Σοκ προκάλεσε η είδηση του θανάτου του θανάτου του ποδοσφαιριστή Παρασκευά Άντζα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στην ηλικία των 49 ετών, μετά από μάχη με την Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση (ALS).
Τι είναι όμως Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση και τα χαρακτηριστικά της νόσου.
Η Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση (ALS), γνωστή και ως νόσος του κινητικού νευρώνα, είναι μια προοδευτική νευροεκφυλιστική ασθένεια που καταστρέφει τους κινητικούς νευρώνες, οδηγώντας τελικά σε μυϊκή παράλυση και αναπνευστική ανεπάρκεια. Ενώ η μέση επιβίωση είναι 2-5 χρόνια μετά τη διάγνωση, τα αποτελέσματα ποικίλλουν.
Η νόσος εμφανίζεται συχνότερα στους άνδρες και η μέση ηλικία διάγνωσης είναι περίπου τα 60 έτη, αν και μπορεί να προσβάλει και σημαντικά νεότερα άτομα.
Η ALS επηρεάζει κυρίως τους άνω και κάτω κινητικούς νευρώνες στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Καθώς αυτοί οι νευρώνες εκφυλίζονται:
Οι μύες χάνουν σταδιακά την νευρική τους παροχή
Η αδυναμία εξαπλώνεται από την μία περιοχή στην επόμενη
Αναπτύσσεται μυϊκή ατροφία
Τα αντανακλαστικά μπορεί να γίνουν υπερβολικά
Η εκούσια κίνηση γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη
Είναι σημαντικό ότι η ALS συνήθως δεν επηρεάζει τη γνωστική λειτουργία στους περισσότερους ασθενείς, αν και ένα υποσύνολο αυτών μπορεί να αναπτύξει μετωποκροταφική άνοια.
Η Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση είναι αδιάκοπα εξελισσόμενη και, προς το παρόν, δεν υπάρχει θεραπεία.
Τα συμπτώματα της ασθένειας
Η εξέλιξη της ALS δεν είναι αυστηρά γραμμική, αλλά συνήθως ακολουθεί ένα αναγνωρίσιμο μοτίβο:
Πρώιμο στάδιο
Τα συμπτώματα συχνά ξεκινούν ανεπαίσθητα:
Μυϊκή αδυναμία σε ένα χέρι ή πόδι
Δυσκολία στην ομιλία
Μυϊκές συσπάσεις
Κράμπες
Σε αυτό το στάδιο, πολλοί ασθενείς παραμένουν ανεξάρτητοι.
Μέσο στάδιο
Καθώς η απώλεια κινητικών νευρώνων επιταχύνεται:
Η αδυναμία εξαπλώνεται σε πολλαπλές περιοχές
Το περπάτημα και οι καθημερινές δραστηριότητες γίνονται δύσκολες
Μπορεί να αναπτυχθούν προβλήματα κατάποσης (δυσφαγία)
Η ομιλία μπορεί να υποστεί σοβαρή βλάβη
Η μυϊκή ατροφία γίνεται ορατή και συχνά απαιτούνται βοηθήματα κινητικότητας.
Όψιμο στάδιο
Στην προχωρημένη ALS:
Οι περισσότεροι μύες εκούσιας κίνησης παραλύουν
Η κατάποση γίνεται επικίνδυνη
Οι αναπνευστικοί μύες εξασθενούν
Η αναπνευστική ανεπάρκεια (αδυναμία επαρκούς αναπνοής) είναι η πιο συχνή αιτία θανάτου. Η αδυναμία των αναπνευστικών μυών είναι εκείνη που καθορίζει τελικά την επιβίωση στις περισσότερες περιπτώσεις.
Περιβαλλοντικοί παράγοντες
H καθηγήτρια Νευρολογίας Εύα Φέλντμαν από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, εξηγεί πως υπάρχουν ενδείξεις ότι η παρατεταμένη έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο, ιδιαίτερα στη σποραδική μορφή.
Η Φέλντμαν και οι συνεργάτες της μιλούν για το "εκθεσώμα" της ALS - το σύνολο των τοξικών περιβαλλοντικών εκθέσεων που αυξάνουν τον κίνδυνο.
Παρατεταμένη έκθεση σε:
οργανικούς χημικούς ρύπους
μέταλλα
φυτοφάρμακα
σωματίδια σκόνης από κατασκευαστικές εργασίες
κακή ποιότητα αέρα
ενδέχεται να συμβάλλει στην αύξηση του κινδύνου.
Ο Νιλ Θάκουρ, επικεφαλής αποστολής του Συλλόγου ALS, τονίζει ότι δεν υπάρχει απλή σχέση αιτίας-αποτελέσματος. "Πάντα πρόκειται για συνδυασμό παραγόντων", λέει. Ακόμη κι αν κάποιος έχει γενετικό προφίλ υψηλού κινδύνου, δεν είναι βέβαιο ότι θα εμφανίσει τη νόσο.
Στρατιωτικό προσωπικό, για παράδειγμα, φαίνεται να έχει αυξημένο κίνδυνο, πιθανόν λόγω έκθεσης σε καύσιμα, καπνούς και χημικά.
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι:
μόλυβδος στο πόσιμο νερό
κάπνισμα
αθλήματα επαφής
μπορεί να λειτουργούν ως παράγοντες κινδύνου.
Ποιο είναι το τυπικό προσδόκιμο ζωής μετά τη διάγνωση της ALS;
Η μέση επιβίωση μετά τη διάγνωση είναι περίπου 2-5 χρόνια.
Ωστόσο:
Περίπου το 10% των ασθενών ζει περισσότερο από 10 χρόνια
Ένα μικρό ποσοστό επιβιώνει 20 χρόνια ή περισσότερο (όπως ο Stephen Hawking)
Αυτό το ευρύ φάσμα αντανακλά τη βιολογική ετερογένεια της νόσου.
Στην Ελλάδα, τη μάχη με τη νόσο είχε δώσει ο ηθοποιός Γεράσιμος Μιχελής, γνωστός από τη σειρά "Στο παρά πέντε".
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr


