Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Γιατί είναι τόσο σημαντική η ύφεση της νόσου

Η αξία της ύφεσης στη ρευματοειδή αρθρίτιδα αναδεικνύεται ως ζωτικής σημασίας όχι μόνο για την ποιότητα ζωής του ασθενούς αλλά και για την αποτελεσματικότητα των θεραπευτικών επιλογών.

χέρια γυναίκες
Του Παπαλόπουλου Ιωάννη, ειδικού ρευματολόγου
Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Γιατί είναι τόσο σημαντική η ύφεση της νόσου

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι ένα συστηματικό αυτοάνοσο νόσημα που κατατάσσεται στις φλεγμονώδεις αρθρίτιδες. Η συχνότητά της στον γενικό πληθυσμό υπερβαίνει το 1%, με τις γυναίκες να νοσούν καθ΄υπεροχήν συγκριτικά με τους άντρες σε αναλογία 3:1. Η εμφάνισή της μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία, συνηθέστερα όμως εκδηλώνεται κατά την τρίτη και τέταρτη δεκαετία της ζωής. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι νοσούν περίπου 100.000 άνθρωποι.

Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Τα βασικά χαρακτηριστικά και η αιτιολογία της νόσου

Η νόσος προσβάλλει συμμετρικά τις περιφερικές αρθρώσεις άνω και κάτω άκρων, προκαλώντας όλα τα χαρακτηριστικά της φλεγμονής, δηλαδή έντονο πόνο, διόγκωση και θερμότητα, αλλά και δυσκαμψία τις πρώτες πρωινές ώρες που ξεπερνά τα 45 λεπτά. Επιπλέον, αν μείνει αθεράπευτη, προξενεί διαβρώσεις και μόνιμες παραμορφώσεις στις πάσχουσες αρθρώσεις.

Ωστόσο, η ρευματοειδής αρθρίτιδα δεν αφορά μόνο τις αρθρώσεις. Σε ανθρώπους που νοσούν, πέραν των αρθρώσεων, είναι πιθανή και η προσβολή άλλων οργάνων, όπως οι πνεύμονες, η καρδιά, ο οφθαλμός, το περιφερικό νευρικό σύστημα, ενώ συνήθης είναι η παρουσία γενικών συμπτωμάτων, όπως κακουχία, απώλεια βάρους, δεκατική πυρετική κίνηση.

Όπως με τα περισσότερα αυτοάνοσα νοσήματα, η αιτιολογία της νόσου δεν είναι καλά διευκρινισμένη. Η τρέχουσα θεώρηση είναι πως πρόκειται για αλληλεπίδραση γενετικών, περιβαλλοντικών, ανοσολογικών και ορμονικών παραγόντων.

Οι εξελίξεις στη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας

Τα τελευταία χρόνια, η θεραπευτική προσέγγιση της νόσου έχει αλλάξει ριζικά. Οι σπουδαιότεροι οργανισμοί παγκοσμίως που ανακοινώνουν κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ACR/EULAR) έχουν θέσει ως ξεκάθαρο στόχο την κλινική και εργαστηριακή ύφεση της νόσου ή στη χειρότερη περίπτωση τη χαμηλή ενεργότητα. Ο ορισμός της ύφεσης, πέραν των ευρημάτων στην εξέταση από τον θεράποντα ιατρό και των εργαστηριακών εξετάσεων, περιλαμβάνει ελαχιστοποίηση του πόνου στον ασθενή κάτω από το 1/10 του μέγιστου.

Η επίτευξη κλινικής ύφεσης στη ρευματοειδή αρθρίτιδα είναι εξόχως σημαντική. Πρωτίστως, αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ομαλής μελλοντικής έκβασης, με λιγότερες ή και καθόλου υποτροπές, ενώ επιβραδύνει την ακτινολογική πρόοδο της νόσου, αποτρέποντας την εμφάνιση μόνιμων παραμορφώσεων των εμπλεκόμενων αρθρώσεων. Επιπλέον, ο πάσχων βιώνει ελαχιστοποίηση του πόνου στο μυοσκελετικό του σύστημα, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η ποιότητα της καθημερινότητάς του. Καθίσταται λειτουργικός ως προς την αυτοεξυπηρέτησή του, αλλά και τη δυνατότητά του να εργάζεται και να παράγει. Επίσης, ο καλός έλεγχος της νόσου μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης των συννοσηροτήτων που σχετίζονται με αυτή. Ενδεικτικά, μειώνεται η πιθανότητα καρδιαγγειακών συμβαμάτων (εμφραγμάτων, αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων) που επάγονται από συστηματική φλεγμονή, καθώς και η πιθανότητα οστεοπόρωσης και σακχαρώδη διαβήτη από εκτεταμένη χρήση κορτικοειδών σε καταστάσεις υψηλής ενεργότητας της νόσου.

Καθοριστικός παράγοντας στο να καταστεί εφικτός στόχος η ύφεση των νοσούντων από ρευματοειδή αρθρίτιδα αποτέλεσε η βελτιστοποίηση των εργαλείων που διαθέτει στη φαρέτρα του ο σύγχρονος ρευματολόγος. Τα τελευταία αφορούν τόσο στο διαγνωστικό σκέλος, όσο και στην εκτίμηση της βαρύτητας της νόσου, στην αναγνώριση δυσμενών προγνωστικών παραγόντων, αλλά και σε μεθόδους παρακολούθησης της απόκρισης στις χορηγούμενες θεραπείες. Μέσα από τη χρήση τους έχει διακριβωθεί πως η πρώιμη διάγνωση της νόσου και η άμεση θεραπευτική παρέμβαση στα αρχικά στάδια μπορούν να αλλάξουν τη φυσική της πορεία προς όφελος του πάσχοντα.

Το σπουδαιότερο όμως βήμα στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας είναι η εφαρμογή νεότερων θεραπειών. Εκτός από τα κλασικά ανοσοτροποποιητικά της νόσου φάρμακα, όπως η μεθοτρεξάτη και η λεφλουνομίδη, τα τελευταία περίπου 25 χρόνια οι βιολογικοί παράγοντες, που χορηγούνται ενδοφλέβια ή υποδόρια, έφεραν εντυπωσιακά αποτελέσματα στην εικόνα των ασθενών. Φάρμακα όπως οι αναστολείς του TNF-α (Infliximab, Etanercept, Adalimumab, Golimumab), ο αναστολέας του υποδοχέα της IL-6 (Tocilizumab), καθώς και αυτά που στοχεύουν τα Β (Rituximab) και τα Τ λεμφοκύτταρα (Abatacept) πέτυχαν εγκατάσταση ύφεσης ακόμη και σε περιπτώσεις επιθετικής νόσου.

Την τελευταία τριετία έχει εισέλθει στην κλινική πρακτική μια νέα κατηγορία φαρμάκων, οι αναστολείς των JAK κινασών. Το Tofacitinib ήταν το πρώτο φάρμακο αυτής της κατηγορίας που τέθηκε σε κυκλοφορία. Στη συνέχεια, νεότεροι και πιο εκλεκτικοί εκπρόσωποι, όπως το Upadacitinib, που έλαβε έγκριση προ έτους από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, έδειξαν σε μελέτες χιλιάδων ασθενών με μέτρια και σοβαρή ρευματοειδή αρθρίτιδα πολύ καλή αποτελεσματικότητα, με ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας. Σε αντίθεση με τους ενέσιμους βιολογικούς παράγοντες, χορηγούνται σε μορφή χαπιού από το στόμα, μόνα τους ή σε συνδυασμό με μεθοτρεξάτη. Επιπλέον, φαίνεται να έχουν ταχεία δράση στη μείωση του πόνου και την ανάκτηση της λειτουργικότητας, επισπεύδοντας το υποκειμενικό αίσθημα βελτίωσης των ασθενών.

Γίνεται σαφές από τα παραπάνω ότι η επίτευξη ύφεσης για σημαντικό ποσοστό ασθενών που πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα στον 21ο αιώνα έχει καταστεί στόχος ρεαλιστικός, μέσω της προόδου γύρω από τη γνώση για το νόσημα, αλλά και της διαθεσιμότητας νέων αποτελεσματικών θεραπειών. Ο ρόλος τόσο των βιολογικών φαρμάκων, όσο και των νεότερων αναστολέων των JAK κινασών, υπήρξε κομβικός για την αλματώδη αυτή εξέλιξη στην αντιμετώπιση της νόσου. Η ρευματολογική κοινότητα οφείλει με εξωστρέφεια να φροντίσει, ώστε το μήνυμα αυτό να εμπεδωθεί μεταξύ των πασχόντων.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ FACEBOOK 18 Ιαν 2021 | 08:25

Μόσιαλος: Ο μαζικός εμβολιασμός μάλλον επιβραδύνει την εξάπλωση του κορονοϊού

"Τα στοιχεία από το Ισραήλ είναι αισιόδοξα, επειδή δείχνουν πως ο μαζικός εμβολιασμός μάλλον επιβραδύνει την εξάπλωση του κορονοϊού", αναφέρει ο κ. Μόσιαλος.

ΝΕΑ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ 17 Ιαν 2021 | 10:36

Ήρθαν και στην Ελλάδα τα rapid test αντιγόνου με δείγμα σάλιου - Πώς γίνονται

Το τεστ ταχείας ανίχνευσης αντιγόνου με δείγμα σάλιου, δίνει αποτέλεσμα μέσα σε 15 λεπτά, με ευαισθησία 95%.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 16 Ιαν 2021 | 11:37

Τέστ κορονοϊού: Δείγμα από τη μύτη ή τον φάρυγγα; - Τι δείχνει το "κρας τεστ" των ειδικών

Σύγκριση της ευαισθησίας και κόστους των τεστ για τη λοίμωξη SARS-COV-2 σε δείγματα σιέλου έναντι ρινοφαρυγγικού επιχρίσματος.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ 15 Ιαν 2021 | 23:17

Παραδοχή ΠΟΥ για τις μεταλλάξεις του κορονοϊού: "Είμαστε παράλυτοι, μπερδεμένοι..."

Το θέμα των ταξιδίων πρέπει να οργανωθεί καλύτερα, εκτιμά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ 15 Ιαν 2021 | 15:12

Εμβόλιο κορονοϊού: H Pfizer προαναγγέλλει μείωση των παραδόσεων στην Ευρώπη - Γιατί συμβαίνει αυτό

Η Pfizer ειδοποιεί για μείωση των παραδόσεων του εμβολίου της για των κορονοϊό στην Ευρώπη

ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ Η ΕΡΕΥΝΑ 15 Ιαν 2021 | 10:05

Ο πολύς καφές και η μεσογειακή διατροφή μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη

Διαπιστώθηκε ότι όσοι έπιναν τους περισσότερους καφέδες μέσα στην ημέρα είχαν μειωμένο κατά 9% κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη.

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΑΔΕΝΟΙΟ 15 Ιαν 2021 | 08:40

Εμβόλιο Johnson & Johnson: Τα πρώτα στοιχεία για το τέταρτο όπλο κατά του κορονοϊού

Τι δείχνουν τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της μελέτης φάσης 1-2 του εμβολίου της Johnson & Johnson.

ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΑΦΥΛΑΞΙΑΣ 14 Ιαν 2021 | 15:11

Ο Ηλίας Μόσιαλος για το εμβόλιο του κορονοϊού και τις αλλεργίες- Μόνο 21 κρούσματα σε 1.893.360 δόσεις

Η ανάρτηση του Ηλία Μόσιαλου με τα στοιχεία του CDC για τις αλλεργικές αντιδράσεις στο εμβόλιο κατά του κορονοϊού της Pfizer

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ 14 Ιαν 2021 | 13:02

Εμβόλια κορονοϊού: 5 προβλήματα στην σπαζοκεφαλιά της παγκόσμιας εκστρατείας εμβολιασμού

Η εκστρατεία του εμβολιασμού κατά του κορονοϊού συναντά σε ολόκληρο τον κόσμο προβλήματα.

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΗΠΑ (CDC) 14 Ιαν 2021 | 10:43

Κορονοϊός - Χρήσιμες συμβουλές για τα εμβόλια: Οι πιο συχνές παρενέργειες και η δεύτερη δόση

Οι οδηγίες που εξέδωσε πρόσφατα για τους πολίτες το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) για τις παρενέργειες και τη δεύτερη δόση του εμβολίου.

ΤΙ ΕΔΕΙΞΕ Η ΕΡΕΥΝΑ 14 Ιαν 2021 | 10:20

Η μόλυνση από κορονοϊό παρέχει τουλάχιστον πεντάμηνη φυσική ανοσία, ανάλογη αυτής των εμβολίων

Η φυσική ανοσία μετά από μία λοίμωξη Covid-19 μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με τον εμβολιασμό κατά του κορονοϊού, για μία περίοδο τουλάχιστον πέντε μηνών.

ΕΜΒΟΛΙΟ ΜΟΝΟ ΜΙΑΣ ΔΟΣΗΣ 14 Ιαν 2021 | 08:14

Μόσιαλος: Καλά νέα από το εμβόλιο της Johnson & Johnson - Τι δείχνουν οι κλινικές δοκιμές

"Καλά νέα από το υποψήφιο εμβόλιο κατά του κορονοϊού, μίας δόσης της Johnson & Johnson", γράφει ο κ. Μόσιαλος.

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΠΗΓΗ 13 Ιαν 2021 | 21:18

Η Ευρώπη περιμένει τις πρώτες δόσεις του εμβολίου της Johnson & Johnson τον Απρίλιο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένει η Johnson & Johnson να παραδώσει τις πρώτες δόσεις του εμβολίου της κατά της Covid-19 τον Απρίλιο