Το 1992 ο James Carville υπενθύμιζε στο επιτελείο του Bill Clinton: "It’s the economy, stupid"
("Είναι η οικονομία, ανόητε"). Τριάντα τέσσερα χρόνια αργότερα, οι ενδιάμεσες εκλογές (midterm elections) επαναφέρουν το ίδιο παράδοξο: η Αμερική δημιουργεί ασύλληπτο πλούτο, αλλά οι ψηφοφόροι κρίνουν την ευημερία από τον μισθό, το σούπερ μάρκετ και τον λογαριασμό του ρεύματος — όχι από τη Wall Street.
Το "μπλε κύμα" της 3ης Νοεμβρίου έδωσε στους Δημοκρατικούς Βουλή και Γερουσία. Στο Texas ο James Talarico έγινε ο πρώτος Δημοκρατικός γερουσιαστής από το 1988, στη South Carolina η Annie Andrews η πρώτη από το 1998, ενώ στο Kansas ο πάστορας Adam Hamilton έσπασε σερί 94 ετών.
Στο Michigan, ο Abdul El-Sayed έγινε ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής. Η γεωγραφία της
δυσαρέσκειας εκτείνεται πέρα από τις φιλελεύθερες μητροπόλεις. Το 2006 ο πόλεμος στο Ιράκ επιβάρυνε πολιτικά τον George W. Bush. Το 2026, ο πόλεμος στο Ιράν συνδέεται με την αποδοκιμασία του Donald J. Trump. Δεν πρόκειται για τις ίδιες εξωτερικές συγκρούσεις, αλλά για τον ίδιο μηχανισμό: όταν η εξωτερική πολιτική μετατρέπεται σε κόστος ζωής, γίνεται και εσωτερική πολιτική.
Τον Σεπτέμβριο ο πληθωρισμός έφθασε το 3,7%, η βενζίνη αυξήθηκε κατά 34,2% ετησίως και τα
πραγματικά ωρομίσθια υποχώρησαν κατά 0,7%. Οι περιορισμοί στις ιρανικές εξαγωγές πιέζουν την προσφορά πετρελαίου· οι δασμοί αυξάνουν το κόστος των εισαγωγών. Η υπόσχεση Trump για "μέρισμα" 5.000 δολαρίων ανά ενήλικο, υπό τον όρο ρεπουμπλικανικής νίκης, θα κόστιζε πάνω από ένα τρισεκατομμύριο: προεκλογική επιταγή αντί διαρθρωτικής λύσης.
Ο Abraham Lincoln, το 1861, διακήρυττε: "Labor is prior to, and independent of, capital" ("Η
εργασία προηγείται του κεφαλαίου και είναι ανεξάρτητη από αυτό"). Η φράση αποκτά επικαιρότητα. Η αμερικανική μεταποίηση απασχολούσε 19,6 εκατομμύρια εργαζομένους το 1979, έναντι περίπου 12,7 εκατομμυρίων σήμερα. Η παραγωγικότητα μπορεί να αυξάνεται, ενώ οι βιομηχανικές πόλεις χάνουν μισθούς, προμηθευτές και φορολογικά έσοδα. Ο Thomas Frank, στο "What’s the Matter with Kansas?" ("Τι συμβαίνει με το Κάνσας;"), περιέγραψε πώς οι πολιτισμικές αντιπαραθέσεις παραμερίζουν τα ταξικά συμφέροντα. Η νίκη του Hamilton με αιχμή την υγεία και την ακρίβεια προσφέρει μια αντιστροφή.
Ο El-Sayed, με την πρόταση Medicare for All (καθολική δημόσια υγειονομική κάλυψη), εκφράζει συγγενές πολιτικό ρεύμα με εκείνο που ανέδειξε τον Zohran Mamdani στη Νέα Υόρκη. Η αιχμηρή απάντησή του σε δημοσιογράφο του Sky News ότι δεν επιδιώκει ούτε μία βρετανική ψήφο φωτίζει το όριο του τοπικισμού: ένας Γερουσιαστής εκλέγεται σε μία Πολιτεία, αλλά αποφασίζει για τον κόσμο.
Ο Barack Obama ενίσχυσε τη συσπείρωση, περιοδεύοντας και συγκεντρώνοντας $13,6
εκατομμύρια για τους Δημοκρατικούς. Το 1936 ο Franklin D. Roosevelt (FDR) προειδοποιούσε: "Government by organized money is just as dangerous as Government by organized mob" ("Η διακυβέρνηση από το οργανωμένο χρήμα είναι εξίσου επικίνδυνη με εκείνη από τον οργανωμένο όχλο"). Μετά την απόφαση Citizens United (2010) και τη συναφή νομολογία, τα Super PACs συγκεντρώνουν απεριόριστες ανεξάρτητες πολιτικές εισφορές.
Σύμφωνα με την Public Citizen, 515 μεγάλοι δωρητές διέθεσαν $4,2 δισ. Ο Elon Musk συνεισέφερε τουλάχιστον $445 εκατομμύρια. Ακόμη και $500 εκατομμύρια θα ήταν μόλις 0,05% μιας υποθετικής περιουσίας ενός τρισεκατομμυρίου: αναλογικά $50 για κάποιον με $100.000. Η οικονομική επιρροή, πάντως, δεν αγοράζει αυτομάτως εκλογική νίκη.
Η τεχνητή νοημοσύνη αποκαλύπτει μια νέα αντίφαση της αμερικανικής οικονομίας: επενδύσεις- ρεκόρ, περιορισμένες μόνιμες θέσεις και τοπικές αντιδράσεις. Amazon, Microsoft, Alphabet και Meta προβλέπουν περίπου $730 δισ. κεφαλαιουχικών δαπανών το 2026, κυρίως σε υποδομές AI και cloud.
Στις κάλπες, όμως, οι περιορισμοί στα data centers επικράτησαν σε 40 από 41 τοπικές
ψηφοφορίες. Στη Virginia, μια εγκατάσταση ενός data center απασχολεί έως 1.500 εργαζομένους κατά την διάρκεια της κατασκευής, αλλά περίπου 50 στη λειτουργία. Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος επωμίζεται το κόστος ενέργειας και υποδομών — και
ποιος καρπώνεται την παραγωγικότητα. Η απόφαση του Trump να ανακηρύξει το Οβάλ Γραφείο εθνικό μνημείο με προεδρική διακήρυξη θυμίζει την επιστολή του Jefferson το 1789: καμία γενιά δεν δεσμεύει αμετάκλητα την επόμενη. Η δυνατότητα ανάκλησης παραμένει νομικά αμφισβητούμενη.
Από τον Ιανουάριο του 2027 οι Δημοκρατικοί θα ελέγχουν το Κογκρέσο, όχι όμως τον Λευκό Οίκο: το προεδρικό βέτο απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων σε κάθε σώμα για να ανατραπεί, ενώ το filibuster συνήθως απαιτεί 60 ψήφους στη Γερουσία. Η αναμέτρηση του 2028, με ονόματα όπως JD Vance, Marco Rubio, Gavin Newsom και Alexandria
Ocasio-Cortez, έχει ήδη αρχίσει ως συζήτηση ιδεών. Το πραγματικό ερώτημα παραμένει εκείνο του Lincoln και του FDR: μπορεί ο πλούτος να μετατραπεί σε κοινωνική ασφάλεια και η ισχύς σε δημοκρατική εμπιστοσύνη;
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Φωτιά στην Καστέλλα: Πυροσβέστες επιχειρούν πάνω στις κεραμοσκεπές μονοκατοικίας [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x342/0,0,608,341/crop/both/43/43c51a3a0815453da3d77f3af2cf7650.jpg?quality=60&404=default&v=2)
