Τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα και εμείς

Τα σημάδια ήταν ορατά δια γυμνού οφθαλμού. Μπορεί να μην είχαμε σφυρίξει και επισήμως "τέλος στα ήρεμα νερά", αλλά όποιος έβλεπε τον αριθμό των παραβιάσεων και των παραβάσεων του FIR Αθηνών καταλάβαινε. Είχε προηγηθεί και το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο άλλωστε…

Αναμενόμενο; Όχι απαραίτητα ή τουλάχιστον όχι τώρα, και ας διαβεβαίωναν περί τούτου διάφοροι "εθνικώς φωνακλάδες", συγχέοντας σκοπίμως και για λόγους υστερόβουλους, μια συμφωνία κυρίων για αποφυγή των εντάσεων στο πεδίο- παρά τα υπαρκτά προβλήματα- με την επίλυση αυτών καθ΄ εαυτών των προβλημάτων.

Μια πιθανή ερμηνεία για τις ενέργειες Ερντογάν στο Αιγαίο, είναι ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η αναβάθμιση δηλαδή του ρόλου της Αγκυρας και η στενή προσωπική σχέση του Τούρκου Προέδρου με τον Ντόναλντ Τραμπ - συν το γεγονός ότι το κανονιστικό πλαίσιο για τις διεθνείς σχέσεις έχει τορπιλιστεί κανονικά και στην κυριολεξία από τον Αμερικανό πρόεδρο - έχουν προσδώσει στην Τουρκία μια μεγάλη αυτοπεποίθηση, ότι μπορεί να ξεδιπλώσει την αναθεωρητική της ατζέντα χωρίς συνέπειες.

Αλλωστε όπως είπε και ο κ. Ερντογάν, η γειτονική χώρα δεν ενδιαφέρεται πλέον για ένταξη στην Ευρώπη. Μπορούμε να διαβάσουμε τη δήλωση (πέρα από τη γεωστρατηγική της διάσταση) και ως μια διακήρυξη πολιτισμικής ανεξαρτησίας- ότι όλα όσα συνιστούν έναν δυτικό, ευρωπαϊκό και πολιτισμένο τρόπο για τη λειτουργία των διακρατικών σχέσεων (και για τη λειτουργία της δημοκρατίας σε μια χώρα) δεν αφορούν και δεν δεσμεύουν την Τουρκία.

Σε κάθε περίπτωση η ανακοίνωση από την Τουρκία των δυο θαλάσσιων πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, για λόγους δήθεν οικολογικής ευαισθησίας… αναβαθμίζει την τουρκική επιθετικότητα και τον τουρκικό αναθεωρητισμό, επιδεινώνει σοβαρά τις σχέσεις των δυο χωρών και είναι πιθανότατα και προάγγελος και νέων προκλητικών ενεργειών από πλευράς της Αγκυρας (βλ. Κωνσταντίνος Φίλης, "Προάγγελος σοβαρής επιδείνωσης", Καθημερινή), που θα απαιτήσουν στιβαρή αντίδραση από την Αθήνα.

Ποια μπορεί και πρέπει να είναι η στρατηγική της Ελλάδας;

Σύμφωνα με τη "θεωρία" του Αντώνη Σαμαρά, οι προκλήσεις της Αγκυρας και η αναβάθμιση της επιθετικότητάς της εναντίον της χώρας μας, οφείλονται στα "ήρεμα νερά" και στο ξέπλυμα της Τουρκίας, που μπόρεσε έτσι να εμφανιστεί στη διεθνή σκηνή, με τη βοήθεια της Ελλάδας, ως μια ήρεμη δύναμη ειρήνης. Απέκτησε έτσι πρόσβαση στον Λευκό Οίκο και διασυνδέσεις μέσω εξοπλιστικών προγραμμάτων με πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Να οφείλεται η αναβάθμιση της διεθνούς θέσης της Τουρκίας όμως στα "ήρεμα νερά;" Μήπως μας λείπει και ο Προκόπης Παυλόπουλος που προειδοποιούσε κάθε τόσο τον κ. Ερντογάν, επικαλούμενος το Διεθνές Δίκαιο;

Μια πιο αναλυτική και λιγότερο θερμή πολιτικά προσέγγιση, ερμηνεύει το γιατί τώρα αυτές οι κινήσεις της Τουρκίας - εκτός από το διεθνές πλαίσιο και τον αμερικανικό παράγοντα - με τα όσα έχουν προηγηθεί από ελληνικής πλευράς - και οι πληροφορίες λένε ότι έχουν ενοχλήσει πολύ την γειτονική χώρα. Ειδικά τα δυο θαλάσσια Πάρκα που ανακοίνωσε η Αθήνα στο Ιόνιο και στο Αιγαίο, ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αλλά και οι έρευνες για υδρογονάνθρακες νοτίως της Κρήτης, ήταν κινήσεις που ενόχλησαν την κυβέρνηση της Τουρκίας, καθώς κατηγόρησε την Ελλάδα ότι δημιουργεί τετελεσμένα. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι για άλλους, οι κινήσεις της Αθήνας ήταν εξαιρετικά προσεκτικές και μετρημένες, ακριβώς για να μην προκληθεί η Αγκυρα.

Ποια μπορεί και πρέπει να είναι η στρατηγική της Ελλάδας;

Υπάρχει και μια άλλη "θεωρία", που υποστηρίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να ενημερώσει όλες τις φίλες και συμμάχους χώρες για την τουρκική δολιότητα και τα έωλα νομικά τους επιχειρήματα, φέρνοντας την γειτονική χώρα στη θέση του κατηγορούμενου. Υπονοεί ότι εφόσον τα ελληνικά επιχειρήματα βασίζονται στο διεθνές δίκαιο και στον νόμο, δεν μπορεί, θα πειστούν με επιχειρήματα και με σκληρή δουλειά πειθούς και οι πιο δύσπιστοι. Η θεωρία με άλλα λόγια υποστηρίζει, ότι εφόσον το δίκαιο είναι με το μέρος μας, δεν μπορεί, στο τέλος "η Ελλάς θα νικήσει".

Με μια ισχυρή δόση αφέλειας, η θεωρία υποστηρίζει δηλαδή ότι οι διακρατικές σχέσεις βασίζονται στο δίκαιο και την ηθική και όχι στη δυναμική της ισχύος και στην ισορροπία δυνάμεων.

Φοβάμαι ότι η θεωρία δεν αντέχει στη κρίση της πραγματικότητας, όσο και αν παίζει ρόλο και το θέμα του Δικαίου στις σχέσεις των κρατών. Τουλάχιστον -ακόμα- στην Ευρώπη.

Με άλλα λόγια, οι διαμαρτυρίες της ελληνικής κυβέρνησης, που ισχυρίζεται ότι οι τουρκικές κινήσεις δεν δημιουργούν τετελεσμένα (που δυστυχώς δημιουργούν), οι διαμαρτυρίες σε όλων των ειδών τα φόρα και η κινητοποίηση της Ευρώπης- στην οποία δεν ενδιαφέρεται να ενταχθεί ο Ερντογάν θυμίζω- μάλλον δεν συνιστούν στρατηγική. Και θα έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα, μην αμφιβάλουμε καθόλου.

Ποια θα πρέπει να είναι η στρατηγική μας;

Εχουν ακουστεί πολλές ιδέες για πιο δυναμική ελληνική αντίδραση τις τελευταίες ώρες, από την μάλλον safe πρόταση για επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης στα 12 μίλια, μέχρι την μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ και την πρόσκληση εκ των υστέρων στην Τουρκία για διαπραγματεύσεις (βλ. Αθανασιος Πλατιάς, Η στρατηγική των Τετελεσμένων, Τα Νέα). Δεν διευκρινίζεται αν θα κηρύξουμε και τον πόλεμο ταυτόχρονα, αφήνεται στην φαντασία του αναγνώστη.

Θυμίζουν λίγο πάντως τον Ελληνα δημοσιογράφο στη διάρκεια του ρωσο-ιαπωνικού πολέμου, που έδινε συμβουλές μέσω της εφημερίδας του στον Ρώσο στρατηγό Κουροπάτκιν, πώς πρέπει να πολεμήσει. Και κυκλοφόρησε και οκτάστηλο σχόλιο με τίτλο "Δεξιότερα Κουροπάτκιν", αν και ο στρατηγός μάλλον δεν το διάβασε το άρθρο, πήγε αριστερά τα στρατεύματα και η Ρωσία ηττήθηκε.

Σε κάθε περίπτωση, η δυσμενής εξέλιξη, δικαιώνει μόνο εκείνους που πιστεύουν και υποστηρίζουν εδώ και χρόνια -από την εποχή Σημίτη- ότι τα προβλήματα όσο παραμένουν ανεπίλυτα, κακοφορμίζουν και γίνονται ακόμα πιο επικίνδυνα. Η πολιτική της ακινησίας, που βόλεψε όλες σχεδόν τις κυβερνήσεις από τη μεταπολίτευση και μετά, έφθασε στο τέλος της.

Πηγή: capital

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr