Κυριακή των Βαΐων όπως λέμε "Κυριακή των Ψαριών": Αγιορείτικες συνταγές για την ημέρα

Με την γιορτή της Κυριακή των Βαΐων η Εκκλησία τιμά ένα σπουδαίο γεγονός της χριστιανικής παράδοσης και το τελετουργικό είναι αφιερωμένο στην είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ. Όπως αναφέρουν οι Ευαγγελιστές, την επόμενη ημέρα της αναστάσεως του Λαζάρου, ο Ιησούς ζήτησε από τους μαθητές του, να του βρουν ένα γαϊδουράκι. Πάνω σε αυτό σκόπευε να πάει στην Ιερουσαλήμ. Εκείνες τις ημέρες είχε μαζευτεί πολύς κόσμος στην πόλη, για τον εορτασμό του Εβραϊκού Πάσχα. Το Εβραϊκό Πάσχα ήταν γιορτή που γινόταν σε ανάμνηση της απελευθέρωσης των Εβραίων από τους Αιγύπτιους. Πάνω στο γαϊδουράκι, λοιπόν, εισήλθε ο Ιησούς στην Ιερή Πόλη. Ο λαός είχε ήδη μάθει για την Ανάσταση του Λαζάρου, αφού η Βηθανία απήχε μόλις 2,5 χιλιόμετρα από την Ιερουσαλήμ. Τόσο το θαύμα στην Βηθανία όσο και η υπόλοιπη δράση του Ιησού, οδήγησαν τον λαό να τον υποδεχθεί όπως όριζε το εθιμοτυπικό της υποδοχής βασιλέων.

Έστρωσαν κλαδιά (βάγια στα εβραϊκά) φοινίκων στους δρόμους από όπου περνούσε ο Χριστός με το γαϊδουράκι και Τον επευφημούσαν τραγουδώντας "Ωσαννά ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου, ο βασιλεύς του Ισραήλ” (Ιωάν.12:13).

Από τα βάια, πήρε το όνομα της η ημέρα αυτή. Με την είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ να ξεκινά το Θείο Δράμα. Επειδή όμως ταυτόχρονα γιορτάζεται η είσοδος του ως Βασιλέας στην Ιερουσαλήμ, η Εκκλησία καλεί τους πιστούς να γιορτάσουν καταλύοντας την νηστεία και επιτρέποντας την κατανάλωση ψαριών. Ο χαρμόσυνος χαρακτήρας της ημέρας αυτής οδήγησε στην καθιέρωση να τρώμε ψάρι, πριν εισέλθουμε στην αυστηρότατη νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας. Μάλιστα, υπήρχε και ένα παλιό τραγούδι, που έλεγε: "Βάγια, βάγια των βαγιών, τρώνε ψάρι και κολιό κι ως την άλλη Κυριακή με το κόκκινο αυγό"!

Στις μέρες μας, την Κυριακή των Βαΐων, όλες οι εκκλησίες στολίζονται με βάια. Επειδή στον ελλαδικό χώρο οι φοίνικες δεν απαντώνται συχνά, για τον στολισμό χρησιμοποιούνται κλαδάκια δάφνης, ιτιάς, ελιάς ή μυρτιάς. Τα κλαδάκια αυτά μετά το πέρας της λειτουργίας, μοιράζονται στους πιστούς. Ο λαός μας πιστεύει ότι τα βάια αυτά, έχουν ιαματικές και αποτρεπτικές για το κακό ιδιότητες. Σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας με τα βάια αυτά, "χτυπούν" τις έγκυες γυναίκες πιστεύοντας ότι θα γεννήσουν έτσι πιο εύκολα. Σε άλλες, κρεμούν τα βάια στις πόρτες των σπιτιών σαν φυλακτό. Σε δύο περιοχές, όμως, η Κυριακή των Βαΐων, έχει ξεχωριστή σημασία. Την Κυριακή των Βαΐων του 1826, έγινε η μεγάλη Έξοδος του Μεσολογγίου. Οι γιορτές γίνονται προς τιμή των αγωνιστών που έπεσαν εκείνη την ημέρα.

Από πλευράς Εκκλησίας τονίζεται ότι η Κυριακή των Βαΐων είναι μια μέρα μεταίχμιο καθώς με αυτή τελειώνει η νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και παράλληλη αρχίζει η νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας. Επομένως, η εορτή της Κυριακής των Βαΐων βρίσκεται ανάμεσα σε δύο νηστείες. Τέλος, ενώ στη διάρκεια της Σαρακοστής δεν τρώμε ψάρι – με εξαίρεση την ημέρα του Ευαγγελισμού – είθισται την Κυριακή των Βαϊων να καταλύουμε τη νηστεία, λόγω της σπουδαιότητας της ημέρας.

Συνταγές που μπορείτε να δοκιμάσετε

Κοκκινιστός μπακαλιάρος με πατάτες και κόκκινη σάλτσα

Στο Άγιον Όρος απουσιάσει εντελώς η κρεοφαγία και ακόμη και την ημέρα του Πάσχα προτιμούνται πιάτα με ψάρι. Ο κοκκινιστός παστός μπακαλιάρος με πατάτες είναι ένα πιάτο που σερβίρεται συχνά στην τράπεζα στις μεγάλες γιορτές. Δείτε μία αυθεντική συνταγή από το Περιβόλι της Παναγίας και από τον αείμνηστο αγιορείτη μάγειρα, τον μοναχό Επιφάνιο. Ροδέλες παστού μπακαλιάρου ή βακαλάου με πατάτες και πλούσια σάλτσα ντομάτας. Ένα φαγητό σιγομαγειρεμένο στην κατσαρόλα που όμως στα μοναστήρια μαγειρεύεται στον παραδοσιακό ταβά, επάνω στην φωτιά.

Συστατικά

1,5 kg παστός μπακαλιάρος

5 μέτριες πατάτες

4 κρεμμύδια ψιλοκομμένα

6 σκελίδες σκόρδο

3 κ.σ. πελτές ντομάτας

1 κούπα ελαιόλαδο

Φρέσκος χυμός από 3 λεμόνια

Λίγο ξύδι

1 ματσάκι μαϊντανός ψιλοκομμένος

7 φύλλα δάφνης

Μαυροπίπερο σε κόκκους

Κόκκινο πιπέρι

Λίγη ρίγανη

Λίγο κύμινο

Λίγη κανέλα

Αρχικά ξαρμυρίζουμε τον μπακαλιάρο. Δείτε τον τρόπο σε αυτήν εδώ την συνταγή.

Ξεφλουδίζουμε τις πατάτες, τις πλένουμε και τις κόβουμε σε μεγάλα κυδωνάτα κομμάτια.

Απλώνουμε τις πατάτες στην μία πλευρά μιας πλατιάς κατσαρόλας, κατά προτίμηση ανικολλητικής.

Στην άλλη πλευρά απλώνουμε τα κομμάτια του ξαρμυρισμένου μπακαλιάρου.

Ρίχνουμε κρύο νερό στην κατσαρόλα ώστε να σκεπαστούν καλά τα κομμάτια του βακαλάου και την βάζουμε σε πολύ δυνατή φωτιά.

Μόλις τα κομμάτια του μπακαλιάρου και οι πατάτες αρχίζουν να βράζουν αφαιρούμε τους αφρούς με μία τρυπητή κουτάλα.

Προσθέτουμε στην κατσαρόλα τα κρεμμύδια, τις σκελίδες σκόρδου ολόκληρες, το ελαιόλαδο, τα δαφνόφυλλα και τους κόκκους μαυροπίπερου.

Αφήνουμε το περιεχόμενο της κατσαρόλας να βράσει για περίπου 45 λεπτά.

Παράλληλα βάζουμε σε ένα μπολ τον τοματοπελτέ μαζί με μισό ποτήρι νερό και ανακατεύουμε καλά.

Προσθέτουμε στο μπολ το κόκκινο πιπέρι, την ρίγανη, την κανέλα, το κύμινο και το ξύδι και ανακατεύουμε πολύ καλά.

Μετά τα 45 λεπτά χαμηλώνουμε την θερμοκρασία και προσθέτουμε στην κατσαρόλα λίγη λίγη την κόκκινη σάλτσα.

Αφήνουμε το φαγητό να βράσει για άλλο ένα τέταρτο σε πολύ χαμηλή φωτιά, ανακινώντας που και που την κατσαρόλα.

Στο τέλος προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού, ανακινούμε και πάλι την κατσαρόλα, απομακρύνουμε το φαγητό από την φωτιά και πασπαλίζουμε με τον μαϊντανό.

Ροφός Αγιορείτικος με Άσπρη Σάλτσα (Μοναχού Επιφάνιου)

Υλικά (για 8-10 μερίδες):
2 κιλά ροφός φρέσκος (σε φέτες)
4 κρεμμύδια μεγάλα ψιλοκομμένα ή κρεμμυδόζουμο
5-6 σκελίδες σκόρδο (καθαρισμένες)
5 λεμόνια (250 γρ. χυμός περίπου)
450 γρ. ελαιόλαδο
Μαυροπίπερο άτριφτο (καθώς και λίγο τριμμένο)
1 μικρό ματσάκι μαϊντανός ψιλοκομμένος

Εκτέλεση:
Ξελεπιάζουμε το ροφό, αφαιρούμε τα εντόσθια και τα βράγχια και κόβουμε σε φέτες πάχους πέντε ή έξι εκατοστών. Πλένουμε καλά τα κομμάτια και τα τοποθετούμε σε σουρωτήρι για να στραγγίξουν. Τα αλατίζουμε κατόπιν με χονδρό αλάτι. Το ψάρι πρέπει να παραμείνει στο αλάτι επί τρεις ή τέσσερις ώρες τουλάχιστον ή να το ετοιμάσουμε από την προηγούμενη ημέρα. Στη δεύτερη περίπτωση, φυλάμε το ροφό στο ψυγείο μαζί με το σουρωτήρι, βάζοντας ένα σκεύος από κάτω για να μαζέψει τα ζουμιά του. Δεν αφαιρούμε την πέτσα του ροφού!

Τοποθετούμε τα κομμάτια του ροφού στο σκεύος με τέτοιον τρόπο ώστε να καλύπτεται όλος ο πυθμένας του. Καλό θα είναι να βάλουμε και το κεφάλι του ροφού μαζί με τις φέτες, για να γίνει το ψάρι πιο νόστιμο και να δέσει καλύτερα η σάλτσα. Προσθέτουμε κρύο νερό ώσπου να σκεπαστεί το ψάρι καλά, όχι περισσότερο γιατί δε θα δέσει το ζουμί. Κατόπιν το βάζουμε σε πολύ δυνατή φωτιά. Όταν ξεκινήσει το βράσιμο, το ξαφρίζουμε με μία τρυπητή κουτάλα και προσθέτουμε τα κρεμμύδια, τα οποία έχουμε ψιλοκόψει σε πολύ λεπτές φέτες, καθώς και τα σκόρδα (ολόκληρες οι σκελίδες). Εκείνη τη στιγμή ρίχνουμε και το λάδι.

Εναλλακτικά, μπορούμε να προετοιμάσουμε νωρίτερα τα κρεμμύδια σε κρεμμυδόζουμο. Σ’ αυτήν την περίπτωση, αφού στρώσουμε το ψάρι στο σκεύος, ρίχνουμε τον κρεμμυδόζουμο, ο οποίος πρέπει να είναι κρύος και συμπληρώνουμε με επίσης κρύο νερό. Προσθέτουμε το πιπέρι και αφήνουμε να βράσει το ψάρι σε δυνατή φωτιά επί μία ώρα περίπου. Κατόπιν χαμηλώνουμε στο μισό τη φωτιά και κουνάμε κάπου-κάπου το σκεύος. Σιγά σιγά λιγοστεύει το ζουμί και η σάλτσα αρχίζει να πήζει. Ρίχνουμε το χυμό του λεμονιού 30 δευτερόλεπτα πριν τραβήξουμε από τη φωτιά το φαγητό. Μόλις αποσύρουμε το ψάρι από τη φωτιά, προσθέτουμε το τριμμένο πιπέρι και τον ψιλοκομμένο μαϊντανό (προαιρετικά). Σκεπάζουμε το σκεύος με το καπάκι επί μισή ώρα τουλάχιστον. Σερβίρεται ζεστό διότι, όταν κρυώσει η σάλτσα πήζει.

Εκτέλεση για τον Κρεμμυδόζουμο:
Παίρνουμε τη συγκεκριμένη ποσότητα κρεμμυδιών που μας χρειάζεται κάθε φορά για την αντίστοιχη συνταγή και τα καθαρίζουμε. Τα πλένουμε και τα κόβουμε σε μεγάλα κομμάτια. Τα βάζουμε να βράσουν σε κατσαρόλα με άφθονο νερό και δυνατή φωτιά για μία ώρα τουλάχιστον. Κατόπιν, αφού κρυώσει το μείγμα, χτυπάμε τα βρασμένα κρεμμύδια μαζί με ζουμί στον αποχυμωτή ή στο μπλέντερ. Έτσι, έχουμε ένα παχύρευστο υγρό.

Σκουμπρί στη λαδόκολλα με φινόκιο και λεμόνι

Ένα πανεύκολο στην προετοιμασία όσο κι ευωδιαστό πιάτο που θα απολαύσετε πραγματικά.

Υλικά για 4 άτομα

4 σκουμπριά σε ατομικό μέγεθος καθαρισμένα

2 λεμόνια ή 2 πορτοκάλια σε φέτες

2 φινόκιο σε φέτες

Λίγο ελαιόλαδο

Λίγο ούζο

Αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση

Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 220οC.

Τοποθετούμε σταυρωτά 2 μεγάλα κομμάτια λαδόκολλας μέσα ένα ταψάκι που θα χωρά με άνεση τα ψάρια μας.

Κόβουμε τα πορτοκάλια ή τα λεμόνια σε φέτες και το στρώνουμε με αυτές, εναλλάξ με φέτες από φινόκιο.

Αλατίζουμε εσωτερικά κι εξωτερικά τα ψάρια μας και γεμίζουμε τις κοιλίτσες τους με τα φυλλαράκια του μάραθου που παίρνουμε από τα φινόκιο.

Τα τοποθετούμε στο ταψί που ετοιμάσαμε, τα ραντίζουμε με λίγο ούζο και λίγο ελαιόλαδο, σκεπάζουμε με τη λαδόκολλα που εξέχει γύρω από το ταψί και τα ψήνουμε για 30-35 λεπτά.

Βγάζουμε το φαγητό από τον φούρνο και το σερβίρουμε στο τραπέζι με το ταψί. Συνοδεύουμε με πράσινη σαλάτα και τηγανητές πατάτες.

Φιλέτα μπακαλιάρου τηγανητά

Ψάρι περασμένο από αρωματικό αλεύρι και ροδοτηγανισμένο.

Υλικά για 4 άτομα:

200 γρ. φιλέτα μπακαλιάρου υγράλατου κατεψυγμένα

1 φλιτζάνι αλεύρι

1 κουτ. γλυκού πάπρικα γλυκιά

½ κουτ. γλυκού μουστάρδα σε σκόνη

Λίγη ρίγανη

Σπορέλαιο για το τηγάνισμα

Μαρούλι και ντομάτα για το σερβίρισμα

Εκτέλεση

Αποψύχουμε τα ψάρια και τα ξεπλένουμε. Τα στεγνώνουμε με χαρτί κουζίνας.

Ανακατεύουμε το αλεύρι με τη ρίγανη, την πάπρικα και τη μουστάρδα.

Αλευρώνουμε τα ψάρια απ’ όλες τις πλευρές με το αρωματισμένο αλεύρι και βάζουμε στη φωτιά ένα τηγάνι με λάδι να ζεσταθεί. Η στάθμη πρέπει να είναι ένα δάχτυλο τουλάχιστον.

Όταν κάψει καλά το λάδι βάζουμε λίγα λίγα τα φιλέτα και τα τηγανίζουμε μέχρι να ροδοκοκκινίσουν πρώτα από τη μια κι ύστερα από την άλλη πλευρά.

Τα βγάζουμε σε χαρτί κουζίνας να στραγγίσουν από το περιττό λάδι και τα σερβίρουμε πάνω σε ένα στρώμα από μαρουλοσαλάτα και φέτες ντομάτας.

Πηγη monasticrepublic.com/ monastiriaka.gr/

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr