, μια μαρτυρία έρχεται να φωτίσει μια άγνωστη λεπτομέρεια μιας από τις πιο χαρακτηριστικές φωτογραφίες της Μεταπολίτευσης, που αποτυπώνει τον Έλληνα πρωθυπουργό και τον Γάλλο πρόεδρο κατά την επίσημη επίσκεψη του μαζί με τη σύζυγό του Αν-Αϊμόν ντε Μπραντ, στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 1975.

Διαβάστε Επίσης

Σεπτεμβριανά 1955: Το πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων της Πόλης από τον τουρκικό όχλο- Πώς οργανώθηκε από το βαθύ κράτος

Πριν από αρκετά χρόνια είχα ρωτήσει τον φωτορεπόρτερ Βασίλη Καραμανώλη, τον άνθρωπο που βρισκόταν εκεί και απαθανάτισε τη σκηνή:

– Σε ποιον κάνει νεύμα ο Καραμανλής; Σε εσένα;

– Όχι. Από όσο θυμάμαι, χαιρετούσε ένα κοριτσάκι.

Για δεκαετίες κανείς δεν γνώριζε σε ποιον απευθυνόταν το νεύμα του Καραμανλή. Σήμερα, η απάντηση έρχεται από τη Σόφη Φώτη, πολιτικό μηχανικό, η οποία εργάζεται στα έργα ανακατασκευής, συντήρησης και επίβλεψης κτιριακών υποδομών της Βουλής των Ελλήνων. Η Σόφη Φώτη αποκαλύπτει ότι ήταν η ίδια, ένα τρίχρονο κορίτσι τότε, που παρακολουθούσε με περιέργεια τον Έλληνα πρωθυπουργό και τον Γάλλο πρόεδρο. Σε αυτήν έκανε νεύμα ο Καραμανλής.

Όπως μας αφηγείται:

"Τον Σεπτέμβρη του 1975 βρισκόμουν στην Πλάκα, στην οδό Αγγέλου Γέροντα, έπαιζα στο πεζοδρόμιο, έξω από το ξενοδοχείο που είχαν οι γονείς μου δίπλα από την ταβέρνα του Ξυνού. Εκείνο το βράδυ, έφτασε ένας ψηλός κύριος, καλοντυμένος και χαμογελαστός. Τον συνόδευε αρκετός κόσμος, όμως με είδε να παίζω, και στάθηκε για λίγο πριν μπει στην ταβέρνα, για να με πάρει αγκαλιά.

Η φωτογραφία αυτή είναι, λίγες στιγμές αργότερα, όταν από την είσοδο της ταβέρνας, τους περιεργάζομαι και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με εντοπίζει και σηκώνει το χέρι προς το μέρος μου για να με χαιρετίσει.

Μία από τις πρώτες αχνές αναμνήσεις της παιδικής μου ηλικίας, αλλά και από τις πιο ζωντανές μέσα από τις διηγήσεις της μητέρας μου, είναι αυτή η συνάντηση με ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα της πολιτικής ζωής της Μεταπολίτευσης. Αισθάνομαι σαν μια μικρή ψηφίδα στο ψηφιδωτό μιας εποχής που καθόρισε τη θέση της χώρας μου στη μελλοντική της πορεία. Κάθε φορά που ακούω σήμερα ειδήσεις για επισκέψεις ξένων ηγετών στην Ελλάδα, επιστρέφουν αυτές οι αχνές μνήμες.

Θυμάμαι την απλότητα εκείνης της εποχής και τον αυθορμητισμό των σημαντικών αυτών ανθρώπων. Την αμεσότητά τους στην επικοινωνία με τους πολίτες. Μια νοσταλγία και μια απλότητα που διασώθηκαν μέσα από τον φωτογραφικό φακό και παραμένουν ζωντανές, έστω ως αχνή ανάμνηση για μένα.

Σήμερα κάτι τέτοιο δύσκολα θα μπορούσε να συμβεί. Τα πρωτόκολλα ασφαλείας δεν θα επέτρεπαν σε ένα παιδί να πλησιάσει τόσο κοντά έναν αρχηγό κράτους ή έναν πρωθυπουργό.

Η ζωή, όμως, τα έφερε έτσι ώστε να βρίσκομαι και να εργάζομαι σήμερα πολύ κοντά στην πολιτική ζωή του τόπου μου".

Η επίσκεψη του Ζισκάρ ντ' Εστέν στην Ελλάδα

Η επίσκεψη εκείνη δεν ήταν μια συνηθισμένη διπλωματική αποστολή. Η Ελλάδα βρισκόταν μόλις έναν χρόνο μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, αναζητώντας τον ευρωπαϊκό της βηματισμό και τη θέση της σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον. Ο Ζισκάρ ντ' Εστέν υπήρξε ένας από τους θερμότερους υποστηρικτές της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας και ένας από τους στενότερους συμμάχους του Καραμανλή. Οι συζητήσεις τους εκείνες τις ημέρες θα συνέβαλαν καθοριστικά στη μετέπειτα ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα.

Ανάμεσα στα επίσημα δείπνα, τις πολιτικές συναντήσεις και τα διπλωματικά πρωτόκολλα, οι δύο ηγέτες βρέθηκαν και στην ιστορική ταβέρνα του Ξυνού στην Πλάκα, έναν χώρο που είχε συνδεθεί με την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Αθήνας. Εκεί τραβήχτηκε η φωτογραφία που έμελλε να γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στιγμιότυπα της επίσκεψης.

Η μαρτυρία της Σόφης Φώτη μετατρέπει μια ιστορική φωτογραφία σε ανθρώπινη ιστορία. Πίσω από δύο ηγέτες που συζητούσαν για το μέλλον της Ελλάδας, πίσω από τη στρατηγική σχέση του Καραμανλή με τον Ζισκάρ ντ' Εστέν και πίσω από τις αποφάσεις που θα επηρέαζαν τη θέση της χώρας στην Ευρώπη, υπήρχε και μια μικρή σκηνή καθημερινότητας: ένα παιδί που παρακολουθούσε με περιέργεια και ένας πρωθυπουργός που βρήκε χρόνο να του χαμογελάσει.

Ίσως γι' αυτό η συγκεκριμένη φωτογραφία παραμένει τόσο γοητευτική. Δεν καταγράφει μόνο μια διπλωματική στιγμή ούτε απλώς τη συνάντηση δύο ιστορικών προσωπικοτήτων. Καταγράφει την Ελλάδα της Μεταπολίτευσης στην πιο ανθρώπινη εκδοχή της: μια χώρα που έβγαινε από μια δύσκολη περίοδο, αναζητούσε το μέλλον της στην Ευρώπη και εξακολουθούσε να διατηρεί τη ζεστασιά, την αμεσότητα και την αυθεντικότητα των ανθρώπων της.

Σχετικά με την ταβέρνα του Ξυνού

Η ταβέρνα του Ξυνού υπήρξε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στέκια της παλιάς Πλάκας κατά τις δεκαετίες του 1950, του 1960 και του 1970. Δεν ήταν απλώς μια ταβέρνα, αλλά ένας χώρος συνάντησης πολιτικών, καλλιτεχνών, δημοσιογράφων και ξένων επισκεπτών, σε μια εποχή που η Πλάκα αποτελούσε το ζωντανό κοινωνικό και πολιτιστικό κέντρο της Αθήνας.

Ο Καραμανλής, οδήγησε τον φίλο του, τον Γάλλο πρόεδρο Βαλερί Ζισκάρ ντ' Εστέν, στην ταβέρνα του Ξυνού, για να γνωρίσει την αληθινή Αθήνα. Μέσα στα στενά της Πλάκας, μακριά από τις επίσημες αίθουσες και τις κρατικές τελετές, ο Έλληνας πρωθυπουργός θέλησε να παρουσιάσει στον σημαντικότερο ίσως ευρωπαίο σύμμαχο της Ελλάδας την ανθρώπινη πλευρά της χώρας που μόλις είχε επιστρέψει στη Δημοκρατία. Η ταβέρνα του Ξυνού έγινε έτσι το σκηνικό μιας συνάντησης όπου η υψηλή πολιτική συναντήθηκε με την απλότητα της αθηναϊκής καθημερινότητας.

Κεντρική φωτογραφία: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, και Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν με τη σύζυγό του στην ταβέρνα του Ξυνού. Φωτ. Βασίλης Καραμανώλης, 19 Σεπτεμβρίου 1975.

Διαβάστε Επίσης

Η Σμύρνη καίγεται: Το τέλος ελληνικής παρουσίας αιώνων στις ακτές της Ιωνίας και ο δρόμος της προσφυγιάς

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr